Białe muszki na jarmużu. Czy to mączlik, zwalczanie, czy taki jarmuż można jeść?
Jarmuż, ceniony za swoje właściwości odżywcze, jest niestety narażony na atak licznych szkodników. Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi spotykają się ogrodnicy, są białe muszki na liściach jarmużu. Z tego artykułu dowiesz się, czy to mączlik oraz jakie są objawy jego żerowania. Podpowiadamy, które naturalne metody zwalczania mączlika są najskuteczniejsze i wyjaśniamy czy liście jarmużu zaatakowane przez mączlika można jeść.
Białe muszki na liściach jarmużu
Fot. depositphotos
Mączlik, czyli białe muszki na jarmużu
Jeżeli widzisz białe muszki na liściach jarmużu, unoszące się chmarą po poruszeniu rośliną, jest to niemal pewny znak inwazji mączlików. Jarmuż rosnący w gruncie najczęściej atakowany jest przez mączlika warzywnego (Aleyrodes proletella), preferującego rośliny kapustne. Jeżeli białe muszki pojawiły się również na innych gatunkach roślin, wówczas podejrzanym jest mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum).
Mączlik na jarmużu najczęściej pojawia się w okresie ciepłej i suchej pogody od lata do jesieni. W okresie wegetacji rozwija się kilka pokoleń mączlika. Ten uciążliwy szkodnik jarmużu to pluskwiak z rodziny mączlikowatych (Aleyrodidae). Dorosłe osobniki mają około 1-2 mm długości i są pokryte woskowatą substancją, która nadaje im biały kolor.
Białe muszki na liściach jarmużu
Fot. depositphotos
Larwy i dorosłe osobniki intensywnie żerują na spodniej stronie liści jarmużu, wysysając soki roślinne. Efektem żerowania są żółknące liście. Początkowo pojawiają się drobne, chlorotyczne plamki, które z czasem się zlewają. Jarmuż żółknie i traci jędrność, roślina jest osłabiona a jej wzrost zahamowany. Mączliki wydzielają lepką spadź, która zanieczyszcza liście. Na spadzi rozwijają się czarne grzyby sadzakowe i pojawia się nieestetyczny nalot, który ogranicza proces fotosyntezy. Co ważne, mączlik jest także wektorem groźnych wirusów roślinnych.
Białe muszki na liściach jarmużu
Fot. depositphotos
Mączlik na jarmużu - zwalczanie
Zwalczanie mączlika na jarmużu wymaga systematyczności. W uprawach amatorskich najlepiej sięgać po naturalne metody zwalczania szkodnika i stosować działania profilaktyczne, takie jak:
- regularnie i dokładnie przeglądaj liście jarmużu, zwłaszcza spodnią stronę;
- usuwaj dolne, silnie porażone liście;
- powieś żółte tablice lepowe, które przyciągają dorosłe osobniki i ograniczają ich populację;
- spłukuj rośliny - silny strumień wody kierowany na spodnią stronę liści pozwala zmyć larwy i dorosłe owady;
- osłaniaj rośliny agrowłókniną;
- wprowadź do uprawy naturalnych wrogów mączlika, ograniczających jego populację. W uprawie pod osłonami w walce biologicznej pomocny będzie kruszynek. W ogrodzie rolę tę spełnią np. biedronki i złotooki;
- regularnie usuwaj chwasty, które są roślinami żywicielskimi mączlika. Należą do nich m.in.: mniszek lekarski, glistnik jaskółcze ziele czy cykoria podróżnik;
- usuwaj resztki roślin po zbiorach, aby zlikwidować miejsca zimowania mączlika;
- stosuj zasady płodozmianu - zachowaj kilkuletnią przerwę w uprawie jarmużu i roślin kapustowatych, takich jak: kapusta, brokuł, kalafior, rzepak.
Jaki oprysk na jarmuż?
Na żółknący jarmuż zaatakowany przez mączlika można zastosować oprysk z preparatów na bazie oleju rydzowego: Emulpar 940 EC lub Agrocover, które tworzą powłokę na ciele szkodnika, prowadząc do jego uduszenia.
Pomocne będą także preparaty działające na owady odstraszająco: Boczos z naturalnym wyciągiem z czosnku oraz Czosnek & Chilli ProBio Ogród.
Warto wypróbować również preparaty własnej roboty. Skuteczny może być oprysk z szarego mydła (10-20 g mydła na 1 litr wody). Przed użyciem na całej roślinie warto przetestować oprysk na fragmencie liścia.
Opryski jarmużu należy wykonywać w bezwietrzny dzień, najlepiej pod wieczór, aby uniknąć uszkodzenia roślin i minimalizować zagrożenie dla owadów zapylających.
Mączlik na jarmużu - czy można jeść
Jarmuż zaatakowany przez mączlika nie prezentuje się apetycznie, ale po odpowiednim przygotowaniu może być bezpieczny do spożycia. Nie są znane skutki uboczne spożywania roślin, na których szkodnik żerował. Trzeba tu jednak rozważyć dwa przypadki:
- Jeśli liście jarmużu są tylko nieznacznie zaatakowane, wystarczy dokładne umycie ich pod bieżącą wodą i usunięcie dorosłych owadów, larw i spadzi. Inną metodą jest namoczenie liści w zimnej wodzie z dodatkiem octu lub soli a następnie dokładne opłukanie wodą;
- W przypadku silnej inwazji szkodnika, gdy jarmuż żółknie, a liście pokryte są spadzią i czarnym nalotem grzybów sadzakowych, nie należy ich jeść. Walory smakowe i wartość odżywcza takich liści są mocno obniżone.
Przeczytaj również:
- Szkodniki kapusty i ich zwalczanie
- Domowe sposoby na szkodniki kapusty
- Warzywa kapustne - rodzaje, gatunki, przykłady. Lista polecanych odmian
Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 112-114;
2. B. Dyki, Jarmuż – zbieraj do zimy, Działkowiec 6/2023, s. 46-47.
