Żyworódka pierzasta - uprawa, zastosowanie, właściwości lecznicze

Żyworódka pierzasta, od lat wykorzystywana w chińskiej medycynie naturalnej, jest ciekawą rośliną leczniczą, doskonale nadającą się do uprawy domowej w doniczce. Właściwości lecznicze żyworódki pierzastej i jej dobroczynny wpływ na organizm człowieka są cenione na całym świecie. Zobacz jakie zastosowanie żyworódka pierzasta może mieć w Twoim przypadku oraz jak wygląda domowa uprawa żyworódki pierzastej. Oto sprawdzony sposób na własną hodowlę tej wspaniałej rośliny!

żyworódka pierzasta
Żyworódka pierzasta - Kalanchoe Daigremontiana

Żyworódka pierzasta - jak ją rozpoznać? Uwaga na pomyłki!

Żyworódka pierzasta (Kalanchoe Daigremontiana) określana jest też jako: grubolist sprężysty, płodnolist kielichowy lub płodnolist pierzasty. Ta wieloletnia roślina pochodzi z Madagaskaru. Jej łodyga jest zdrewniała, okrągła i dorasta do 100 cm wysokości. Na pojedynczym cienkim pniu, naprzemienne wyrastają długie (10-15 cm), trójkątne, mięsiste, ząbkowane liście. Liście są zielone lub szarozielone, od spodu ozdobione czarnymi cętkami. Ostro ząbkowane brzegi liści okolone są cienką czerwona obwódką. Żyworódka ta kwitnie wydając dzwonkowate kwiatostany wzniesione na długiej łodydze.

Warto wiedzieć! Żyworódka pierzasta (Kalanchoe Daigremontiana) jest bardzo często mylona (szczególnie w źródłach internetowych) z dwoma innymi, podobnymi gatunkami kalanchoe - Kalanchoe Pinnata, które jest również rośliną leczniczą ale o nieco innym zastosowaniu oraz z żyworódką wąskolistną (Kalanchoe tubiflora), która jest rośliną trującą i nie ma zastosowań leczniczych.

Jak odróżnić żyworódkę pierzastą od Kalanchoe Pinnata? Żyworódka pierzasta ma liście pojedyncze, natomiast Kalanchoe Pinnata - złożone pierzaste, zbudowane z 3-7 pojedynczych listków. Pojedyncze listki Kalanchoe Pinnata są eliptyczne, tępo zakończone i karbowane oraz są jaśniejsze niż u żyworódki pierzastej. Kształtem przypominają liście kalanchoe Blossfelda - popularnej rośliny doniczkowej o charakterystycznych, jaskrawo ubarwionych kwiatach.

Łodyga Kalanchoe Pinnata, w odróżnieniu do żyworódki pierzastej, jest w przekroju czworokątna. Kolejną różnicą są rozmnóżki, które wprawdzie u obu gatunków rozwijają się na brzegach liści, jednak u Kalanchoe Pinnata mają one wydłużoną łodyżkę, wzdłuż której rozmieszczone są listki.

Z kolei żyworódkę pierzastą od żyworódki wąskolistnej (Kalanchoe tubiflora) różni wygląd liści. U żyworódki wąskolistnej są one wąskie i rurkowate. Ta trująca roślina doniczkowa może być uprawiana wyłącznie w celach ozdobnych. Nie wolno jej spożywać ani używać jako składnika kosmetyków.

żyworódka pierzasta, Kalanchoe Pinnata i żyworódka wąskolistna
Od lewej: żyworódka pierzasta (Kalanchoe Daigremontiana), Kalanchoe Pinnata i żyworódka wąskolistna (Kalanchoe tubiflora)

Żyworódka pierzasta - zastosowanie, właściwości lecznicze

Żyworódka pierzasta ma zastosowanie jako roślina ozdobna i lecznicza. W Polsce jej popularność dopiero rośnie, szczególnie z uwagi na lecznicze właściwości żyworódki. W literaturze opisywana jest jako "domowa apteczka". Jest bogata w witaminę C oraz maro- i mikroelementy.

Żyworódka pierzasta wykazuje właściwości regenerujące, przeciwzapalne, immunostymulujące, bakterio- i grzybobójcze. Obecnie stała się źródłem pozyskiwania związków o właściwościach antynowotworowych i leczących choroby alergiczne.

Zastosowanie lecznicze mają liście żyworódki oraz wyciśnięty z nich sok. Stosowane są zewnętrznie i wewnętrznie w formie okładów z liści, świeżego soku oraz soku konserwowanego spirytusem. W sklepach zielarskich można kupić gotowe produkty zawierające wyciąg z żyworódki pierzastej, takie jak kremy, maści, żele i płyny, często wzbogacane w dodatkowe składniki odżywcze.

W medycynie naturalnej żyworódka pierzasta stosowana jest do leczenia schorzeń skórnych, ze względu na szczególną zdolność przyspieszania gojenia się ran, oczyszczania ich z ropy i martwej tkanki. Leczy kurzajki, odleżyny, trądzik, stany zapalne, liszaje i grzybice. Wspomaga leczenie anginy, kataru i zapalenia spojówek. Ponadto stabilizuje poziom cukru we krwi, zwalcza zgagę, pomaga w bólach głowy i bólach reumatycznych. W stomatologii jest skuteczna przy paradontozie i nadwrażliwość dziąseł, eliminuje przykry zapach z ust (pojawiający się mimo zadbanych zębów). Polecana jest również w eliminacji przykrego zapachu stóp i działa kojąco na zmęczone nogi.

Uwaga! Produktów z żyworódki pierzastej nie należy stosować przy podwyższonym poziomie potasu we krwi.

Żyworódka pierzasta - uprawa doniczkowa

Żyworódka pierzasta należy do grupy roślin nazywanych sukulentami. Doskonale radzi sobie z długimi okresami suszy - potrafi przetrwać bez podlewania nawet 1 miesiąc. Podobnie jak inne gatunki Kalanchoe, żyworódka pierzasta magazynuje wodę w liściach. Nie tylko znosi długie przerwy w dostawie wody, ale nawet wymaga ograniczonego podlewania. Wystarczy ją podlewać 1 raz w tygodniu. Na dnie doniczki usypujemy około 2 cm warstwę drenażową, aby zapobiec zaleganiu wody w okolicy korzeni, co powoduje ich gnicie. Doniczka powinna też posiadać otwór odpływowy.

Żyworódka pierzasta wymaga lekkiego, przepuszczalnego podłoża. Odpowiednia będzie mieszanka uniwersalnej ziemi do kwiatów z dodatkiem torfu i perlitu (proporcja 1:1:1) lub specjalne podłoże dla kaktusów dostępne w kwiaciarniach.

Stanowisko uprawy żyworódki powinno być jasne, ale nie bezpośrednio nasłonecznione. Pod wpływem zbyt silnego nasłonecznienia liście bledną. Temperatura uprawy powinna wahać się w granicach 16 - 24°C.

Zimą żyworódka pierzasta przechodzi okres spoczynku. W tym okresie należy jej zapewnić miejsce na południowym parapecie, temperaturę 10-15°C i utrzymywać ziemię w doniczce zupełnie suchą. Przy wyższej temperaturze (powyżej 15°C) podlewamy raz na miesiąc.

Uwaga! Żyworódki pierzastej nie powinno się zasilać nawozami mineralnymi, szczególnie gdy uprawiana jest do celów leczniczych.

Przesadzanie żyworówki pierzastej wykonuje się w razie potrzeby wczesną wiosną. Podczas przesadzania nie usuwamy spomiędzy korzeni grudek starej ziemi.

Wysoka łodyga żyworódki wymaga podpierania, szczególnie, gdy osiągnie wysokość powyżej 40 cm. Wówczas często przechyla się pod ciężarem własnych liści. Jednak wyrośnięte rośliny wyglądają już nieładnie i raczej wyrzuca się je po około 1,5 roku, zastępując nowymi egzemplarzami wyhodowanymi z rozmnóżek.

Żyworódka pierzasta jest bardzo ciekawą rośliną o niecodziennym sposobie rozmnażania. Na brzegach liści pojawiają się młode roślinki, tzw. rozmnóżki. Mają one postać miniaturowej rozetki z 4 listków, o skróconej łodydze, z której wyrastają 3-4 białe korzonki. Gdy rozmnóżki dojrzeją, odpadają z liści i, lądując na podłożu, bardzo szybko się ukorzeniają. Na jednym liściu może pojawić się nawet do 25 młodych roślinek.

Warto wiedzieć! Żyworódki są roślinami bardzo ekspansywnymi. Pojedyncza roślina może wyprodukować jednorazowo kilkadziesiąt roślin potomnych. W warunkach domowych niezbędne jest systematyczne usuwanie z liści pojawiających się rozmnóżek, aby nie dopuścić do rozprzestrzeniania się ich na sąsiadujące doniczki z innymi roślinami.

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

Kalanchoe - pielęgnacja w domu, rozmnażanie, odmianyKalanchoe - pielęgnacja w domu, rozmnażanie, odmiany
Kalanchoe jest atrakcyjną rośliną doniczkową, o pięknie zabarwionych kwiatach pojawiających się... zimą! Zobacz jak wygląda prawidłowa pielęgnacja kalanchoe, jakie są najlepsze odmiany tej rośliny i czy możliwe jest amatorskie rozmnażanie kalanchoe w domu. Oto sposoby, dzięki którym Twoje kalanchoe będzie zdrowo rosło i obficie kwitło przez długi czas! Więcej...

Dlaczego kalanchoe nie kwitnieDlaczego kalanchoe nie kwitnie?
Piękne, jaskrawo ubarwione kwiaty kalanchoe są ozdobą naszych mieszkań od zimy do początku wiosny, gdy inne rośliny nie kwapią się do kwitnienia. Niestety po jakimś czasie bujne kwiaty giną, a kalanchoe nie kwitnie ponownie. Zobacz dlaczego kalanchoe nie kwitnie, jakie są najczęściej popełniane błędy w pielęgnacji kalanchoe oraz poznaj prosty trik jak przedłużyć kwitnienie kalanchoe uprawianego w mieszkaniu! Więcej...

Choroby kalanchoe - żółte liście, plamy, biały nalotChoroby kalanchoe - żółte liście, plamy, biały nalot
Zazwyczaj posiadaczy tych pięknych kwiatów niepokoją takie objawy jak żółte liście kalanchoe, szpecące roślinę plamy na liściach kalanchoe czy też biały nalot, pokrywający różne części rośliny. Zobacz jak zwalczać choroby kalanchoe, na co zwrócić uwagę podczas pielęgnacji roślin i co zrobić, aby kalanchoe znowu wyglądało pięknie. Więcej...

Opracowano na podstawie: T. Lewnowicz-Mosiej, Egzotyczne rośliny lecznicze w domu i ogrodzie, Wydawnictwo M, Kraków 2013, str. 177-178; S. Naz, S. Javad, S. Ilyas, A. Ali, An efficient protocol for rapid multiplication of Bryophyllum pinnatum and Bryophyllum daigremontianym, Pak. J. Bot. 41(5), 2009, str. 2347-2355; A. K. Prasad, S. Kumar, S.V.Iyer, R.J. Sudani, S.K. Vaidya, Pharmacognostical, Phytochemical and Pharmacological Review on Bryophyllum pinnata, International Journal of Pharmaceutical & Biological Archives 2012, May - Jun 2012, Vol. 3 Issue 3, str. 423-433. Fot. JMK oraz Forest & Kim Starr, zdjęcia na licencji CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/), źródło: Wikimedia Commons.