Żurawka, Heuchera - odmiany i uprawa

Rośliny takie jak żurawki (Heuchera) to doskonały przykład wspaniałego efektu kosztem niewielkiej ilości pracy. Żurawki są roślinami o niezwykłej urodzie, co sprawia że stają się coraz bardziej popularne. Nadają się doskonale na stanowiska półcieniste. Bardzo dobrze radzą sobie w pojemnikach, na balkonach lub tarasach. Ich pielęgnacja ogranicza się głównie do regularnego podlewania. Żurawki występują w bardzo wielu różnych gatunkach i odmianach, z których każda zasługuje miejsce w ogrodzie.

żurawka, Heuchera
Żurawka drobnokwiatowa 'Purple Palace'

Żurawka - charakterystyka

Żurawka (Heuchera) to rodzaj roślin należący do rodziny Saxifragaceae (Skalnicowate). Żurawki są bylinami zimozielonymi, co oznacza, że na zimę w większości nie tracą swojej części nadziemnej, a na wiosnę wytwarzają nowe liście z bryły korzeniowej. Rosną w zwartej kępie, osiągając maksymalnie wysokość 40 cm. Ich główną ozdobę stanowią liście (sercowate i klapowane) występujące w różnych odcieniach, od żółtego do ciemnej purpury, czasem również z dekoracyjnym wzorem. Kwiaty zebrane są w wiechowate kwiatostany, barwy od białej przez różową do czerwonej kwitną od czerwca do sierpnia. Żurawki najlepiej prezentują się w dużych skupiskach, na obrzeżach rabat lub w ogrodach skalnych. Są to idealne rośliny okrywowe oraz do tworzenia nasadzeń kontrastowych na rabatach.

Żurawka - uprawa

Uprawa żurawki jest bardzo prosta i nie wymaga za dużo czasu. Idealne stanowisko dla tych roślin to miejsce półcieniste z próchniczną, przepuszczalną i wilgotną glebą, o odczynie najlepiej lekko zasadowym. Możliwa jest też uprawa żurawki na stanowisku słonecznym ale wtedy trzeba zadbać o odpowiednią wilgotność gleby. Kiedy stanowisko jest w zacienione, nie można przesadzać z wilgocią ponieważ rośliny mogą zacząć chorować. Natomiast jeżeli gleba jest zbyt ciężka trzeba przed posadzeniem żurawki wymieszać ją z torfem.

Uwaga! Uprawiając żurawkę należy przede wszystkim pamiętać o odpowiedniej wilgotności, nie wolno przesuszać tych roślin! Żurawka nie znosi też silnego, prażącego słońca.

Sadząc żurawki należy pamiętać, że liczba roślin nie powinna przekroczyć 12 sztuk na 1m². Jeżeli sadzimy Heuchery w dużych grupach to najlepiej po 10-20 sztuk.

żurawka, Heuchera
Żurawka drżączkowata posiada sercowate, klapowane liście z białym deseniem

Pielęgnacja żurawki

Rośliny z rodzaju żurawka nadają się doskonale dla osób zapracowanych ponieważ niemal nie wymagają pielęgnacji. Należy jedynie pamiętać o regularnym podlewaniu. Żurawki są bylinami, które utrzymują w większości ulistnienie zimą dlatego na wiosnę należy przyciąć zeszłoroczne liście, tak żeby zrobić miejsce na tegoroczne przyrosty. Na zimę nie trzeba ich specjalnie okrywać ponieważ żurawki rosnące w gruncie są mrozoodporne. Natomiast rośliny rosnące w pojemnikach należy zadołować z pojemnikiem w osłoniętym miejscu i dodatkowo okryć.

Żurawka - rozmnażanie

Żurawki można rozmnażać poprzez dzielenie rośliny matecznej. Dużą roślinę, należy wykopać, oczyścić z ziemi i od głównego pędu odrywać małe odrosty liściowe z już wykształconymi korzeniami. W ten sposób uzyskane sadzonki należy zasadzić w skrzynce (rozstaw 20-30cm) i poczekać aż nieco podrosną i staną się silniejsze. Podlewamy raz w tygodniu. Żurawki najlepiej rozmnażać na wiosnę lub jesienią. Rozmnażanie z nasion raczej nie daje zbyt dobrych efektów, zwłaszcza w amatorskiej hodowli.

żurawka, Heuchera
Żurawka 'Georgia Peach' jest odmianą o zmiennym zabarwoieniu liści - wiosną są brzoskwiniowo-różowe, później ciemnieją, a jesienią robią się bordowe

Choroby i szkodniki żurawek

Żurawki są w większości roślinami odpornymi na wszelkie choroby jednak nie oznacza to, że są całkowicie odporne. Przede wszystkim nie można przesadzić z wilgocią ponieważ wtedy zaczynają atakować je grzyby. Nadmierne nasłonecznienie może prowadzić do poparzeń blaszki liściowej. Trzeba też uważać na pędraki, które czasem podgryzają korzenie i rośliny zaczynają usychać.

Gatunki i odmiany żurawek

Żurawka drżączkowata (Heuchera x brizoides)
Liście tego gatunku są jak u większości żurawek sercowate i klapowane. Dorasta do 30 - 40 cm. wysokości. Kwiaty zebrane są w smukłe kwiatostany o barwie intensywnie różowej. Nazwa żurawki drżączkowatej pochodzi właśnie od kwiatostanów, które pod wpływem wiatru zaczynają charakterystycznie drżeć. Istnieją odmiany tego gatunku o kwiatach białych a nawet czerwonych. Ciekawie prezentuje się odmiana 'Pluie de Feu' o liściach ciemno-czerwonych.

Żurawka ogrodowa (Heuchera hybrida)
Są to różnego rodzaju mieszańce wielu gatunków żurawek rozmnażane przez szkółkarzy. Odmiany różnią się barwą i kształtem liści a także siłą wzrostu. W tej grupie wyróżniamy bardzo dużo różnych odmian:

  • 'Cascade Dawn' – o liściach srebrzystych z ciemno purpurowymi żyłkowaniami
  • 'Chocolate Ruffles' – liście z wierzchniej strony ciemnoczekoladowe, pod spodem purpurowe
  • 'Creme Brule' – niezwykle efektowna odmiana o liściach karminowo – brzoskwiniowych, idealna do połączeń kontrastowych
  • 'Mint Frost' – liście srebrzyste z zielonym żyłkowaniem, kwiaty koralowe, utrzymuje liście zimą, które robią się zimno – fioletowe z srebrzystym żyłkowaniem
  • 'Plum Pudding' – liście błyszczące o purpurowej barwie ze srebrzystym wzorem, kwiaty białawe
  • 'Purple Petitcoats' – wczesna odmiana o pofałdowanych liściach koloru ciemnej purpury do brązu z wierzchu, a pod spodem jasnopurpurowe, kwiaty kremowe
  • 'Regina' – liście tej odmiany są fioletowo srebrzyste
  • 'Rachel' – tworzy niską kępę brązowo-purpurowych liści z wierzchu, a jasno-purpurowych od spodu, kwiaty białawe, 60cm wysokości, 45 cm szerokości.

Żurawki - które wybrać? Zobacz film!
Na co zwrócić uwagę przy zakupie żurawek? Jak powinny wyglądać zdrowe rośliny i co cechuje dobre odmiany żurawek? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz na tym krótkim filmie. Polecane do ogrodów odmiany żurawek, żuraweczek i tiarelli przedstawia ekspert ze szkółki Florini. Więcej...

Żurawka drobnokwiatowa (Heuchera micrantha)
Rośnie bujnie, do wysokości 30 cm. Wytwarza kwiatostany o drobnych, beżowych kwiatach, wysokości do 45 cm. Wymagania jak u innych żurawek. 'Palace Purple' – znana odmiana żurawki drobnokwiatowej o intensywnie wiśniowo-czerwonych liściach, ceniona przez ogrodników.

Żurawka krwista (Heuchera sanguinea)
Rośnie w kępach, posiada okrągłe, sercowate liście. Kwiatostany wysokości 30-40 cm, kwiaty najczęściej czerwonego koloru, kwitną od czerwca do lipca. Szkółkarze dzięki temu gatunkowi często tworzą odmiany o biało-pstrych lub prawie białych liściach.

Katarzyna Matuszak

Przeczytaj również:

Funkia, Hosta - uprawa, odmiany, rozmnażanieFunkia, Hosta - uprawa, odmiany, rozmnażanie
Funkie to rośliny bardzo zróżnicowane - od olbrzymów, tworzących rozłożyste kępy o wysokości ponad metra i doskonale prezentujących się pojedynczo, po drobne odmiany karłowe, których wysokość nie przekracza 10 cm. Dowiedz się jak wygląda uprawa funkii, poznaj najciekawsze odmiany funkii do sadzenia w ogrodach oraz w donicach na balkonach i tarasach oraz przekonaj się jak łatwe jest rozmnażanie funkii w warunkach uprawy amatorskiej. Więcej...

rudbekia - odmiany, uprawaRudbekia - odmiany i uprawa
Rudbekia to jedna z bardziej znanych roślin, która co roku cieszy nas swoim wspaniałym wzrostem i kolorem kwiatów. Rudbekie to duże i piękne rośliny, dlatego nie sposób przejść obok nich obojętnie. Nadają się zarówno na rośliny rabatowe jak i do wazonu, są naprawdę szeroko stosowane. Zanim jednak posadzimy rudbekię w ogrodzie warto zapoznać się z jej wymaganiami, a także odmianami rudbekii, których naprawdę jest wiele. Więcej...

Juka ogrodowa - odmiany, uprawa, rozmnażanie, choroby
Jako juka ogrodowa w naszym klimacie może być uprawiana juka karolińska i jej liczne, ciekawe odmiany. O atrakcyjności tej rośliny stanowią jej niebieskawe, szpiczaste, zimozielone liście oraz wspaniałe kwiatostany. Zobacz jak wygląda uprawa juki ogrodowej w Polsce, czy możliwe jest rozmnażanie juki w warunkach amatorskich, a także jakie choroby juki mogą zagrażać roślinom w Twoim ogrodzie. Więcej...

Opracowano na podstawie: dr Jacek Marcinkowski, Katalog bylin polecanych przez Związek Szkółkarzy Polskich, Agencja Promocji Zieleni Sp. z o.o., Warszawa 2005, s. 42-43; Roy Lancaster Wielka Księga Roślin ogrodowych, Świat Książki, Warszawa 2003, s. 138; Boot&Hortorus, Zielony Podręcznik, Boot&Hortorus Sp. z o.o. Szkółka Drzew i Krzewów, s. 369. Fot. Krzysiek 'Herbi'.