Przechowywanie warzyw przez zimę

Aby zapewnić sobie dostęp w okresie zimowym do świeżych warzyw pochodzących z naszej działki lub ogródka, konieczne jest przestrzeganie pewnych zasad - nie tylko co do sposobu przechowywania warzyw, ale również co do wyboru odmian nadających się do przechowywania, sposobu ich uprawy i terminu zbioru. Oto jak przez zimę przechować cebulę i czosnek, marchew, pietruszkę, seler i wiele innych warzyw.

Przechowywanie warzyw przez zimę
Przechowywanie warzyw przez zimę

Jakie warzywa można przechowywać przez zimę

Do przechowywania przez zimę nadają się buraki, cebula, czosnek, chrzan, marchew, pietruszka, skorzonera, seler, por i kapusta. Warzywa takie jak kalarepa, kalafior, rzodkiewka, pomidory czy ogórki, mogą być również przechowywane, ale zaledwie przez kilkanaście dni. Najmniejszą trwałość mają natki warzyw i warzywa liściowe, które można przechowywać nie dłużej niż przez kilka dni.

Odmiany warzyw do przechowywania
Nie bez znaczenia jest wybór odpowiedniej do przechowywania odmiany, choć obecnie w sklepach ogrodniczych można kupić bardzo dużą gamę odmian warzyw dobrze się przechowujących. Podajemy zatem jedynie przykłady odmian, jakie najlepiej się przechowują.

Z polskich odmian cebuli do długotrwałego przechowywania doskonałe są późne odmiany: Sochaczewska (łagodna w smaku) i Wolska (o smaku ostrym). Spośród kapust polecamy odporne na pękanie: Aros F1, oraz Langedijker HOR. Wśród odmian marchwi, najlepszą trwałość przechowalniczą mają odmiany późne, takie jak Jawa, Koral i Perfekcja. W przypadku buraków, pietruszki i selerów, większość uprawianych w Polsce odmian ma podobną trwałość przechowalniczą.

jak przechowywać marchew na zimęJak przechowywać marchew na zimę. W domu czy w piwnicy?
Jak przechowywać marchew na zimę to bardzo ważne zagadnienie, jeżeli chcemy się długo cieszyć swoimi zbiorami. Czytając ten artykuł dowiesz się gdzie lepiej przechowywać marchew - w domu czy w piwnicy, jakie odmiany nadają się do przechowywania, kiedy przeprowadzić zbiór marchwi przeznaczonej do przechowywania oraz jak najlepiej przygotować marchew do przechowywania. Więcej...

Jak przechowywać korzenie chrzanu
Chrzan, a szczególnie jego korzeń, to popularna przyprawa, ceniona w wielu kuchniach świata. Przechowywanie korzeni chrzanu nie jest trudne. Jeżeli mamy ich nadmiar lub chcemy wiosną mieć dużo sadzonek chrzanu, możemy korzenie chrzanu bez problemu przechować do wiosny. Zobacz jak przechowywać korzenie chrzanu aby zachowały świeżość i nadawały się do dalszej uprawy. Więcej...

Kiedy przeprowadzić zbiory warzyw do przechowywania

Kolejnym czynnikiem mającym niebagatelne znaczenie, jest stopień dojrzałości w momencie zbioru. Najlepiej przechowują się warzywa wyrośnięte, ale nie przejrzałe. Termin zbioru jest szczególnie ważny w przypadku cebuli i czosnku. Co ciekawe, w przypadku warzyw korzeniowych (buraki, marchew, pietruszka) większe znaczenie ma właściwy termin siewu - siew opóźniamy do przełomu maja i czerwca. Siew opóźniony stosujemy również w przypadku kapusty Kamienna Głowa (wysiew na początku maja). Odmiany kapust bardziej odporne na pękanie główek wysiewamy wcześniej (od końca marca do połowy kwietnia).

Zbiór warzyw do przechowywania przeprowadzamy przy bezdeszczowej pogodzie. Warzywa należy dokładnie przejrzeć i do przechowywania przeznaczyć tylko egzemplarze dobrze wyrośnięte, zdrowe i nieuszkodzone, które nie uległy przemarznięciu.

Przechowywanie warzyw przez zimę
Podsuszanie cebuli przeznaczonej do przechowywania

Warunki przechowywania warzyw przez zimę

W czasie przechowywania warzyw, decydujące znaczenie ma odpowiednia temperatura i wilgotność powietrza. Temperatura nie powinna spadać poniżej 0°C, nie może również zbytnio wzrosnąć, gdyż warzywa mogą się wtedy zagrzać i rozpocząć ponowny rozwój (wyrastanie w korzenie i liście).

Przechowywanie cebuli i czosnku
Biorąc pod uwagę wilgotność powietrza, przechowywane warzywa dzieli się na wymagające wysokiej wilgotności w czasie przechowywania, oraz na warzywa wymagające niskiej wilgotności. Niskiej wilgotności powietrza wymaga cebula i czosnek. Z tego względu przechowuje je się w miejscach przewiewnych, takich jak strychy i altanki na działkach (tylko jeżeli mamy pewność, że przechowywane w tych miejscach warzywa nie przemarzną). Temperatura w pomieszczeniach przechowalniczych powinna wynosić od 1 do 7°C. Cebulę i czosnek przechowujemy powieszone w wiankach, ułożone w skrzynkach lub ułożone cienką warstwą na macie słomianej.

Uwaga! Przed przechowywaniem cebulę należy dosuszyć - liście i zewnętrzne łuski muszą być zupełnie suche.

Przechowywanie warzyw korzeniowych
Warzywa korzeniowe, takie jak marchew, pietruszkę, selery i buraki, a także warzywa kapustne wymagają dużej wilgotności powietrza w czasie przechowywania i temp. od 1 do 4°C. Możemy je przechowywać w nieogrzewanych piwnicach. Układamy je luzem lub do skrzynek. Warzywa korzeniowe zabezpieczamy przed wyschnięciem, przysypując je wilgotnym piaskiem lub wykładając skrzynki folią polietynową. Kapusty natomiast nie przykrywamy ani folią ani piaskiem.

Przechowywanie warzyw przez zimę
Czosnek powiązany w warkocze możemy pwiesić na strychu

Przechowywanie warzyw w kopcu
Jeżeli nie możemy warzyw przechowywać w piwnicy, możemy pozostawić je na działce lub w ogródku, ułożone w kopcach. Pod warzywa gorzej przechowujące się, takie jak marchew, pietruszkę i seler, wykopujemy rowy wąskie i głębokie (szerokości 40 do 50 cm i głębokości od 50 do 60 cm). Buraki i kapustę przechowujemy w rowach nieco płytszych (o głębokości 20 do 30 cm). Zsypując warzywa w rowach, przesypujemy je cienkimi warstwami piaszczystej ziemi. Z wierzchu przysypujemy je również warstwą ziemi (około 5 cm) i uklepujemy szpadlem. W momencie nadejścia przymrozków warstwę okrywającą pogrubiamy do kilkunastu cm. Następnie, gdy nadejdą mrozy, a ziemia na powierzchni kopca lekko zmarznie, wykonujemy okrycie zimowe - kładziemy 20 do 30 cm warstwę słomy a następnie kilkunastocentymetrową warstwę ziemi.

Pozostawienie warzyw w gruncie
Pory, oraz bardziej odporne na mróz odmiany pietruszki, możemy pozostawić na zimę w gruncie, w miejscach, w których rosły. Pietruszkę warto przykryć z wierzchu łętami lub słomą. Rośliny te możemy również zadołować. W tym celu wykopujemy rowki, w których układamy warzywa. W przypadku pietruszki, korzenie zasypujemy 5 cm warstwą ziemi. Przed nadejściem mrozów, zadołowane pory i korzenie pietruszki, okrywamy 15 cm warstwą liści, łętów lub słomy.

Uwaga! Kopce, w których przechowujemy warzywa, co roku zakładamy w innych miejscach, aby zapobiec rozwojowi chorób na przechowywanych warzywach. Po okresie przechowywania resztki warzyw usuwamy.

Przeczytaj również:

przechowywanie owocówPrzechowywanie owoców
W warunkach uprawy amatorskiej plony z naszego sadu przechowujemy najczęściej w piwnicy. Przeczytaj, co zrobić aby jabłka i gruszki z własnej działki zachowały jak najdłużej świeżość i smak. Co wpływa na trwałość przechowywanych owoców i jak uchronić je przed gniciem i chorobami? Oto kilka wskazówek, które pozwolą znacznie wydłużyć okres przechowywania owoców w piwnicy. Więcej...

jak przezimować truskawki pnące - zwisające balkonoweJak przezimować truskawki pnące - zwisające balkonowe
Truskawki pnące - zwisające stały się prawdziwym hitem wśród roślin balkonowych. Trudno się dziwić skoro przez cały sezon, od wiosny do jesieni, zdobią je na przemian kwiaty i przepyszne owoce truskawek, tak lubiane przez większość z nas. Z nadejściem jesieni i pierwszych chłodów pojawia się jednak pytanie jak przezimować truskawki pnące balkonowe? Oto 3 sprawdzone sposoby zimowania truskawek zwisających! Więcej...

Jak przezimować pelargonie
Pelargonie to najpopularniejsze rośliny balkonowe. Jeżeli nie chcemy pozbywać się pelargonii, które cieszyły nas swoimi kwiatami od wiosny do jesieni, musimy je odpowiednio zabezpieczyć na zimę. Poniższy artykuł krok po kroku wyjaśnia jak prawidłowo przezimować pelargonie. Jeżeli zrobimy to poprawnie, rośliny nie tylko zakwitną ponownie w przyszłym roku ale i będziemy mogli wyhodować z nich nowe sadzonki. Więcej...

Opracowano na podstawie: M. Grzegorzewska, Sposoby przechowywania warzyw, Działkowiec, nr 10/95, s. 6 - 7, oraz C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 316.