Aukuba japońska - uprawa, cięcie, zimowanie, choroby

Aukuba japońska to zimozielony krzew, który posadzony w cienistym zakątku ogrodu rozjaśni go i nada nowego charakteru. Tam, gdzie większość roślin nie będzie chciała rosnąć, aukuba świetnie się sprawdzi, choć będzie potrzebowała okrycia na zimę. Zobacz jak wygląda uprawa i cięcie aukuby japońskiej, dowiedz się jak zimować aukubę japońską i jakie choroby mogą ją atakować.

Aukuba japońska 'Variegata'
Fot. B.E.Z., forum.PoradnikOgrodniczy.pl

Jak wygląda aukuba japońska?

Aukuba japońska (Aucuba japonica) to liściasty krzew o zaokrąglonym pokroju i grubych, zielonych pędach, których barwa zmienia się z wiekiem na szaro zieloną. Aukuba ma błyszczące, ciemnozielone liście. Bardzo często jest spotykana też odmiana aukuby 'Variegata' o liściach z żółtymi plamkami.

Liście aukuby japońskiej są owalne i mają drobno zaokrąglone brzegi. Wiosną na krzewie pojawiają się czerwono purpurowe kwiaty, które rozwijają się na wierzchołkach pędów. Jesienią ich miejsce zajmują czerwone owoce.

Uwaga!
Aukuba japońska jest rośliną dwupienną. Aby na krzewach zawiązały się owoce, należy posadzić obok siebie co najmniej 2 rośliny - egzemplarz męski i żeński.

Aukuba japońska - jak szybko rośnie

Aukuba japońska rośnie wolno, a jej tempo wzrostu w naszym klimacie jest jeszcze wolniejsze niż w warunkach naturalnych dla tej rośliny. W rejonach swojego pochodzenia aukuba osiąga do 3 m wysokości, natomiast w naszym klimacie dorasta maksymalnie do 1,5 m wysokości. W ciągu pięciu lat uprawy aukuba japońska dorasta zazwyczaj do wysokości około 1 m, co oznacza przyrost około 20 cm rocznie. Potem tempo wzrostu rośliny maleje.

Czy aukuba japońska jest trująca?

Niestety aukuba japońska to roślina trująca, zarówno dla ludzi, psów i kotów. Za trujące właściwości aukuby japońskiej odpowiada aukubina, która jest toksycznym związkiem organicznym z grupy glikozydów irydoidowych. Substancja ta występuje w całej roślinie, jednak jej najwyższe stężenie znajduje się w liściach oraz jaskrawoczerwonych owocach. Objawy zatrucia to biegunka, kolki oraz zapalenie przewodu pokarmowego. Dlatego przed dostępem do rośliny należy chronić małe dzieci oraz zwierzęta domowe. Owoce aukuby mogą być natomiast bezpiecznie zjadane przez ptaki.

Aukuba japońska - uprawa

Aukuby to doskonałe rośliny do cienia. Dobrze rosną w cieniu wyższych drzew i krzewów. Co do gleby aukuba japońska nie ma szczególnych wymagań - dobrze rośnie na różnych glebach, pod warunkiem, że podłoże jest przepuszczalne.

Aukuba nie lubi natomiast zastoisk wody. Jeśli w ogrodzie mamy ciężkie, gliniaste podłoże, warto je rozluźnić przed posadzeniem rośliny, dodając piasek. Dobrym sposobem jest też utworzenie warstwy drenażu pod rośliną. W tym celu wykopujemy głębszy dołek i wsypujemy na jego dno warstwę keramzytu. Dopiero na to sypiemy ziemię i umieszczamy roślinę. W ten sposób ochronimy korzenie aukuby przed nadmiarem stojącej wody.

Kwiaty aukuby japońskiej
Fot. Merghen, forum.PoradnikOgrodniczy.pl

Odmiany aukuby o pstrych liściach tracą swoje dekoracyjne zabarwienie jeśli rosną w całkowitym cieniu. Dlatego należy wybrać dla nich stanowisko półcieniste, osłonięte od wiatru.

Aukuba japońska - nawożenie

Uprawiając aukubę japońską warto na początku sezonu zasilić krzew nawozami organicznymi np. kompostem. Można też pod roślinę podsypać granulowany uniwersalny nawóz mineralny.

Aukuba w doniczce

Aukuba japońska może być też uprawiana w doniczce jako roślina tarasowa lub balkonowa, którą na zimę chowa się do pomieszczenia. Jeśli aukuba cały rok spędza w mieszkaniu, to należy jej zapewnić jak najchłodniejsze pomieszczenie (zalecana temperatura 10-18°C). Zaletą aukuby jako rośliny doniczkowej jest fakt, że dobrze znosi ona przeciągi i może rosnąć w słabo nasłonecznionych pomieszczeniach.

Aukuba japońska - cięcie

Aukuba japońska dobrze znosi cięcie. Wykonujemy je w celu zachowania zaokrąglonego pokroju oraz by nie dopuścić do ogałacania się i deformowania krzewów u podstawy. Cięcie aukuby japońskiej wykonujemy na wiosnę, gdy minie niebezpieczeństwo wystąpienia przymrozków, które mogą uszkodzić jej nowe przyrosty.

Pierwsze cięcie aukuby wykonujemy po posadzeniu. Wtedy należy przyciąć wszystkie słabe lub uszkodzone przyrosty, zaś pozostałe pędy skraca się mniej więcej o 1/3 ich długości by pobudzić nowe pędy do rozwoju z części przyziemnej.

U odmian aukuby o dwubarwnych liściach, usuwamy wyrastające w całości zielone pędy, by nie dopuścić do tzw. "uwstecznienia cechy pstrolistności".

Wycinamy także wszystkie pędy uszkodzone lub z oznakami uszkodzeń mrozowych.

Owoce aukuby japońskiej
Fot. pixabay

Aukuba japońska - zimowanie

Dawniej aukuba była uprawiana jako typowa roślina do ogrodów zimowych. Dzisiaj, przy ocieplającym się klimacie, coraz lepiej aukuba radzi sobie posadzona w ogrodzie. Warto jednak posadzić ją w miejscu osłoniętym od wiatru, wśród innych krzewów zimozielonych.

Jeśli mieszkamy w cieplejszym rejonie Polski, aukubę można przezimować w ogrodzie okrywając ją agrowłókniną, osłoną z gałązek świerkowych i usypując kopczyk z ziemi. Bez okrycia aukuba może zimować w temp. do -5°C, choć niektóre źródła podają, żę aukuba znosi spadki temp. nawet do -15°C. Przy niższych temperaturach liście aukuby czernieją i opadają ale pozostaje szansa, że roślina na wiosnę odbije i wypuści nowe listki. O uprawie i zimowaniu aukuby w ogrodzie więcej można przeczytać w wątku o aukubie na naszym forum.

Kiedy jednak uprawiamy aukubę japońską jako roślinę tarasową musimy na okres zimy, przed pierwszymi przymrozkami w październiku, przenieść ją do jasnego pomieszczenia w temp. nie niższej niż 10°C. Może być to ogród zimowy lub widna weranda. W okresie spoczynku ograniczamy podlewanie krzewu, a także zaprzestajemy nawożenia.

Aukuba zimująca w ogrodzie
Fot. B.E.Z., forum.PoradnikOgrodniczy.pl

Aukuba japońska - choroby

Aukuba japońska z reguły nie jest atakowana przez żadne choroby ani szkodniki. Pojawiające się problemy w uprawie aukuby w większości przypadków są wynikiem złej pielęgnacji krzewu. Odpowiednio dobierając stanowisko do uprawy aukuby zapewnimy jej zdrowy wygląd.

Aukuba japońska lubi stanowiska półcieniste. Jeżeli będzie rosła w pewnym w słońcu, jej liście mogą zostać poparzone. Wówczas zaobserwujemy brązowe plamy lub zwijanie się blaszki liściowej aukuby. Nie powinniśmy także podlewać roślin bezpośrednio po liściach, bo to także dodatkowo wzmaga pojawianie się plam i źle wpływa na kondycję rośliny.

Brązowe liście aukuby po okresie zimy mogą świadczyć o przemarznięciu. W takim wypadku wszystkie ciemne, uszkodzone mrozem liście wycinamy wiosną sekatorem.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

• 10 pięknych roślin, które warto mieć w ogrodzie
• Co posadzić w donicach na tarasie? 7 doskonałych roślin tarasowych!
• Kwiaty balkonowe cieniolubne. Co posadzić na balkonie w cieniu?

Opracowano na podstawie:
1. A. Bärtels, Encyklopedia roślin ogrodowych od A do Z, Świat Książki, Warszawa 2001, s. 106;
2. Bradley S., Przycinanie drzew i krzewów. Formowanie i cięcie roślin ogrodowych - krok po kroku, MUZA SA, Warszawa 2006, s. 38;
3. J. Courtier, G. Clarke, Kwiaty w domu - jak dobierać i pielęgnować rośliny doniczkowe, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 1998, s. 150;
4. Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, praca zbiorowa, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 69.