Bakopa, sutera - właściwości, uprawa, rozmnażanie

Bakopa, inaczej określana też jako sutera, to płożąca roślina balkonowa, charakteryzująca się długim okresem kwitnienia i niewielkimi wymaganiami co do uprawy. Bakopa nie wymaga silnego nasłonecznienia i dobrze sprawdza się łączona z innymi roślinami balkonowymi. Poznaj najciekawsze odmiany bakopy oraz zasady ich uprawy. Podpowiadamy też jak wykonać rozmnażanie bakopy we własnym zakresie.

Bakopa, Sutera
Fot. depositphotos

Jak wygląda bakopa?

Bakopa (Chaenostoma cordatum, syn. Sutera cordata, syn. Bacopa speciosa) to zwyczajowa nazwa rośliny balkonowej, która z właściwa bakopą (Bacopa monnieri) niewiele ma wspólnego. W sprzedaży pod nazwą handlową bakopa oferowane są różne odmiany mieszańcowe roślin z rodzaju sutera i śledzionka (Chaenostoma).

Sutera jest jednym z 60 gatunków z rodzaju trędownikowatych (Scrophulariaceae). Pochodzi z południowej Afryki i jest delikatną rośliną płożącą, najczęściej hodowaną w amplach (wiszących donicach). Małe, ciemnozielone, sercowate liście porastają delikatne, kruche pędy bakopy. Niewielkie, okrągłe, pięciopłatkowe, niebieskie, różowe lub białe kwiaty bakopy pojawiają się w maju i utrzymują aż do przymrozków. Te dekoracyjne byliny w naszych warunkach klimatycznych są uprawiane jako rośliny jednoroczne, gdyż ich zimowanie nie ma większego sensu.

Bakopa - właściwości i zastosowanie

Bakopa jest jedną z najbardziej cenionych roślin doniczkowych. Bujne rośliny obsypane kwiatami, przez całe lato stanowią efektowną ozdobę każdego balkonu. Bakopę sadzi się samodzielnie lub tworząc kompozycje kwiatowe na balkon z gatunkami takimi jak: lobelia, koleus, barwinek, pelargonia czy fuksja.

Mieszańcowe bakopy, uprawiane na naszych balkonach, są roślinami wyłącznie ozdobnymi i w żadnym wypadku nie wolno ich spożywać. Warto jednak wiedzieć, że prawdziwa bakopa drobnolistna (Bacopa monnieri) jest rośliną jadalną i posiada liczne właściwości zdrowotne. Dlatego bardzo ważne jest aby roślin tych ze sobą nie mylić.

Bakopa, Sutera
Fot. pixabay

Czy bakopa jest miododajna?

Bakopa nie jest gatunkiem miododajnym (w ujęciu pszczelarskim) jednak ze względu na długi okres kwitnienia, od maja aż do pierwszych przymrozków, jest dla owadów cennym, uzupełniającym źródłem nektaru, szczególnie w miastach. Jej drobne kwiaty przyciągają owady zapylające, w tym pszczoły i motyle, lecz nie stanowią dla nich istotnego źródła nektaru czy pyłku w porównaniu do typowych roślin miododajnych.

Czy bakopa jest trująca?

Bakopa nie jest uznawana za roślinę toksyczną ale jest rośliną ozdobną, należy więc unikać spożywania jakichkolwiek części tej rośliny. W przypadku spożycia większej ilości zielonych części rośliny (szczególnie trzeba uważać na dzieci lub zwierzęta), mogą wystąpić dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Przy zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa, bakopa jest bezpiecznym wyborem do nasadzeń ozdobnych na balkonach i tarasach.

Bakopa - odmiany

Ze względu na dużą popularność bakopa doczekała się wielu odmian. Oto najpopularniejsze odmiany bakopy:

• bakopy o kwiatach białych: Snowflake, Giant Snowflake, Great White, Abunde Gigant White, Cabana, Olympic Gold
• bakopy o kwiatach niebieskich: Great Regal Blue, Blue Sensation , Bluetopia, Blue Showers
• bakopy o kwiatach fioletowych: Bacoble, Great Deep Violet, Copa Dark Blue
• bakopy o kwiatach różowych: Pink Domino, Great Rose, Snowstorm Pink Improved

Seria SuteraNova charakteryzuje się jędrnymi i mocnymi łodygami oraz bardzo obfitym kwitnieniem od wiosny do jesieni. W porównaniu z tradycyjnymi odmianami bakopy, rośliny z serii SuteraNova mają znacznie większe kwiaty. Polecane są na stanowiska półcieniste.

Bakopa, sutera - uprawa

Bakopa dobrze czuje się na jasnych oraz półcienistych stanowiskach. Bezpośrednio operujące ostre promienie słoneczne mogą poparzyć delikatne kwiaty i liście sutery. Dla bakopy najlepiej przeznaczyć żyzną, ogrodową ziemię o lekko kwaśnym odczynie. Rośliny sadzimy w drugiej połowie maja w rozstawie 25x25 cm.

Bakopa ma spore wymagania wodne i nie toleruje przesuszenia gleby. Rośliny należy regularnie podlewać, gdy tylko wierzchnia warstwa podłoża lekko przeschnie. Powinniśmy uważać na zastoje wody, gdyż korzenie bakopy nie znoszą nadmiaru wilgoci. W unikaniu tego problemu pomogą otwory w dnie doniczki oraz drenaż w postaci keramzytu lub drobnych kamyków wysypanych na dno doniczki (ułatwia odpływanie nadmiaru wody).

Bakopa, Sutera
Fot. pixabay

Unikajmy moczenia liści bakopy, gdyż roślina ta jest bardzo wrażliwa na choroby grzybowe. Najlepiej do podlewania używać konewki z długim dzióbkiem. Żeby zatrzymać wodę warto wyściółkować glebę w donicach. Uszczykiwanie wierzchołków pędów sutery sprawia, że rośliny ładnie się krzewią i bujnie rosną.

Dlaczego bakopa nie kwitnie?

Brak kwitnienia u bakopy zazwyczaj jest sygnałem błędów w pielęgnacji lub doboru stanowiska. Kluczowym czynnikiem jest dostęp do światła. Roślina ta wymaga dużej ilości światła słonecznego (minimum 4-6 godzin dziennie), ponieważ w cieniu jej pędy stają się wybujałe, traci zwarty pokrój i przestaje kwitnąć.

Kolejną przyczyną braku kwiatów sutery jest niewłaściwe nawożenie. Niedobór składników odżywczych hamuje rozwój kwiatów. Bakopa w sezonie intensywnie rośnie, dlatego wymaga regularnego zasilania nawozami do roślin kwitnących, bogatymi w fosfor i potas.

Kolejną przyczyną braku kwiatów u bakopy może być zarówno przesuszenie, jak i okresowe przelanie podłoża. W takich warunkach roślina ogranicza kwitnienie aby przetrwać.

Dlaczego bakopa usycha?

Bakopa ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego nawet krótkotrwałe przesuszenie podłoża może doprowadzić do więdnięcia liści i zamierania pędów. W gorące, upalne dni trzeba o tym pamiętać i w razie potrzeby podlewać roślinę nawet dwa razy dziennie.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na pogorszenie kondycji rośliny jest nadmierne podlewanie. Zbyt duża ilość wody, słaba przepuszczalność podłoża i brak drenażu sprzyjają gniciu korzeni oraz rozwojowi chorób grzybowych. Prowadzi to do więdnięcia bakopy, która nie mogąc pobierać wody, z czasem zasycha.

Warto również zwrócić uwagę na czynniki zewnętrzne mogące doprowadzić do zasychania pędów bakopy. Są to m.in.: zbyt silne nasłonecznienie, które w połączeniu z wiatrem zwiększa transpirację, zasolenie podłoża (wynikające z przenawożenia), które może dodatkowo osłabić system korzeniowy oraz szkodniki np. przędziorki czy mszyce, które wysysając soki, prowadzą do stopniowego zamierania pędów.

Uprawiając bakopę, należy utrzymywać stałą, umiarkowaną wilgotność podłoża, regularnie nawozić roślinę i kontrolować obecność szkodników.

Bakopa, sutera - rozmnażanie

Rozmnażanie bakopy z siewu nasion - nasiona bakopy wysiewamy w lutym i marcu do skrzynek wypełnionych ziemią do siewu nasion. Gdy siewki wytworzą 2-4 liście właściwe pikujemy je do pojedynczych doniczek. W maju sadzimy rośliny na miejsce docelowe.

Rozmnażanie bakopy przez sadzonki - wraz końcem wegetacji najładniejsze okazy bakopy przenosimy do chłodnego pomieszczenia z dostępem światła. Wraz z końcem zimy rośliny przenosimy tam, gdzie panuje temperatura pokojowa (ok. 20°C), obficiej podlewamy i zaczynamy nawozić. Kiedy bakopa wypuści nowe pędy, ucinamy je i sporządzamy z nich sadzonki. Umieszczamy je w żyznym i przepuszczalnym podłożu do sadzonkowania i regularnie podlewamy. Powinny zacząć się ukorzeniać po ok. 10-14 dniach.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Przeczytaj również:

• Kwiaty balkonowe zwisające
• Kwiaty balkonowe cieniolubne. Co posadzić na balkonie w cieniu?
• Sanwitalia rozesłana - odmiany, uprawa, wymagania

Opracowano na podstawie:
1. Mayer J., Rośliny balkonowe, Wydawnictwo Hachette Livre, Warszawa, 2005, s. 110
2. Śmigielska M., Balkon latem w Działkowiec 7/2013, s. 58
3. Krzymińska A., Balkonowi giganci w Działkowiec 2/2017, s. 39-42