Azalia wielkokwiatowa - odmiany, uprawa, przycinanie, zimowanie
Azalie wielkokwiatowe (Rhododendron) są bardzo dekoracyjne i należą do najbardziej odpornych na mróz spośród wszystkich azalii. Wiosną obsypane są kwiatami i zachwycają feerią barw, od pastelowych po intensywne i nasycone, a jesienią ich liście malowniczo się przebarwiają. Sprawdź, jak wygląda uprawa azalii wielkokwiatowej, jak ją przycinać i zimować. Poznaj najpiękniejsze odmiany azalii wielkokwiatowych polecane do ogrodów.
Azalia wielkokwiatowa 'Gibraltar'
Fot. depositphotos
Azalia wielkokwiatowa - kiedy kwitnie?
Większość odmian azalii wielkokwiatowych rozpoczyna kwitnienie na przełomie maja i czerwca. Przy sprzyjających warunkach pogodowych pierwsze kwiaty mogą pojawić się już pod koniec kwietnia. Kwitnienie trwa zazwyczaj około 3-4 tygodni
Kwiaty azalii wielkokwiatowych pojawiają się na pędach zeszłorocznych, często jeszcze przed rozwojem liści lub równocześnie z nimi. Kwiaty są lejkowate, zebrane w kuliste kwiatostany liczące od kilku do kilkunastu sztuk. U wielu odmian są pachnące. Pąki kwiatowe na kolejny sezon zawiązywane są wkrótce po zakończeniu kwitnienia, dlatego nie należy przycinać roślin zbyt późno.
Azalia wielkokwiatowa - odmiany
Azalie wielkokwiatowe to mieszańce międzygatunkowe. Poniżej prezentujemy najpiękniejsze azalie wielkokwiatowe, cenione za wysoką mrozoodporność i obfitość kwitnienia:
- Azalia wielkokwiatowa 'Gibraltar' - odmiana o intensywnie pomarańczowych lub pomarańczowoczerwonych kwiatach z pofalowanymi płatkami. Po 10 latach dorasta do 1 m wysokości;
- Azalia wielkokwiatowa 'Golden Sunset' - charakteryzuje się czysto żółtymi kwiatami z ciemniejszą plamką. Ma rozłożysty pokrój i docelowo dorasta do 1-2 m wysokości;
- Azalia wielkokwiatowa 'Klondyke' - wyróżnia się miedziano-pomarańczowymi pąkami rozwijającymi się w pomarańczowożółte, duże kwiaty. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono-purpurowy kolor, docelowo osiąga 1-2 m wysokości;
Azalia wielkokwiatowa 'Klondyke'
Fot. Famartin, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Azalia wielkokwiatowa 'Persil' - odmiana o białych kwiatach z żółtą plamką na górnym płatku. Krzew ma zwarty pokrój i osiąga do 1,5 m wysokości;
- Azalia wielkokwiatowa 'Cecile' - posiada łososiowo-różowe, delikatnie pachnące kwiaty z żółtą plamką i lekko kryzowanymi płatkami, dorasta do 1,1 m wysokości;
- Azalia wielkokwiatowa 'Feuerwerk' - krzew o silnym wzroście (1,5 m po 10 latach) i wyprostowanym pokroju. Zachwyca lekko pachnącymi, czerwonymi kwiatami z pomarańczowym środkiem i lekko pofalowanymi brzegami.
- Azalia wielkokwiatowa 'Raimunde' - odmiana z lekko pachnącymi, pasteloworóżowymi, kwiatami z różową plamką i ciemnoróżowymi brzegami, dorasta do 1,5 m;
- Azalia wielkokwiatowa 'Jack A. Sand' - krzew o półpełnych, wielobarwnych kwiatach z fryzowanymi płatkami. Kwiaty w pąkach są czerwonoróżowe, później białoróżowe. Po 10 latach osiąga do 1,4 m wysokości;
- Azalia wielkokwiatowa 'Homebush' - wyróżnia się półpełnymi, kulistymi, intensywnie różowymi kwiatami. Po 10 latach dorasta do 1,5 m.
Azalia wielkokwiatowa 'Homebush'
Fot. depositphotos
Azalia wielkokwiatowa - uprawa i wymagania
Podstawą sukcesu w uprawie azalii wielkokwiatowych (ale też innych roślin z rodziny wrzosowatych) jest zapewnienie kwaśnego podłoża i w miarę możliwości odwzorowanie ich naturalnego środowiska.
Czy azalia lubi słońce?
Azalie wielkokwiatowe lubią słońce, jednak w umiarkowanych ilościach i przy odpowiednich warunkach. Najlepiej rozwijają się na stanowiskach półcienistych lub w miejscach, w których są wystawione na pełne słońce przez kilka godzin dziennie (np. rano lub po południu). Rośliny te mogą rosnąć także w miejscach bardziej nasłonecznionych, pod warunkiem zapewnienia stale wilgotnego podłoża.
Nadmierne nasłonecznienie w godzinach południowych może prowadzić do szybkiego przesuszania gleby oraz przypalania liści. Lekkie cieniowanie w tym czasie może przedłużyć trwałość kwiatów. Istotne, by stanowisko było osłonięte przed mroźnymi, wysuszającymi wiatrami.
Jaka ziemia do azalii?
Gleba to kluczowy czynnik wpływający na zdrowotność rośliny. Azalie wymagają podłoża o silnie kwaśnym odczynie (4,0-5,5 pH). W glebach o odczynie wyższym (zasadowym lub obojętnym) nie są przyswajane wszystkie mikroelementy, co skutkuje chlorozą liści (żółknięciem między nerwami) i zahamowaniem wzrostu.
Gleba dla azalii powinna być próchniczna, przepuszczalna i stale umiarkowanie wilgotna. Doskonale sprawdzi się mieszanina kwaśnego torfu, przekompostowanej kory sosnowej oraz perlitu lub piasku (w proporcjach 2:1:1). Należy unikać ciężkiej ziemi gliniastej i zwykłego podłoża ogrodowego.
Dół do posadzenia krzewu powinien mieć ok. 40 cm głębokości i 2-3 razy większą szerokość. Warto nadać mu kształt misy, ułatwiającej podlewanie. Na glebach cięższych konieczna jest warstwa drenażu.
Kiedy sadzić azalie?
Rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały sezon wegetacyjny, jednak najlepszy termin sadzenia azalii wielkokwiatowych to wiosna (marzec-kwiecień) oraz późne lato lub wczesna jesień (od sierpnia do września):
- sadzenie azalii jesienią pozwala roślinie na rozbudowę systemu korzeniowego przed nadejściem zimy,
- sadzenie azalii wiosną daje czas na aklimatyzację przed letnimi upałami.
Bryła korzeniowa powinna znaleźć się na tym samym poziomie, na którym rosła w doniczce. Przed posadzeniem warto ją dokładnie namoczyć w wodzie a po posadzeniu ziemię wokół rośliny wyściółkować około 5 cm warstwą kory lub igliwia.
Azalia wielkokwiatowa 'Persil'
Fot. Jamain, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Jak podlewać azalie?
Krzewy azalii mają płytki system korzeniowy, przez co są bardzo wrażliwe zarówno na suszę, jak i na zalanie. Dlatego azalie wielkokwiatowe należy podlewać regularnie, tak, aby gleba wokół korzeni była stale lekko wilgotna, ale nie podmokła. Latem, w okresach suszy trzeba pamiętać o nawadnianiu, ponieważ nawet krótkotrwałe przesuszenie bryły korzeniowej może spowodować opadanie liści, pąków i zahamowanie wzrostu. Do podlewania najlepiej używać wody miękkiej, najlepiej deszczówki, ponieważ woda twarda może podnosić pH gleby.
Azalia wielkokwiatowa - nawożenie
Azalie mają niskie zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Do nawożenia azalii wielkokwiatowej najlepiej stosować specjalistyczne nawozy dla roślin wrzosowatych lub różaneczników, takie jak: nawóz do rododendronów i azalii Target.
Nawożenie azalii przeprowadza się od kwietnia do końca czerwca (maksymalnie do połowy lipca). Pierwszą dawkę nawozu zazwyczaj podaje się wczesną wiosną po ruszeniu wegetacji, a kolejne w maju i czerwcu. Od połowy lipca należy zaprzestać podawania nawozów mineralnych z azotem, aby nie pobudzać pędów do wzrostu przed zimą i umożliwić im prawidłowe drewnienie. Zbyt intensywne nawożenie może spowodować bujny rozwój liści kosztem kwiatów i zasolenie podłoża.
Azalia wielkokwiatowa - przycinanie
Azalie wielkokwiatowe w naturalny sposób wykształcają ładny pokrój, dlatego cięcie formujące nie jest obowiązkowe, choć często poleca się je dla zagęszczenia krzewu. Cięcie azalii wielkokwiatowych wykonuje się zaraz po przekwitnięciu (najczęściej w maju lub czerwcu), mając na to okres około 4-6 tygodni. Roślina zawiązuje pąki kwiatowe na kolejny sezon latem, więc późniejsze cięcie (późnym latem, jesienią lub zimą) zniszczyłoby pąki kwiatowe.
Cięcie formujące i odmładzające azalię polega na skracaniu pędów maksymalnie o 1/3 długości lub na silnym przycięciu starych krzewów tuż nad ziemią. Cięcie sanitarne azalii wielkokwiatowej to usuwanie pędów suchych, chorych lub uszkodzonych.
Warto wiedzieć!
Usuwaj regularnie przekwitłe kwiatostany azalii (najlepiej delikatnie je wyłamywać, uważając na młode pąki śpiące umieszczone pod nimi). Zapobiega to marnowaniu sił rośliny na zawiązywanie nasion i stymuluje obfitsze kwitnienie w kolejnym roku.
Azalia wielkokwiatowa - zimowanie
Współczesne odmiany azalii wielkokwiatowych charakteryzują się wysoką mrozoodpornością w polskim klimacie (do -25°C lub więcej). Zrzucają liście na zimę, dzięki czemu są lepiej chronione przed wysychaniem w okresie mrozów. Warto je jednak sadzić w miejscach osłoniętych (lub w razie potrzeby okryć), aby były chronione przed silnymi, zimowymi wiatrami i wiosennymi przymrozkami, które mogą uszkodzić nabrzmiewające pąki kwiatowe.
Młode egzemplarze, w pierwszych 2-3 latach po posadzeniu, powinno się zabezpieczać na zimę, obsypując podstawę krzewu grubą warstwą (około 8-10 cm) kory sosnowej lub igliwia, która ochroni płytki system korzeniowy.
Azalia wielkokwiatowa - rozmnażanie
W warunkach amatorskich azalię wielkokwiatową najłatwiej rozmnaża się przez odkłady i sadzonkowanie.
Rozmnażanie azalii przez sadzonki
Aby rozmnożyć azalię z sadzonek na przełomie czerwca i lipca pobiera się półzdrewniałe sadzonki pędowe o długości ok. 15 cm. Dolne liście usuwa się, a końcówkę pędu zanurza w ukorzeniaczu. Następnie sadzonkę umieszcza się w kwaśnym podłożu np. mieszaninie torfu wysokiego i piasku w proporcji 2:1, z dodatkiem perlitu. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza (pod folią lub w inspekcie) ukorzenianie trwa 8-12 tygodni. Na miejsce stałe młode rośliny wysadza się zazwyczaj po roku uprawy w pojemnikach.
Rozmnażanie azalii przez odkłady
Aby przygotować odkład, nisko położony pęd azalii wiosną nagina się do ziemi, nacina i mocuje (np. haczykiem), po czym przysypuje ziemią. Po roku ukorzeniony pęd oddziela się od rośliny matecznej.
Inne sposoby rozmnażania azalii
W profesjonalnym szkółkarstwie lub w celach hodowlanych stosuje się także szczepienie na podkładkach z azalii pontyjskiej oraz wysiew nasion. W uprawie amatorskiej sposoby te nie mają jednak zastosowania.
Przeczytaj również:
- Jakie azalie do ogrodu? Polecane odmiany azalii ogrodowych
- Azalia japońska - odmiany, uprawa, zimowanie
- Choroby i szkodniki azalii. Dlaczego liście azalii żółkną, brązowieją, schną i opadają?
- Pachnące azalie. Które azalie najsilniej pachną?
Opracowano na podstawie:
1. Katalog roślin - drzewa, krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Praca Zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2016, s. 257-263;
J. Scott-Macnab, Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 526-541.
