Azalia pontyjska - odmiany, uprawa w Polsce, rozmnażanie

Azalia pontyjska, znana również jako różanecznik żółty lub azalia żółta, to bardzo dekoracyjny i odporny na mróz krzew. Wiosną obsypana jest żółtymi kwiatami o wyczuwalnym z daleka zapachu a jesienią pięknie się przebarwia. Mimo wielu zalet, należy pamiętać o silnej toksyczności wszystkich części rośliny. Z tego artykułu dowiesz się jak wygląda uprawa azalii pontyjskiej i w jaki sposób można ją rozmnożyć. Prezentujemy również ciekawe odmiany wywodzące się od azalii pontyjskiej.

Azalia pontyjska - Rhododendron luteum
Fot. Fot. Karduelis, Public domain, Wikimedia Commons

Jak wygląda azalia pontyjska?

Azalia pontyjska (Rhododendron luteum) to liściasty krzew z rodziny wrzosowatych, który w naturze występuje na Kaukazie i w Azji Mniejszej. W Polsce naturalnie rośnie tylko na jednym, objętym ochroną stanowisku, w Woli Zarczyckiej na Podkarpaciu.

Azalia pontyjska charakteryzuje się luźnym, rozłożystym pokrojem i może dorastać do 3 m wysokości, przy podobnej szerokości. Ma płytki ale silnie rozgałęziony system korzeniowy, co sprzyja tworzeniu odrostów. Dzięki nim roślina rozrasta się na boki.

Liście azalii pontyjskiej mogą mieć do 12 cm długości. Są jajowatego kształtu i owłosione. Jesienią przebarwiają się na intensywne odcienie żółci, pomarańczu i czerwieni, na zimę opadają. Młode części rośliny są gruczołowato owłosione i lepkie, zaś starsze pędy pokrywa gładka kora.

Azalia pontyjska - Rhododendron luteum
Fot. depositphotos

Złotożółte kwiaty azalii pontyjskiej są lejkowate, lepkie i osiągają średnicę 3-5 cm. Mają po pięć płatków odgiętych na zewnątrz i są zebrane po 7-12 sztuk w gęste kwiatostany. Wyróżniają się silnym, miodowym zapachem, wyczuwalnym nawet z dużej odległości. Po przekwitnięciu powstają torebki nasienne z drobnymi nasionami.

Azalia pontyjska - kiedy kwitnie?

Termin kwitnienia azalii pontyjskiej przypada głównie na maj, ale zależy od warunków pogodowych. Kwitnienie trwa ok. 3 tygodni ale może rozpocząć się już pod koniec kwietnia i trwać nawet do czerwca. Roślina zawiązuje pąki kwiatowe na pędach zeszłorocznych a kwiaty pojawiają się zazwyczaj przed rozwojem liści lub równocześnie z nimi. W czasie kwitnienia krzewy są obsypane żółtymi kwiatami, których aromat dominuje w całym ogrodzie.

Azalia pontyjska - Rhododendron luteum
Fot. depositphotos

Czy azalia pontyjska jest trująca?

Azalia pontyjska to trująca roślina ogrodowa. Zawiera glikozydy, m.in. silnie toksyczną andromedotoksynę oraz inne substancje. Występują one we wszystkich częściach krzewu, w tym w liściach, kwiatach i nektarze. Spożycie jakiegokolwiek fragmentu rośliny może prowadzić do podrażnienia żołądka, bólu brzucha, śpiączki, mdłości, wymiotów czy zaburzenia rytmu serca. Z tego względu krzew należy sadzić w miejscach niedostępnych dla dzieci i zwierząt, a podczas prac pielęgnacyjnych przy tej roślinie używać rękawic ochronnych.

Warto wiedzieć!
Pszczoły, które zbierają nektar z azalii pontyjskiej, mogą produkować tzw. „szalony miód”, również powodujący dotkliwe zatrucia pokarmowe, zaburzenia świadomości czy arytmię.

Azalia pontyjska - odmiany

Od azalii pontyjskiej wywodzi się wiele odmian oraz grup mieszańcowych, do których należą m.in. azalie gandawskie (Rhododendron gandavense). Warte uwagi są m.in.:

• Azalia 'Narcissiflora' - odmiana o półpełnych, jasnożółtych kwiatach, osiąga do 1,5 m wysokości przy podobnej szerokości;
• Azalia 'Golden Eagle' - krzew o czerwonopomarańczowych, w środku jaśniejszych kwiatach, z żółtopomarańczowym nerwem środkowym. Dorasta do 1,8 m wysokości;
• Azalia 'Persil' - odmiana o powolnym wzroście, po 10 latach osiągająca 1,2 m wysokości. Ma białe kwiaty z złotożółtą plamką na górnym płatku i pofalowanym brzegiem;
• Azalia 'Nancy Waterer' - po azalii pontyjskiej dziedziczy silny wzrost i zapach, wytwarza duże, złotożółte kwiaty i po 10 latach dorasta do 1,8 m wysokości;
• Azalia 'Daviesi' - odmiana o pachnących, białych kwiatach z wyraźnym żółtym rysunkiem na górnym płatku. Ma niebieskawozielone liście i dorasta do 2 m wysokości;
• Azalia 'Royal Command' - posiada kwiaty w odcieniu pomarańczowo-czerwonym z pofalowanymi brzegami płatków, dorasta do 2 m wysokości.

Azalia pontyjska - Rhododendron luteum
Fot. Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Azalia pontyjska - uprawa w Polsce

Azalia pontyjska najlepiej kwitnie na stanowiskach słonecznych i osłoniętych od wiatru, ale dobrze będzie rosła także na lekko zacienionych. Gleba powinna być żyzna, próchniczna, przepuszczalna i stale umiarkowanie wilgotna, o silnie kwaśnym odczynie (pH 4,5-5,5). Roślina jest w pełni mrozoodporna (strefa mrozoodporności 5).

Azalia pontyjska - podlewanie i nawożenie

Azalia pontyjska znosi krótkotrwałą suszę, jednak ze względu na płytki system korzeniowy najlepiej podlewać ją regularnie, miękką wodą. Należy także unikać zastoin wody, które mogą prowadzić do gnicia korzeni. Ściółkowanie podłoża korą sosnową jest dla azalii bardzo korzystne, gdyż pozwala lepiej utrzymać wilgotność oraz kwaśny odczyn gleby a zimą ochroni korzenie przed mrozem.

Azalia pontyjska wymaga umiarkowanego nawożenia, najlepiej przy użyciu nawozów do roślin kwasolubnych, takich jak np. Nawóz do rododendronów i azalii Target.

Azalia pontyjska - rozmnażanie

Azalię pontyjską w warunkach amatorskich najlepiej rozmnażać za pomocą metod wegetatywnych, czyli poprzez pobieranie sadzonek, przez odkłady czy odrosty korzeniowe.

Rozmnażanie azalii pontyjskiej z sadzonek

Sadzonki półzdrewniałe pobiera się w lipcu lub sierpniu i ukorzenia w kwaśnym, wilgotnym podłożu o temperaturze 20-22°C, warto użyć ukorzeniacza.

Rozmnażanie azalii pontyjskiej przez odkłady

Efektywną metodą jest rozmnażanie azalii przez odkłady. Nisko rosnący pęd przygina się do ziemi, mocuje, np. drucikiem i przysypuje podłożem. Po ukorzenieniu (zazwyczaj po 12-24 miesiącach) odcina się go od rośliny macierzystej i sadzi na miejsce stałe.

Rozmnażanie azalii pontyjskiej przez odrosty korzeniowe

Jeszcze łatwiejszym sposobem jest wykorzystanie odrostów korzeniowych, które oddziela się od rośliny matecznej i sadzi w nowym miejscu. Możliwe jest również rozmnażanie z nasion, lecz proces ten jest długotrwały, a uzyskane rośliny mogą nie powtarzać cech matecznych.

Monika Chwała

Przeczytaj również:

• Jakie azalie do ogrodu? Polecane odmiany azalii ogrodowych
• Azalia japońska - odmiany, uprawa, zimowanie
• Pachnące azalie. Które azalie najsilniej pachną?
• Dlaczego azalia ogrodowa nie kwitnie?

Opracowano na podstawie:
1. J. Scott-Macnab, Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 538;
2. L. Hattatt, 1000 roślin ogrodowych od A-Z, Wydawnictwo Parragon, UK 2008, s. 206;
3. Katalog roślin - drzewa, krzewy byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Praca Zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2016, s. 257-267.