Zobacz!

Topinambur, słonecznik bulwiasty - uprawa, właściwości, przepisy

Topinambur, inaczej słonecznik bulwiasty, to bardzo uniwersalna roślina. Można ją traktować zarówno jako roślinę uprawną jak i ozdobną. W naszym klimacie topinambur bardzo dobrze rośnie. Wytwarza pożywne bulwy podziemne, które są nie tylko smaczne ale i zdrowe. Oto jak wygląda uprawa topinamburu w Polsce oraz właściwości, zastosowanie i przepisy kulinarne na dania z topinamburu.

Topinambur, słonecznik bulwiasty
Topinambur, słonecznik bulwiasty

Topinambur - opis, zastosowanie

Właściwa nazwa topinamburu to słonecznik bulwiasty, czyli Helianthus tuberosus. Należy on do rodziny Astrowatych (Asteraceae). Jego rodzimym kontynentem jest Ameryka Północna. Jak nazwa wskazuje słonecznik bulwiasty wytwarza podziemne bulwy, które są jadalne i mają wiele właściwości odżywczych. Topinambur ma bardzo małe wymagania co do uprawy, często dziczeje dlatego też w niektórych miejscach jest już uznawany za zwykły chwast.

Topinambur może dorastać do 1-2 m wysokości. Wytwarza silne łodygi, które pokryte są białymi włoskami. Liście są duże, jajowate lub lancetowate. Brzeg liścia jest mocno piłkowany. Cały liść porośnięty jest szorstkimi włoskami. Kwiaty topinamburu są dość duże, żółte i charakterystyczne dla rodziny astrowatych. Składają się z kwiatów języczkowych i rurkowych. Owocem jest niełupka.

topinambur, słonecznik bulwiastyTopinambur - gdzie kupić, czy warto sadzić w ogrodzie?
Jakie są zalety i wady topinamburu? Czy warto posadzić topinambur w ogrodzie i dlaczego niektórzy twierdzą, że topinambur to chwast? Poznaj wartości odżywcze bulw topinamburu, jego zastosowania kuchenne oraz inne możliwości zastosowania w ogrodzie. A jeżeli się zdecydujesz - to gdzie w końcu można kupić bulwy topinamburu? Sprawdź czy podzieli się z Tobą ktoś z forowiczów! Więcej...

Uprawa topinamburu

Jak już wcześniej wspominano słonecznik bulwiasty jest mało wymagającą rośliną. Zwykle uprawia się go 2-3 lata w tym samym miejscu, jeżeli będzie dłużej uprawiany wtedy plony będą zdecydowanie mniejsze.

Wymagania glebowe
Topinambur posiada podobne wymagania glebowe jak ziemniaki. Najlepsze są gleby żyzne, głębokie, średnio wilgotne oraz przewiewne. Gdy rośnie na gliniastej ziemi daje mniejsze plony. Natomiast lepiej od ziemniaków radzi sobie na słabych glebach.

Wymagania cieplne
Optymalną temperaturą wzrostu dla uprawy topinamburu jest przedział 18 - 26°C. W naszym klimacie jest on w pełni mrozoodporny i zimuje bardzo dobrze.

Rozmnażanie i sadzenie
Rozmnażanie topinamburu odbywa się wyłącznie wegetatywnie za pomocą bulw. Bulwy dzielimy na kawałki o masie ok. 50 g i długości 2-3 oczek. Każdy fragment bulwy sadzimy na wiosnę po ustąpieniu przymrozków, na głębokość ok 10 cm. Jeżeli sadzimy jesienią, wtedy bulwy wkładamy na głębokość ok. 15 cm. Sadząc rośliny zachowujemy między nimi odstęp ok 30-60 cm.

Nawożenie
Przed sadzeniem topinamburu gleba powinna być odchwaszczona, przekopana i dobrze nawieziona. Do tego celu stosuje się nawozy organiczne i nawozy zielone. W czasie wegetacji można też stosować nawozy mineralne, zwłaszcza bogate w potas.

Pielęgnacja topinamburu
Zaleca się podsypanie ziemią nasad łodyg co poprawi statykę słonecznika bulwiastego. Jeżeli mamy mniejszą ilość słoneczników bulwiastych można je palikować, lub skracać do ok. 1,5 m. Dla polepszenia plonu warto jest usuwać pączki kwiatowe. Podczas suszy topinambur należy dodatkowo podlewać.

Zbiór i przechowywanie topinamburu
Bulwy topinamburu zbiera się jesienią do pierwszych mrozów. Mogą być przechowywane zakopane w glebie i wykopywane stopniowo, w zależności od potrzeb, będą świeże aż do wiosny. Bulwy można też przechowywać w lodówce przez ok. 2 tygodnie. Można też je przechowywać w chodnym miejscu pod piaskiem i torfem, wytrzymają tak przez ok. 5 miesięcy. Najgorsze dla bulw słonecznika bulwiastego jest suche powietrze, które prowadzi do ich przeschnięcia.

Owoc noni, morwa indyjskaJak wykorzystać topinambur? Co z nim zrobić?
Zobacz niecodzienny zbiór topinamburu, w wyniku którego jeden z naszych Forowiczów musiał jakoś zagospodarować aż 18 kg wykopanych bulw topinamburu. Co z nimi zrobił i jakie są dalsze losy tegorocznych zbiorów topinamburu? Zobacz jak Tadek z naszego forum zabrał się za topinambur! Więcej...

Właściwości topinamburu

Bulwy topinamburu mają szczególne właściwości dla diabetyków i ludzi po leczeniu chemioterapią. Związki zawarte w bulwach oczyszczają organizm i przyspieszają przemianę materii. Topinambur jest więc również dobrym środkiem na zaparcia. Chroni także wątrobę oraz wspiera drogi moczowe w walce przeciw zakażeniom.

Właściwości topinamburu znalazły również zastosowanie jako rośliny pastewnej dla bydła, trzody i owiec. Użyteczne są tutaj zarówno bulwy jak i zielona masa. Nadziemna część słonecznika bulwiastego może być podawana zwierzętom w formie zielonki lub kiszonki.

Jak smakuje topinambur?
Jeżeli chodzi o walory smakowe topinamburu, to jego bulwy posiadają podobny smak do orzechów brazylijskich lub karczochów. Ogólnie więc można powiedzieć, że topinambur ma słodki, lekko orzechowy smak.

Karczoch zwyczajny - właściwości, uprawa, zastosowanieKarczoch zwyczajny - właściwości, uprawa, zastosowanie
Karczoch zwyczajny jest wieloletnią rośliną zielną, której częścią jadalną są główki kwiatostanów. Upowszechniony w krajach o cieplejszym klimacie, głównie w rejonie śródziemnomorskim, w Polsce karczoch zwyczajny jest uprawiany wyłącznie amatorsko, jako roślina jednoroczna. Warto się nim zainteresować z racji na lecznicze i odżywcze właściwości karczocha. Więcej...

Przepisy kulinarne z topinamburu

Wbrew pozorom dla topinamburu można znaleźć naprawdę dużo przepisów kulinarnych. W innych krajach jest to bardzo ceniona roślina. Nie dość, że jej właściwości odżywcze są wysokie to jeszcze jest ona zdrowa i smaczna. Warto wiedzieć, że topinambur można smażyć, gotować, piec, a nawet spożywać na surowo. Podobno bardzo dobrze smakuje w herbacie w formie cienkiego plasterka zamiast cytryny. Pamiętajmy jednak, że bulwy topinamburu mają właściwości wiatropędne dlatego do potraw warto dodać szczyptę kminku lub sody oczyszczonej.

Placki z topinamburu
Ciekawym przepisem kulinarnym ze słonecznika bulwiastego są placki z topinamburu.

Składniki: 2,5 szklanki startych na grubych oczkach topinamburów, 2 duże łyżki mąki, 1/3 szklanki mleka, 1-2 jajka, sól i pieprz oraz olej roślinny.

Wszystkie składniki, oprócz oleju wkładamy do dużej miski i dokładnie mieszamy aby konsystencja była podobna jak dla placków ziemniaczanych. Następnie rozgrzewamy patelnię i wlewamy na nią olej. Kładziemy ciasto i smażymy placki, podobnie jak placki ziemniaczane. Po zdjęciu z patelni położyć je na talerz z ręcznikiem papierowym dzięki czemu odcieknie nadmiar oleju.

Placki z topinamburu najlepiej smakują gdy nieco podstygną, można też na nie zetrzeć trochę żółtego sera.

Katarzyna Marcinkowska

Przeczytaj również:

topinambur, słonecznik bulwiastyPrzepisy kulinarne, sałatki, dania z topinamburu
Użytkownicy naszego forum ogrodniczego zdradzają swoje własne, sprawdzone i najlepsze przepisy kulinarne na dania z bulw topinamburu. Zobacz czy topinambur można jeść na surowo, czym go doprawiać oraz jak zrobić pyszne kanapki i sałatkę z topinamburem. Oto najciekawsze pomysły na wykorzystanie bulw topinamburu w kuchni. Więcej...

pochrzyn tropikalne pnącze, roślina żółwPochrzyn, Dioscorea - tropikalne pnącze, roślina żółw
Pochrzyn, zwany też chlebem Hotentotów to tropikalne pnącze, tworzące niezwykłe bulwiaste kłącza. Znanych jest ponad 600 gatunków należących do rodzaju Dioscorea. Jak je uprawiać, które można mieć w domu, a które sadzić w ogrodzie? Oto dwa najciekawsze gatunki - roślina żółw, czyli pochrzyn słoniowy (Dioscorea elephantipes), oraz pnący ziemniak, czyli pochrzyn chiński (Dioscorea batatus). Więcej...

Jak przyrządzić topinamburJak przyrządzić topinambur? 3 najlepsze sposoby!
Topinambur jest popularnym składnikiem wielu dań, choć ostatnio wydaje się być nieco zapomniany. Tymczasem sposobów na przyrządzanie topinamburu jest mnóstwo. Można go dodawać jako surowy składnik do sałatek lub gotować i robić z niego puree. Zobacz jak przyrządzić Topinambur aby dania te zachwyciły Twoje podniebienie, a także były pełne wartości odżywczych! Więcej...