Agawa ogrodowa - uprawa w Polsce, zimowanie
Agawa w ogrodzie budzi zazwyczaj podziw i zainteresowanie. Często rośliny te rosną w donicach i na zimę są chowane do pomieszczeń. Jak się jednak okazuje możliwa jest gruntowa uprawa agawy w Polsce, a roślina może przezimować na rabacie, o ile posadzimy odpowiedni gatunek agawy i we właściwy sposób o nią zadbamy. Przedstawiamy najlepsze mrozoodporne gatunki agaw, wyjaśniamy jak wygląda uprawa agawy ogrodowej i zdradzamy sposób na zimowanie agawy w ogrodzie!
Agawa ogrodowa
Fot. pixabay
Jak wyglÄ…da agawa?
Agawa (Agave) to rodzaj roślin zielnych należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Agawa tworzy rozetę złożoną z grubych, mięsistych i sztywnych liści. Są one pokryte woskowym nalotem, który chroni je przed parowaniem. Wzdłuż krawędzi liści agawy znajdują się kolce a na ich wierzchołku kolcowaty wyrostek. W zależności od gatunku, liście agawy mogą mieć długość od 30 cm do 2-3 m i kolory: zielony, niebiesko-zielony, szary albo są pokryte barwnymi smugami. Starsze liście agaw wyginają się na zewnątrz, młodsze wznoszą się pionowo ku górze.
Agawy kwitną tylko raz w życiu, po kwitnieniu obumierają, wytwarzając wcześniej rozety potomne. Pachnące, rurkowate kwiaty zwykle są żółtawe lub zielonkawe. Osadzone są na długich szypułkach. W czasie kwitnienia łodyga u większych gatunków osiąga imponujące rozmiary kilku metrów. Po przekwitnięciu z podłużnych torebek nasiennych wysypują się liczne, czarne nasiona.
Agawa ogrodowa - odmiana o barwnych liściach
Fot. pixabay
Jak szybko rośnie agawa?
Agawa rośnie stosunkowo wolno a większość gatunków docelowe wymiary osiąga dopiero po kilku latach. Przyrost roczny agawy zależy od gatunku oraz warunków środowiskowych, takich jak: rodzaj podłoża, nasłonecznienie oraz ilość wody. Młode rośliny rosną zwykle nieco szybciej niż starsze okazy. W optymalnych warunkach mogą przyrastać od kilku do kilkunastu cm rocznie. W mniej sprzyjających warunkach agawy rosną jeszcze wolniej.
Czy agawa może zimować na dworze?
Na dworze mogą zimować tylko niektóre gatunki agawy i tylko w określonych warunkach klimatycznych. Rośliny te najlepiej znoszą zimę na zewnątrz w regionach o łagodnych zimach, gdzie temperatura nie spada zbyt nisko (musi być wyższa niż -15°C). W regionach o chłodniejszym klimacie agawa wymaga odpowiedniej ochrony lub przeniesienia na zimę do wnętrza. Pamiętać także należy, że bardzo istotny dla dobrej kondycji agawy jest okres jesienno-zimowy. Przy obfitych opadach roślinę należy osłonić, by zapewnić jej suche podłoże.
Szczegółowo sposób zimowania agawy na dworze opisujemy na końcu tego artykułu.
Agawy mrozoodporne - gatunki polecane do ogrodów
Do uprawy w gruncie w Polsce nadają się mrozoodporne gatunki agawy. Do najłatwiej dostępnych w Polsce należą:
Agawa Havarda (Agave havardiana) - najpopularniejszy i najbardziej efektowny gatunek agawy. Rozeta osiąga 70 cm średnicy. Liście długie (70 cm), zielono-niebieskie, na marginesach haczykowate, czarne ciernie. Na szczycie każdego liścia długi czarny kolec.
Agawa meksykańska (Agave neomexicana) - rozeta osiąga 45-60 cm średnicy. Liście szaro-zielone, od połowy porośnięte na marginesach brązowymi cierniami, na szczytach liści 2,5-3 cm czerwonobrązowy kolec.
Agawa z Utah, ang. Utah agave (Agave utahensis) - agawa niewielkich rozmiarów o 30 cm średnicy. Liście niebiesko-zielone, wąskie (5 cm szerokości) i długie (50 cm), lekko wklęsłe przy wierzchołki i wypukłe od spodu. Wzdłuż marginesów liści szare ciernie, na szczycie długi szary kolec szczytowy.
Agawy w donicach
Fot. pixabay
Agawa górska (Agave montana) - osiąga 180 cm wysokości i 150 cm szerokości. Liście szerozielone, błyszczące, z grubymi czerwonymi kolcami na brzegach i czerwonym, ostrym kolcem szczytowym. Liście mają charakterystyczny wzór na blaszcze liściowej, który odciskają kolce następnego liścia.
Agawa wielorybi język, ang. Whale's tongue agave (Agave ovatifolia) - rozeta osiąga 80-120 cm średnicy. Liście niebiesko-szare, duże i szerokie, w kształcie języka wieloryba. Wzdłuż marginesów liści haczykowate, czarne kolce, a na końcu każdego liścia dł. na 2,5 cm kolec szczytowy.
Agawa parryi, ang. Parry's agave (Agave parryi) - osiąga 60 cm średnicy. Liście szaro-zielone, owalne lub lancetowate. Na brzegach haczykowate ciernie, na spodziej stronie liścia odcisają się ciernie poprzedniego liścia. Ostra końcówka liścia ma charakterystyczne ciemnobrązowe, brązowe lub czarne przebarwienie, wyraźnie kontrastujące z resztą blaszki liściowej.
Agawa ogrodowa - uprawa w gruncie
Stanowisko uprawy agawy ogrodowej musi być słoneczne, najlepiej w pełnym słońcu przez cały dzień. Lekki półcień toleruje Agave ovatifolia, jednak nawet w tym przypadku lepiej, aby przez większość dnia docierało do niej pełne słońce.
Agawa ogrodowa
Fot. pixabay
W uprawie ogrodowej agawy bardzo ważny jest odpowiedni dobór podłoża. Agawa ogrodowa wymaga lekkiego i przepuszczalnego podłoża, które zapewni jej suszę w ciągu całego roku, a szczególnie zimą. Agawę ogrodową najlepiej sadzić na samym piasku z dodatkiem keramzytu, grubego żwiru lub kamieni. Jeżeli mamy w ogrodzie glebę ciężką, wówczas na głębokości około 50-70 cm glebę wymieniamy na lżejsze, porowate podłoże.
Agawę ogrodową sadzimy w dole o średnicy 40 cm i głębokości ok. 50 cm. Po posadzeniu agawę podlewamy tylko 1 raz i nigdy więcej! Agawa jest sukulentem i potrafi sama pobierać wodę z mgły i opadów. Agawę ogrodową najlepiej sadzić na lekkim podwyższeniu, aby woda opadowa swobodnie spływała ze skarpy i nie zalegała w strefie korzeniowej. Po posadzeniu agawy podłoże ściółkujemy drobnymi kamieniami lub ozdobnym żwirkiem.
Warto wiedzieć!
W naszym klimacie agawy ogrodowe rosną bardzo powoli. Aby nieco przyspieszyć ich wzrost po miesiącu od posadzenia w ogrodzie zasilamy je wiosną i latem, co 2-3 tygodnie nawozem dla kaktusów i sukulentów.
Agawa ogrodowa - zimowanie
W odpowiednich warunkach niektóre ogrodowe agawy mogą przetrwać mrozy nawet do -29°C (Agave parryi). Niestety częste w naszym kraju deszczowe i bezśnieżne zimy znacznie obniżają mroozoodporność uprawianych w gruncie agaw i zwykle temperatura poniżej -15°C jest już dla nich niebezpieczna. Dlatego dla dobrego przezimowania agawy niezbędne jest odpowiednie zabezpieczenie. Gdy temperatura zacznie spadać poniżej -15°C, agawę należy zabezpieczyć przed mrozem. W tym celu obsypuje się jej dolną część igliwiem sosnowym, a następnie całość otula agrowłókniną.
Aby agawa ogrodowa przetrwała zimę w ogrodzie, bardzo ważne jest utrzymanie niemal całkowicie suchego podłoża w okresie jesienno-zimowym. W przeciwnym razie agawa będzie gniła. Aby ochronić agawę przed wilgocią, należy przygotować dla niej odpowiednie zadaszenie. Takie zadaszenie możemy zbudować samodzielnie w prosty sposób. Wystarczy zmontować konstrukcję z desek, metalowych rurek lub elementów PCV, na której rozciągamy płachtę z plandeki, folię lub inny nieprzemakalny materiał. Konstrukcję wkopujemy w ziemię i obciążamy tak, aby nie przewrócił jej wiatr. Zadaszenie agawy montujemy już w drugiej połowie września, aby podłoże w okolicy korzeni agawy zdążyło wyschnąć przed pierwszymi przymrozkami.
Przeczytaj również:
- Kaktusy mrozoodporne ogrodowe
- Juka ogrodowa - odmiany, uprawa, rozmnażanie, choroby
- Opuncja figowa - właściwości, uprawa w doniczce, rozmnażanie
- Rośliny odporne na suszę
