Bodziszek korzeniasty - odmiany, uprawa, rozmnażanie

Bodziszek korzeniasty to łatwa w uprawie bylina zadarniająca o pachnących liściach, która sprawdzi się w każdym ogrodzie. Jest odporna na niedobory wody, długowieczna i posiada właściwości lecznicze. Sprawdź, jak wygląda uprawa bodziszka korzeniastego i dowiedz się jak go rozmnożyć. Przedstawiamy także najładniejsze odmiany bodziszka korzeniastego polecane do ogrodów!

Bodziszek korzeniasty - Geranium macrorrhizum
Fot. depositphotos

Jak wygląda bodziszek korzeniasty?

Bodziszek korzeniasty (Geranium macrorrhizum) pochodzi z Europy Południowej. W naszym klimacie jest to półzimozielona bylina tworząca zwarte, rozłożyste kępy o wysokości 20-50 cm. Jej rozpiętość jest znacznie większa niż wysokość, co sprawia, że doskonale spełnia rolę byliny okrywowej i zadarniającej. Rozmiary w dużej mierze zależą od odmiany oraz zasobności gleby.

Liście bodziszka korzeniastego są powcinane, podzielone na 5-7 klap o ząbkowanych brzegach. Ich powierzchnia pokryta jest gruczołowatymi włoskami. Wiosną i latem liście mają soczyście zieloną barwę, jesienią przebarwiają się na odcienie czerwieni i pomarańczu. W łagodne zimy pozostają na roślinie. Charakterystyczną cechą jest korzenny zapach liści wydzielany dzięki obecności olejków eterycznych.

Grube, rozgałęzione i mięsiste kłącza bodziszka korzeniastego skutecznie gromadzą wodę i składniki pokarmowe, umożliwiając roślinie przetrwanie okresów suszy.

Kwiaty bodziszka korzeniastego
Fot. envato

Pojedyncze, pięciopłatkowe kwiaty bodziszka korzeniastego mają długie pręciki i zebrane są w baldachokształtne kwiatostany. Wydłużone owocostany przypominają dziób żurawia (nazwa Geranium wywodzi się z greckiego słowa geranos oznaczającego właśnie żurawia).

Bodziszek korzeniasty - kiedy kwitnie?

Bodziszek korzeniasty kwitnie od maja do czerwca. W zależności od odmiany kwiaty mogą mieć barwę białą, różową lub fioletowoczerwoną. W sprzyjających warunkach (zwłaszcza jeśli wiosna nie była bardzo sucha) kwiaty mogą pojawiać się jeszcze w lipcu, choć mniej obficie. Są chętnie odwiedzane przez owady. Po przekwitnięciu zaleca się usuwanie zaschniętych kwiatostanów, co stymuluje roślinę do zagęszczenia.

Bodziszek korzeniasty - odmiany

Istnieje wiele odmian bodziszka korzeniastego, które różnią się głównie barwą kwiatów, ale również barwą liści i siłą wzrostu. Oto najciekawsze z nich:

• Bodziszek korzeniasty 'Bevan’s Variety' - odmiana o purpurowo-fioletowych kwiatach i jasno-zielonych liściach;
• Bodziszek korzeniasty 'Ingwersen’s Variety' - jedna z popularniejszych odmian o jasnoróżowych kwiatach. Rośnie bardzo silnie, tworząc gęsty, niski kobierzec;
• Bodziszek korzeniasty 'Spessart' - odmiana o ciemnoróżowych kwiatach ale nazwa często używana jest dla odmiany o kwiatach białych z delikatnym różowym żyłkowaniem;
• Bodziszek korzeniasty 'Variegatum' - jej liście są ozdobione kremowymi, nieregularnymi przebarwieniami a kwiaty mają odcień ciemnego różu, rozrasta się powoli;
• Bodziszek korzeniasty 'Czakor' - posiada kwiaty o głębokiej, purpurowo-różowej barwie i liście, które lekko czerwienieją jesienią;
• Bodziszek korzeniasty 'Album' - odmiana o białych kwiatach z różowym żyłkowaniem. Rośnie nieco wolniej niż typowy gatunek;
• Bodziszek korzeniasty 'White Ness' - odmiana o śnieżnobiałych kwiatach, tworzy zwarte, niskie kępy o soczystej zieleni;
• Bodziszek korzeniasty 'Olympic Fire' - charakteryzuje się amarantoworóżowymi kwiatami i nieco niższą wysokością (ok. 20 cm) niż większość popularnych odmian.

Odmiana bodziszka korzeniastego kwitnąca na biało
Fot. pixabay

Bodziszek korzeniasty - właściwości i zastosowanie

Bodziszek korzeniasty zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe, garbniki oraz olejki eteryczne. Posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i ściągające, korzystnie wpływa na skórę i układ pokarmowy. Wykorzystywany jest w ziołolecznictwie, aromaterapii, kosmetyce, działa też jako naturalny repelent.

W ogrodzie bodziszek ceniony jest przede wszystkim jako roślina okrywowa. Sprawdza się pod koronami drzew, na rabatach, skalniakach, trudnych do zagospodarowania skarpach oraz w cieniu budynków. Sadzony jest w ogrodach naturalistycznych, leśnych oraz w zieleni miejskiej, gdzie ceniony jest za wysoką odporność na stres środowiskowy i zanieczyszczenia. Zalecana rozstawa sadzenia bodziszka korzeniastego to 4-10 roślin/1m².

Bodziszek korzeniasty - Geranium macrorrhizum
Fot. pixabay

Bodziszek korzeniasty - uprawa i wymagania

Bodziszek korzeniasty jest rośliną łatwą w uprawie i odporną. Najlepiej rośnie w półcieniu, ale toleruje też miejsca nasłonecznione (przy odpowiedniej wilgotności gleby) i cieniste. Dobrze rośnie na większości podłoży ogrodowych, o ile nie są one trwale podmokłe. Najbujniej rozrasta się na podłożu żyznym, przepuszczalnym i umiarkowanie wilgotnym. Dzięki mięsistym kłączom wykazuje bardzo wysoką odporność na suszę i nie wymaga regularnego podlewania.

Bodziszek korzeniasty - Geranium macrorrhizum
Fot. Neelix, Public domain, Wikimedia Commons

Nawożenie bodziszka korzeniastego zazwyczaj nie jest konieczne, choć zastosowanie kompostu wczesną wiosną wspiera jego wzrost. Pielęgnacja bodziszka ogranicza się do usuwania wiosną starych, obumarłych liści oraz ewentualnego przycięcia kęp po kwitnieniu. Jest to gatunek w pełni mrozoodporny (strefa mrozoodporności roślin 4).

Bodziszek korzeniasty - rozmnażanie

Najprostszym sposobem rozmnażania bodziszka korzeniastego jest podział kęp. Zabieg ten najlepiej wykonać wczesną wiosną (w okresie od marca do kwietnia) lub jesienią (we wrześniu). Kępę należy wykopać i podzielić kłącza na mniejsze fragmenty, z których każdy powinien posiadać przynajmniej jeden pąk wzrostu oraz korzenie. Sadzonki od razu sadzi się na miejsce stałe, szybko się ukorzeniają i powtarzają cechy rośliny matecznej.

Możliwe jest także rozmnażanie bodziszka przez wysiew nasion, ale jest ono rzadziej stosowane, ponieważ siewki nie zawsze zachowują cechy odmianowe rośliny matecznej.

Monika Chwała

Przeczytaj również:

• Bodziszek wspaniały - uprawa, przycinanie, rozmnażanie
• Bodziszek czerwony - odmiany, uprawa, sadzenie
• Kwiaty wieloletnie do ogrodu bez wykopywania

Opracowano na podstawie:
1. Katalog roślin - drzewa, krzewy byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Praca Zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2016, s. 355-356;
2. D. Willery, Co gdzie rośnie. 1900 roślin ogrodowych na każde stanowisko, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2021, s. 50.