Agapant afrykański - uprawa, zimowanie, odmiany

Agapant afrykański (Agapanthus africanus), zwany również lilią afrykańską lub lilia nilową, to bylina kłączowa o niezwykłej urodzie i pięknych kwiatostanach. Ze względu na brak mrozoodporności w naszym klimacie uprawa agapantu afrykańskiego udaje się głównie w donicach, które na zimę są chowane do pomieszczeń. Przedstawiamy najpiękniejsze odmiany agapantu afrykańskiego oraz wyjaśniamy jakie wymagania trzeba spełnić aby agapant pięknie zakwitł i przezimował do następnego roku.

agapant afrykański
Agapant afrykański - Agapanthus africanus
Fot. pixabay.com

Agapant afrykański - opis wyglądu

Agapant afrykański, należący do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), pochodzi z Afryki Południowej, a do Europy przybył w XVIII wieku. Ze względu na wysokie wymagania termiczne nie jest w stanie w naszym klimacie przezimować w gruncie.

Szablaste, długie do 45 cm, zielone liście agapantu tworzą rozetę, z której wyrasta bezlistny, długi nawet do 100 cm pęd kwiatostanowy. Pojawiające się w lipcu liczne dzwonkowate kwiaty osadzone na długich szypułkach, tworzą duży, kulisty, często nieco spłaszczony kwiatostan. Dekoracyjny agapant afrykański to doskonała roślina miododajna przyciągająca owady i stanowiąca pożytek dla pszczół.

Agapant afrykański - zastosowanie

Agapanty sadzone w donicach wyglądają spektakularnie pojedynczo lub w grupie. Równie pięknie będą się prezentować na rabatach w towarzystwie roślin takich jak mieczyki, lilie, nachyłek okółkowy, jeżówka purpurowa, krwawnik pospolity, naparstnica czy trawy ozdobne. Ze względu na długi okres trwałości wynoszący nawet do 10 dni, agapant jest cenioną przez florystów rośliną bukietową. Z przeznaczeniem na kwiat cięty ścinamy pędy w fazie, gdy 1/4 kwiatów jest rozwiniętych.

Agapant afrykański - uprawa

Lilia afrykańska uprawiana w pojemnikach i donicach może być wraz z pojemnikiem, umieszczana na rabatach. Ze względu na swoje afrykańskie pochodzenie agapant wymaga stanowiska słonecznego, osłoniętego i ciepłego. Najlepsze będą balkony i tarasy o wystawie południowej. W półcieniu agapant także sobie poradzi, ale odbije się to na kwiatostanie, który będzie mniej obfity i słabiej wybarwiony. Najlepsze podłoże dla agapantu jest przepuszczalne, wilgotne, piaszczysto-gliniaste i zasobne w składniki odżywcze.

agapant afrykański
Agapant afrykański - Agapanthus africanus
Fot. pixabay.com

Pod koniec zimy kłącza agapantu sadzimy do pojemnika o pojemności 5-6 litrów i przykrywamy 5 cm warstwą ziemi. W drugiej połowie maja, gdy minie już ryzyko przymrozków, donicę możemy wystawić na zewnątrz.

Podlewanie agapantu afrykańskiego powinno być obfite ale jednocześnie trzeba uważać aby rośliny nie przelać, gdyż agapant bardzo tego nie lubi. Żeby zapobiec zastoinom wody warto na dno donicy zastosować warstwę drenażu, wsypując drobne kamyki lub keramzyt, który jeszcze lepiej spełni to zadanie.

Aby utrzymać stale wilgotną ziemię wymaganą dla agapantu, nie ryzykując jednocześnie przelania rośliny, warto przed sadzeniem wymieszać ziemię z TerraCottem. Zawiera ono w swoim składzie składniki poprawiające strukturę podłoża, startową dawkę nawozów oraz hydrożel, który stabilizuje wilgotność ziemi. Po podlaniu rośliny hydrożel wchłania nadmiar wilgoci i oddaje ją stopniowo w miarę jak ziemia wysycha. Dzięki temu podłoże jest stale wilgotne ale nie nadmiernie mokre.

terracottem

Zimą podlewanie lilii afrykańskiej należy ograniczyć do koniecznego minimum, dbając jedynie aby ziemia w doniczce nie wyschła całkowicie.

Aby zapewnić bujne kwitnienie nie wolno zapomnieć o regularnym nawożeniu agapantu. W okresie wegetacyjnym dokarmiamy agapanta nawozem przeznaczonym dla roślin kwitnących. Można również na początku wegetacji zastosować wolno działający nawóz wieloskładnikowy, taki jak np. Nawóz Osmocote Dom i Balkon. Wówczas wystarczy jedna dawka nawozu podana na wiosnę.

Agapant afrykański źle znosi przesadzanie. Dopiero, gdy donica robi się wyraźnie za mała, raz na kilka lat, wykonujemy taki zabieg. Nowa doniczka powinna być niewiele większa, maksymalnie o jeden rozmiar. To właśnie zbyt duża donica lub zbyt częste przesadzanie mogą być przyczyną braku kwitnienia agapantu.

agapant afrykański
Agapant afrykański - Agapanthus africanus
Fot. pixabay.com

Agapant afrykański - zimowanie

Agapant nie jest wystarczająco mrozoodporny i w naszym klimacie nie może zimować na zewnątrz. Gdy temperatura spadnie do 10°C przenosi się donice do chłodnego i jasnego pomieszczenia zabezpieczając przed mrozami. Agapant najlepiej zimuje w temperaturze 5-8°C. W tym czasie podlewanie ograniczamy do minimum. Gdy nadejdzie wiosna, najpierw hartujemy rośliny, wietrząc pomieszczenie, w którym się znajdują. Potem stopniowo wystawiamy agapanty na zewnątrz, by po 2-3 tygodniach wystawić je na stałe aż do jesieni.

Istnieją dwie grupy odmian agapantu:

  1. agapanty zimozielone, które w okresie zimowego spoczynku wymagają pomieszczeń jasnych, dobrze doświetlonych słońcem,
  2. agapanty zrzucające liście na zimę, które można zimować bez dostępu światła.

agapant afrykański
Agapant afrykański - Agapanthus africanus
Fot. pixabay.com

Agapant afrykański - odmiany

Odmiany agapantu różnią się wzrostem oraz kolorem kwiatów, które przybierają najczęściej różne odcienie niebieskiego, fioletowego oraz białego.

Agapant afrykański 'Alice Gloucester' - to odmiana zrzucająca liście na zimę. Osiąga do 100 cm wysokości i 50 cm szerokości. Tworzy gęste, duże i okrągłe kwiatostany barwy białej.

Agapant afrykański 'Ben Hope' - odznacza się ciemnoniebieskimi kwiatami pojawiającymi się późnym latem oraz liśćmi w odcieniu szarości. Dorasta do 120 cm wysokości.

Agapant afrykański 'Donau' - dorasta o 60-90 cm i odznacza się pięknym kwiatostanem w odcieniu szafirowym.

Agapant afrykański 'Albus' -  Kwiaty drobne zebrane w duże kuliste kwiatostany koloru białego, pojawiają się w lipcu i utrzymują do września. Roślina dorasta do 90 cm wysokości.

Agapant afrykański 'Blue Triumphator' - to odmiana o dużym, gęstym kwiatostanie w intensywnym odcieniu niebieskiego. Osiąga 100 cm wysokości i około 60 cm szerokości.

Agapant afrykański 'Peter Pan' - odznacza się trąbkowatymi, jasno niebieskimi kwiatami z ciemnoniebieską pręgą na każdym płatku.

Agapant afrykański 'Silver Moon' - to odmiana zachwycająca kwiatostanem w odcieniu lawendy oraz liśćmi w srebrzysto-białe pasy.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Opracowano na podstawie:
1. Maślanka M., Agapant w Działkowiec 8/2014 s. 9;
2. Brickell C., Wielka encyklopedia roślin, Świat Książki 1996 s. 430;
4. Katalog roślin - drzewa, krzewy, byliny, Agencja Promocji Zieleni Sp. z o.o., Warszawa, 2016, s. 233.

Przeczytaj również:

Co posadzić w donicach na tarasie? 7 doskonałych roślin tarasowych! Co posadzić w donicach na tarasie? 7 doskonałych roślin tarasowych!
Rośliny w donicach na tarasie powinny kwitnąć jak najdłużej, być mało absorbujące i pięknie się prezentować. Zazwyczaj też muszą dobrze sobie radzić w mocnym, upalnym słońcu. to 7 doskonałych roślin tarasowych, które długo kwitną i wspaniale się prezentują w donicach! Więcej...

Stokrotka afrykańska - uprawa, rozmnażanie, zimowanieStokrotka afrykańska - uprawa, rozmnażanie, zimowanie
Stokrotka afrykańska od maja do października obsypuje się kwiatami podobnymi do stokrotek, które mogą mieć różną barwę i ciekawy kształt. W naszym klimacie stokrotka afrykańska uprawiana jest zwykle jako roślina jednoroczna. Istnieje jednak sposób, aby zachować stokrotkę afrykańską do następnego roku! Więcej...

Rośliny do dużych donic ogrodowychRośliny do dużych donic ogrodowych
Z roślin do dużych donic można tworzyć ciekawe kompozycje, które będą zdobiły tarasy i reprezentacyjne miejsca w ogrodzie cały rok. Zobacz co posadzić w dużych donicach i jak komponować takie rośliny ze sobą. Oto 7 sprawdzonych roślin do dużych donic ogrodowych! Więcej...