Barbula klandońska - uprawa, cięcie, rozmnażanie

Barbula klandońska to karłowy krzew o pachnących liściach i pięknych kwiatach. Zakwita późnym latem - na przełomie sierpnia i września. Zobacz jak dbać o ten ciekawy krzew, w jaki sposób wykonać cięcie barbuli klandońskiej oraz czy możliwe jest samodzielne rozmnażanie barbuli. Z naszymi radami przekonasz się, że uprawa barbuli klandońskiej w ogrodzie jest bardzo prosta!

Barbula klandońska 'Heavenly Blue'
Fot. Wouter Hagens, CC0, Wikimedia Commons

Jak wygląda barbula klandońska?

Barbula klandońska (Caryopteris clandonensis), określana też czasem jako kariopterys klandoński, to ozdobny, liściasty krzew zrzucający liście na zimę. Jest krzyzówką barbuli szarej z barbulą mongolską uzyskaną w latach 30 XX wieku w Wielkiej Brytanii. Krzew ten dorasta do wysokości 100-200 cm i cechuje się półkulistym pokrojem. Roślina tworzy cienkie, proste, słabo rozgałęzione pędy pokryte wąskoeliptycznymi, nieregularnie ząbkowanymi liśćmi o długości 5-8 cm. Od spodu liście barbuli pokryte są drobnymi włoskami.

Kiedy kwitnie barbula?

Dużym atutem barbuli są gęste, niebieskie kwiaty, pojawiające się późnym latem na przełomie sierpnia i września. Kwiaty barbuli klandońskiej pojawiają się na tegorocznych pędach, a aromatyczne, ciemnozielone, lekko błyszczące liście, dobrze wyglądają w towarzystwie roślin, które mają srebrne zabarwienie np. goździka pierzastego czy kostrzewy sinej.

Na szczególne polecenie zasługuje dmiana barbuli 'Heavenly Blue' (fot. powyżej) ze względu na piękne ciemnogranatowe kwiaty.

Warto wiedzieć!
Nazwą barbula określa się też mchy, z których najbardziej znany to mech Barbula unguiculata. Polska nazwa tego mchu to zwojek sztyletowaty. To podwójne nazewnictwo często powoduje nieporozumienia.

Jak wysoko rośnie barbula?

Barbula klandońska jest krzewem o dość szybkim tempie wzrostu, jednak w naszym klimacie osiąga zaledwie od 1 do 2 m wysokości. Wynika to z faktu, iż każdego roku po przezimowaniu krzew trzeba przycinać nisko nad ziemią i odbija on wypuszczając nowe pędy. W pewnym sensie zatem co roku barbula musi odrastać na nowo.

Czy barbula jest wieloletnia?

Barbula klandońska to wieloletni krzew, który jednak nie posiada odpowiedniej mrozoodporności i w naszym klimacie może przemarzać w czasie mroźnych zim. Aby barbulę uprawiać jako roślinę wieloletnią należy posadzić ją w miejscu osłoniętym od wiatru i odpowiednio zabezpieczyć na zimę, kopczykując jej pędy i owijając agrowłókniną. Dokładniej opisujemy te zabiegi w części o uprawie barbuli.

Barbula klandońska - Caryopteris clandonensis
Fot. depositphotos

Barbula klandońska - odmiany

Odmiany barbuli klandońskiej różnią się między sobą barwą kwiatów i liści, nieznacznie także wysokością. Oto kilka z nich:

• Barbula klandońska 'Dark Knight' - odmiana wyróżniająca się nasyconą, ciemnoniebieską barwą kwiatów, która tworzy atrakcyjny kontrast z szarozielonym ulistnieniem. Dorasta do 1 m wysokości;
• Barbula klandońska 'Kew Blue' - charakteryzuje się jaśniejszymi, lawendowoniebieskimi kwiatami oraz nieco luźniejszym pokrojem. Osiąga od 0,5-1 m wysokości;
• Barbula klandońska STEPHI 'Lissteph' - krzew o lilioworóżowych pachnących kwiatach, dorastający do 75 cm wysokości przy 50 cm szerokości;
• Barbula klandońska 'Heavenly Blue' - odmiana wyselekcjonowana w połowie XX wieku. Osiąga do 1 m wysokości, ma niebieskie kwiaty oraz szarozielone liście;
• Barbula klandońska SUNNY BLUE 'Janice' - roślina dorasta do 1 m wysokości. Posiada cytrynowożółte liście, pachnące po roztarciu i ciemnoniebieskie, miododajne kwiaty;
• Barbula klandońska 'Summer Sorbet' - odmiana o charakterystycznych, żółto obrzeżonych liściach i jasnoniebieskich kwiatach osiągająca do 1 m wysokości;
• Barbula klandońska 'White Surprise' - wprowadza na rabacie efekt rozjaśnienia dzięki liściom z wyraźną, kremowobiałą obwódką. Kwiaty mają barwę niebieską. Dorasta do 80 cm wysokości.
• Barbula klandońska GRAND BLEU 'Inoveris' - półkulisty krzew o wysokości do 1 m, srebrzystych liściach i ciemnoniebieskich, pachnących kwiatach;
• Barbula klandońska 'Hint of Gold' - ciekawa odmiana o złocistych liściach i niebiesko-fioletowych kwiatach dorastająca do 50 cm wysokości przy podobnej szerokości.

Barbula klandońska - uprawa

Barbula klandońska najlepiej czuje się na słonecznym stanowisku wśród bylin lub w ogrodach skalnych. Barbulę klandońską sadzimy jesienią lub wiosną w przepuszczalnej glebie, zawierającej wapń.

Czy barbula zimuje w gruncie?

Barbula dobrze znosi suszę, ale nie jest w pełni mrozoodporna (strefa mrozoodporności 7A). Uprawiając barbulę klandońską najlepiej wybrać dla niej stanowisko osłonięte od wiatru. Zimą należy zabezpieczyć krzew przed niskimi temperaturami, zakładając kaptur z agrowłókniny białej zimowej i usypując kopczyk u nasady krzewu z ziemi ogrodowej lub kompostu. Można do tego celu użyć też suchych liści. Krzew należy obsypać do wysokości około 15 cm. Tak zabezpieczona barbula dobrze zimuje w gruncie.

Barbula klandońska - podlewanie i nawożenie

Na początku sezonu wegetacyjnego można zastosować nawóz wieloskładnikowy przeznaczony dla roślin kwitnących, taki jak np. nawóz do roślin kwitnących Target. Wyższa zawartość fosforu i potasu w takim nawozie zapewnia lepsze zawiązywanie pąków kwiatowych i i bujniejsze kwitnienie. W upalne lato warto regularnie podlewać barbulę aby nie dopuścić do całkowitego przesuszenia ziemi. Barbula najlepiej rośnie na glebach umiarkowanie wilgotnych.

Barbula klandońska przyciąga owady
Fot. Merghen, forum.PoradnikOgrodniczy.pl

Barbula klandońska - cięcie

Barbula klandyńska wymaga corocznego przycinania zeszłorocznych pędów. Ten zabieg pobudzi roślinę do wypuszczenia nowych pędów, na których rozwiną się kwiaty.

Cięcie barbuli wykonujemy na początku sezonu wegetacyjnego oraz w zależności od potrzeby podczas wzrostu krzewu, usuwając pędy chore lub uszkodzone. Wiosną, na przełomie marca i kwietnia, po usunięciu zimowego okrycia krzewu barbuli, kiedy ryzyko przemarznięcia jest już niewielkie, należy nisko przyciąć krzew na wysokość 10-15 cm nad ziemią.

Kwiaty barbuli klandońskiej
Fot. depositphotos

Barbula klandońska - rozmnażanie

Barbulę klandońską rozmnażamy wegetatywnie pobierając z niej sadzonki pędowe.

Rozmnażanie barbuli klandońskiej za pomocą sadzonek pędowych wykonujemy w czerwcu i polega ono na odcięciu sadzonki zielnej z wierzchołków pędów o długości 8-12 cm. Pobraną sadzonkę moczymy w preparacie przyśpieszającym ukorzenianie, który można kupić w sklepie ogrodniczym i sadzimy w inspekcie do mieszanki piasku z torfem w stosunku 1:1.

Należy pamiętać o regularnym zraszaniu sadzonek wodą, utrzymując wysoką wilgotność i temperaturę 15-18°C. Sadzonki można dodatkowo przykryć dziurkowaną folią i stopniowo w miarę wzrostu odsłaniać. Po ukorzenieniu rośliny przesadzamy ją do doniczki o średnicy 7 cm i pozostawiamy na okres zimy w inspekcie (zapewniając temp. 10-12°C). Wiosną w kwietniu wysadzamy barbulę na rozsadnik.

Dlaczego barbula nie kwitnie?

Brak kwiatów barbuli klandońskiej najczęściej jest wynikiem błędów w pielęgnacji lub nieprawidłowych warunków uprawy, do których należą:

• Niewłaściwe cięcie - brak silnego, wiosennego cięcia lub cięcie w niewłaściwym terminie to najczęstsze powody braku kwiatów. Roślina zawiązuje pąki kwiatowe na nowych, tegorocznych przyrostach. Pozostawienie starych, zdrewniałych pędów powoduje słabsze kwitnienie lub jego brak. Przycięcie rośliny wiosną stymuluje rozwój pędów jednorocznych, na których pojawią się pąki kwiatowe.
• Zacienione stanowisko - barbula jest rośliną światłolubną. Uprawa w półcieniu lub cieniu skutkuje wybujałym pokrojem i bardzo mocno ogranicza zdolność do zawiązywania pąków kwiatowych.
• Nadmiar azotu - zbyt duża ilość nawozów azotowych sprzyja bujnemu wzrostowi liści kosztem kwiatów. Lepiej stosować nawozy z przewagą potasu i fosforu, które stymulują kwitnienie.
• Nieodpowiednie warunki glebowe - ciężkie, podmokłe podłoże, zwłaszcza zimą, sprzyja rozwojowi chorób systemu korzeniowego i prowadzi do osłabienia kondycji rośliny, co w kolejnym sezonie przekłada się na jej słabszy wzrost i gorsze kwitnienie.
• Brak zabezpieczenia na zimę - uprawa rośliny w chłodniejszych rejonach kraju bez osłony może prowadzić do uszkodzeń mrozowych pędów. Powoduje to ich zamieranie i opóźnienie kwitnienia w kolejnym sezonie.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

• Krzewy ozdobne kwitnące od wiosny do jesieni
• Byliny wieloletnie długo kwitnące - całe lato i jesienią
• Kwiaty na skalniak długo kwitnące

Opracowano na podstawie:
1. Bärtels A., Encyklopedia roślin ogrodowych od A do Z, Świat Książki, 2001, s. 184;
2. Digest R., Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 114.