Źle ściółkujesz warzywa! Te błędy niszczą uprawy

Wszyscy wiemy, że ściółkowanie ziemi na grządkach z warzywami przynosi wiele korzyści. Ale użycie złej ściółki w nieodpowiednim czasie może przynieść katastrofalne skutki. Poznaj listę najgorszych błędów popełnianych podczas ściółkowania warzyw. Dowiesz się także, jakie rodzaje ściółek przynoszą najwięcej korzyści a których lepiej unikać. Oto wszystko, co warto wiedzieć o ściółkowaniu warzyw.

Błędy w ściółkowaniu warzyw
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Ten artykuł możesz przeczytać albo obejrzeć materiał wideo. Ciąg dalszy artykułu pod filmem.

Zalety ściółkowania warzyw

Ściółkowanie grządek warzywnych ma 4 główne zalety:

Ściółka izoluje glebę, zatrzymując w niej wilgoć - zapobiega wyparowywaniu wody, zapewniając roślinom stałą wilgotność a nam pozwala rzadziej podlewać grządki.
Ściółka powstrzymuje wzrost chwastów - spod grubej warstwy ściółki nasiona chwastów nie mogą się przebić.
Ściółka ochładza glebę - słońce nagrzewa samą ściółkę ale ciepło nie przechodzi głębiej i nie dostaje się do ziemi. To pomaga roślinom przetrwać w gorące, upalne dni.
Ściółki ulegają szybkiemu rozkładowi - tym samym wzbogacają ziemię w ogrodzie warzywnym i poprawiają jej strukturę.

Niestety, te wszystkie zalety ściółki mogą się stać przyczyną problemów, jeśli ściółkę użyjesz w zły sposób.

Błąd 1: Stosowanie ściółki wczesną wiosną

Pierwszym często popełnianym błędem, z którego wiele osób nie zdaje sobie sprawy, jest ściółkowanie grządek wczesną wiosną. Dlaczego jest to błąd?

Otóż większość nasion aby wykiełkować potrzebuje odpowiedniej temperatury. A ciepłolubne warzywa, takie jak pomidory, papryki czy ogórki bardzo źle znoszą sadzenie do zimnej gleby. Minimalna temperatura gleby, w jakiej posadzimy pomidory powinna wynosić 12°C. Dla papryki i ogórków minimalna temperatura ziemi to 15°C. Rośliny te sadzone do chłodniejszej gleby przeżywają duży stres, a ich wzrost się spowalnia.

Tymczasem ściółka izoluje i zapobiega nagrzewaniu gleby. A wiosną przecież chcemy aby ziemia jak najszybciej się nagrzała, abyśmy mogli siać lub sadzić warzywa ciepłolubne! Dlatego nie spowalniaj procesu nagrzewania ziemi. Ściółkę połóż dopiero, gdy ziemia odpowiednio się nagrzeje.

Aby sprawdzić temperaturę ziemi, możesz użyć termometr do kompostu lub miernik glebowy elektroniczny. Miernik ma tę przewagę, że poza temperaturą gleby, pokazuje też jej wilgotność, odczyn pH oraz mierzy nasłonecznienie na danym stanowisku. Dopiero, gdy pomiary pokażą, że ziemia osiągnęła już wymaganą temperaturę, warto rozłożyć ściółkę.

Błąd 2: Ściółkowanie grządek z wysiewami

Przed chwilą pisałem o tym, że ściółka hamuje wyrastanie chwastów, bo ich nasiona nie mogą się przez nią przebić. To samo niestety dotyczy nasion warzyw. Dlatego błędem jest ściółkowanie grządek ze świeżo wysianymi nasionami.

Ściółkę rozłóż dopiero, gdy Twoje warzywa wykiełkują i osiągną około 10 cm wysokości. Najlepiej najpierw dać ściółkę tylko w międzyrzędziach aby bezpośrednio nie stykała się z delikatnymi pędami i listkami młodych roślin. Pozostaw kilka cm odstępu między roślinami a ściółką. Dopiero, gdy rośliny podrosną, uzupełnij ściółkę, wykładając jej grubszą warstwę.

Błąd 3: Ściółkowanie młodej rozsady

Z tych samych względów nie rozkładaj ściółki wokół świeżo wysadzonej rozsady. Liście i pędy takich młodych roślin są bardzo delikatne, wrażliwe na ataki chorób i szkodników. Tymczasem gruba warstwa ściółki może je zacieniać, ograniczać dostęp powietrza i zbyt mocno zatrzymywać wilgoć. W efekcie tuż nad powierzchnią ziemi rośliny będą gnić i ulegać uszkodzeniom.

Najlepiej zatem ze ściółkowaniem poczekaj aż wysadzona rozsada się przyjmie, rośliny się wzmocnią i nieco rozrosną. Wtedy dopiero możesz wokół nich rozsypać ściółkę.

Nie zaleca się ściółkowania wysiewów i młodej rozsady wczesną wiosną
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Błąd 4: Wybór złej ściółki

Skoro już wiesz, kiedy nie należy ściółkować grządek, zastanówmy się, co na nich położyć, gdy przyjdzie na to dobry moment. Otóż wybór właściwego rodzaju ściółki ma tutaj diametralne znaczenie.

Większość warzyw ma delikatne pędy i listki. Nie nadają się do nich ciężkie ściółki używane często na rabatach ozdobnych, takie jak kawałki kory sosnowej, zrębki drzewne, grys ozdobny czy żwirek. W ogrodzie warzywnym musisz używać wyłącznie naturalnych, delikatnych ściółek, które miękko otulą Twoje warzywa.

W uprawie warzyw ściółka musi spełniać jeszcze jeden warunek. Otóż na grządkach warzywnych zazwyczaj dużo się dzieje. Okres uprawy niektórych trwa krótko i potem w ich miejsce sadzisz coś innego. Ściółka nie może Ci w tych wszystkich pracach przeszkadzać. Musisz mieć możliwość łatwego jej odgarnięcia aby posadzić nowe warzywa. Najlepiej też aby w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego ściółka się rozłożyła, tak aby można było jesienią przekopać grządki bez usuwania ściółki.

Ściółka nie może przeszkadzać w sadzeniu nowych warzyw
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Jest jeszcze jeden element, który biorę pod uwagę. Chcę aby ogród warzywny był estetyczny. Tym czasem jedne ściółki mogą stanowić ozdobę grządek a inne je szpecić. Dobrym przykładem może być pokrzywa, często polecana do ściółkowania pomidorów. Szybko się rozkłada i użyźnia glebę. Niestety wygląda to nieestetycznie. Brunatne, gnijące liście pokrzywy nie będą dobrze wyglądać na grządce. Styczność liści warzyw z taką gnijącą, szybko rozkładającą się ściółką też nie wyjdzie im na zdrowie.

Dlatego pokrzywę polecam do przygotowywania gnojówki, dawania na kompost lub zakopywania pod ziemią, po wysuszeniu i rozkruszeniu jej liści. Ale nie jestem zwolennikiem ściółkowania warzyw liśćmi pokrzywy.

Najlepsze ściółki do warzyw

Skoro już wiesz, jakich ściółek unikać, pora omówić ściółki, które najlepiej sprawdzą sięw uprawie warzyw. Wszystkie są naturalne, pozytywnie wpływają na warzywa, a niektóre z nich możesz mieć całkiem za darmo :-)

Ściółkowanie warzyw trawą

Z naturalnych, zielonych ściółek szczególnie warta polecenia jest skoszona trawa. Zazwyczaj po koszeniu trawnika zostaje jej mnóstwo. Możesz ją rozkładać na grządki świeżą zaraz po skoszeniu. Szybko wyschnie bezpośrednio na grządkach. Jest mięciutka i łatwo możesz ją odsunąć jeśli chcesz coś dosadzić.

Grządka ściółkowana skoszoną trawą
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Ale pamiętaj, żeby nie używać trawy z trawnika, na którym chwasty zdążyły zakwitnąć i wydać nasiona. W ten sposób możesz bardzo szybko zachwaścić grządki. Dlatego używaj skoszonej trawy tylko wówczas, jeśli trawnik kosisz na tyle często, że chwasty na nim nie zakwitają.

Ściółkowanie warzyw tekturą

A jeśli nie masz trawnika, darmową ściółkę możesz pozyskać z tektury. Na własnej grządce użyłem rozłożyłem jako ściółkę kawałki wytłoczek po jajkach. Ściółkowałem nimi grządkę kilka tygodni temu, gdy nagrywałem film o wykorzystaniu kartoników po jajkach w ogrodzie. Już widać, że tektura powoli się rozkłada. Z czasem wzbogaci glebę, a tymczasem spełnia swoją rolę. Bałem się, że będzie za mocno nasiąkać wodą i gnić ale nic takiego się nie dzieje. Pleśni nie ma a ziemia jest okryta. W razie potrzeby łatwo mogę ją odgarnąć aby coś dosadzić.

Ściółka z kartoników po jajkach
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Po 6 tygodniach od położenia ściółki z kartoników widać, że powoli zaczynają się rozkładać, a warstwę ściółki warto by uzupełnić. Osobiście mi to się nie podoba. Grządka okryta trawą wygląda znacznie lepiej. Ale jeśli nie masz trawnika a chcesz mieć ściółkę za darmo, kawałki tektury to jest jakaś opcja.

Grządka pokryta ściółką z trawy (po lewej) i fragmentami tektury (po prawej)
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl

Ściółka ze skorupek jaj

Kolejna propozycja to ściółka z pokruszonych skorupek jaj. Możesz mieć ją za darmo, jeśli będziesz w domu zbierać skorupki po zjedzonych jajkach. Skorupki rozkładają się wprawdzie powoli, ale z czasem wzbogacają ziemię w wapń. Mają też jeszcze jedną zaletę, którą trudno przecenić. Otóż ich cienkie ostre krawędzie ranią ciała ślimaków. W ten sposób zapobiegają wchodzeniu tych żarłocznych szkodników na grządki warzywne.

Pamiętaj tylko, że skorupki rozkładane na grządkach powinny pochodzić z jaj gotowanych. Jeśli zaś pochodzą z jajek surowych, należy je zdezynfekować. W tym celu można skorupki przez 10 minut gotować we wrzącej wodzie lub włożyć na 10 minut do piekarnika rozgrzanego do 100°C.

A jeśli masz problem ze ślimakami ale brakuje Ci skorupek, to w sklepie naszego poradnika możesz zamówić Slimak Stoper Vegano. To cały worek kruszonych, zdezynfekowanych skorupek gotowych do wsypania na grządkę. Bez konieczności samodzielnego zbierania i rozkruszania.

Ściółka ze słomy i Alginitu

Doskonałą ściółką pod warzywa jest słoma. Zawiera ona sporo węgla i dość długo się rozkłada, dzięki czemu jest ściółką stosunkowo trwałą. Dobrze też izoluje grządki i chroni rośliny przed gorącem oraz suszą. Polecana jest szczególnie pod truskawki, gdyż pomaga izolować owoce od ziemi, co zapobiega rozwojowi pleśni na owocach.

Na bazie naturalnej słomy z dodatkiem Alginitu produkowana jest ściółka Plantimax Minerals. Ma ona postać słomianych granulek, które po podlaniu mocno pęcznieją. Dlatego nie musisz ich rozsypywać bardzo dokładnie i stosować grubej warstwy. Wystarczy wysypać na grządki trochę, w miarę równo. Po podlaniu Plantimax Minerals napęcznieje i szczelnie zakryje całą grządkę. Dodatek alginitu, czyli rozkruszonej skały mineralnej, sprawia, że rozkładając się, Plantimax Minerals uwalnia bardzo dużo minerałów do gleby. W pewnym sensie to takie połączenie ściółki z nawozem.

Rafał Okułowicz

Przeczytaj również:

ÿl>

Ściółkowanie gleby w ogrodzie. Czym ściółkować rośliny?

Jak wykorzystać szyszki w ogrodzie? 12 sprawdzonych zastosowań!

Nawóz ze skorupek jajek. Jak zrobić i stosować?