Zobacz!

Szkodniki leszczyny

Leszczyny są krzewami stosunkowo łatwymi w uprawie, mogą być jednak atakowane przez liczne szkodniki uszkadzające liście, pędy oraz owoce leszczyny, czyli orzechy laskowe. Oto opisy najczęściej występujących szkodników leszczyny, takich jak mszyce, przędziorki czy chrząszcz - słonkowiec orzechowiec, oraz metody ochrony leszczyny przed szkodnikami atakującymi tę roślinę.

szkodniki leszczyny wiewiórka
Szkodnikiem leszczyny jest wiewiórka. Ten gryzoń podlega jednak całkowitej ochronie, dlatego nie możemy go zwalczać na terenie ogrodu

Jeżeli posiadamy działkę na terenach przyleśnych, wraz z leszczyną do naszego ogrodu mogą zawitać wiewiórki, chętnie podjadające orzechy. Trudno jednak traktować wiewiórki jako szkodniki leszczyny, gdyż są to bardzo lubiane zwierzęta. W Polsce wiewiórki podlegają całkowitej ochronie, pozostaje zatem jedynie cieszyć się, że tacy goście odwiedzają nasz ogród, a uprawiając leszczynę, możemy pomóc im zgromadzić zapasy na przetrwanie zimy i cieszyć się z możliwości obserwowania tych zwierząt.

Spośród szkodliwych owadów żerujących na leszczynie, za najbardziej niszczycielskiego uważany jest słonkowiec orzechowiec (Curculio nucum). Jest to chrząszcz o charakterystycznym, bardzo długim ryjku. Dorosłe chrząszcze żerują do wiosny do lata w pąkach i na liściach leszczyny. W dojrzewających orzechach samice chrząszcza składają jaja. Wylęgające się z nich larwy rozwijają się wewnątrz orzechów, wyjadając ich zawartość, w wyniku czego orzechy nie rozwijają się w pełni. Dojrzałe larwy opuszczają orzechy, pozostawiając dziurę w skorupce orzecha, a następnie schodzą do gleby, gdzie zimują i się przepoczwarzają. Uszkodzone orzechy laskowe nie nadają się do spożycia.

szkodniki leszczyny słonkowiec orzechowiec
Słonkowiec orzechowiec to uciążliwy szkodnik leszczyny

Opryski przeciwko temu szkodnikowi leszczyny wykonuje się wiosną, w okresie żerowania chrząszczy na liściach, zanim zdążą złożyć jaja. Do oprysków można użyć jeden z preparatów: Decis 2.5 EC, Fastac 100 EC, Calypso 480 EC lub gotowy do użycia Spruzit Spray na szkodniki AL. Należy jednak pamiętać, że skuteczność oprysków bywa ograniczona, gdyż zwalczają one tylko dorosłe chrząszcze żerujące na roślinie. Tymczasem ich larwy w glebie mogą przebywać nawet do dwóch lat i w kolejnym roku chrząszcze znowu mogą się pojawić. Dlatego z reguły opryski trzeba powtarzać corocznie.

szkodniki leszczyny dziury w orzechach
Larwy słonkowca wyjadają wnętrze orzechów, pozostawiając w nich swoje odchody. Objawem widocznym na zewnątrz jest dziura pozostawiona przez wychodzącą larwę

Kolejnym chrząszczem żerującym na leszczynie jest susówka leszczynowa (Haltica brevicollis). Chrząszcze żerowanie rozpoczynają wiosną - na przełomie kwietnia i maja, w pąkach i rozwijających się liściach. Efektem ich bytowania są liczne, nieregularne dziury wygryzione w liściach leszczyny. W tym czasie samice składają jaja na spodniej stronie liści, a na przełomie wiosny i lata z tych jaj wylęgają się larwy. Mogą one znacznie bardziej ogołacać liście, z których nieraz pozostaje jedynie unerwienie. W lipcu larwy schodzą do gleby, gdzie się przepoczwarzają, a od sierpnia możemy obserwować kolejne pokolenie chrząszczy. Aby zapobiec ogołacaniu liści przez susówkę leszczynową, po zauważeniu objawów bytowania chrząszczy lub ich larw, w warunkach uprawy amatorskiej, należy przeprowadzić oprysk jednym z preparatów wymienionych wyżej do zwalczania słonkowca orzechowca.

Na leszczynie może też żerować szpeciel wielkopąkowiec leszczynowy (Phytoptus avellanae), powodujący powiększenie i usychanie pąków liściowych. Aby ograniczyć występowanie tego szkodnika leszczyny, wiosną jeszcze przed kwitnieniem krzewów, należy usuwać zaatakowane jesienią pąki. Wówczas usuniemy je wraz ze szkodnikami, nie dopuszczając aby szpeciele opuściły pąki i dokonały kolejnych zniszczeń na roślinach. Jeżeli nie uda się usunąć porażonych pąków, w kwietniu, w czasie gdy szpeciele opuszczają pąki i przechodzą na liście, należy wykonać oprysk preparatem Karate Zeon 050 CS.

szkodniki leszczyny wielkopąkowiec leszczynowy
Wielkopąkowiec leszczynowy uszkadza pąki liściowe, powodując ich nabrzmiewanie i zasychanie

Kolejny szkodnik leszczyny to przędziorek leszczynowiec (Eotetranychus coryli), powodujący powstawanie żółtawych, a z czasem brązowiejących plamek na liściach, ograniczonych nerwami. Po zauważeniu pierwszych objawów bytności przędziorków, należy wykonać dwa opryski, w odstępach 7-10 dni, preparatem przędziorkobójczym. W tym wypadku również można użyć środka Karate Zeon 050 CS.

W ostatnich latach coraz częściej na leszczynie pojawia się też misecznik śliwowiec (Parthenolecanium corni), bardziej chyba znany jako szkodnik śliw. Niestety jest to również szkodnik leszczyny. Żerując na pędach leszczyny, misecznik powoduje zasychanie liści oraz zahamowanie wzrostu pędów. Dodatkowo liście mogą być pokryte lepką spadzią wydzielaną przez larwy misecznika. Najlepszym terminem zwalczania tego szkodnika na leszczynie jest okres jesienno-zimowy, gdy na krzewach nie ma liści. W dzień, kiedy temp. powietrza wynosi 12-15°C, należy przeprowadzić oprysk środkiem olejowym, np. Promanal 60 EC lub Emulpar 940 EC. W ten sposób dość skutecznie zniszczymy zimujące stadium szkodnika i unikniemy konieczności ochrony chemicznej w okresie wegetacji. Jeżeli zaniechaliśmy tego zabiegu, wówczas w okresie od końca czerwca do połowy lipca (gdy żerują larwy pierwszego stadium) leszczyny można opryskać wygodnym do użycia, gotowym preparatem w spraju Provado Plus AE. Do zwalczania misecznika śliwowca przeznaczony jest też preparat Bulldock 025EC oraz Fastac 100 EC.

Podobnie jak wiele innych roślin, leszczyna pospolita może być też atakowana przez mszyce. Mszyca zdobniczka leszczynowa (Myzocallis coryli) jest pluskwiakiem, który szczególnie licznie obsiada liście leszczyn od spodniej strony. Mszyce wysysają z roślin soki, powodując liczne deformacje liści, a także hamując wzrost krzewów. Podczas żerowania wydzielają też lepką ciecz (tzw. rosę miodową) przyczyniając się do powstawania czarnego nalotu na liściach i pędach leszczyny. Do zwalczania mszyc na leszczynie można posłużyć się jednym z wymienionych już wcześniej preparatów: Provado Plus AE lub Fastac 100 EC. Osoby unikające stosowania chemicznych środków ochrony roślin, w walce z mszycami mogą sięgnąć po oparty na składnikach naturalnych preparat Agricolle.

Przeczytaj również:

choroby leszczynyChoroby leszczyny
Leszczyna pospolita, podobnie jak większość innych roślin uprawianych w ogrodach, może być atakowana przez choroby i szkodniki. Najczęściej występujące choroby leszczyny to monilioza, mączniak prawdziwy i plamistość liści. Pierwsza z nich uszkadza owoce, dwie pozostałe zaś - liście. Podpowiadamy jak rozpoznać te choroby oraz jakie są najlepsze metody ochrony leszczyny przed chorobami. Więcej...

leszczyna pospolitaLeszczyna pospolita - uprawa, odmiany, cięcie
Leszczyna pospolita (Corylus avellana) to krzew dający smaczne i zdrowe orzechy laskowe. Nie ma dużych wymagań uprawowych, leszczynie trzeba jednak zapewnić sporo miejsca do wzrostu. W mniejszych ogrodach można z powodzeniem uprawiać odmiany leszczyny pospolitej, posiadające walory ozdobne i osiągające mniejsze rozmiary. Oto tajniki uprawy leszczyny oraz najciekawsze odmiany do uprawy w ogrodach. Więcej...

leszczyna ContortaLeszczyna (Corylus avellana) 'Contorta'
Leszczyna 'Contorta' jest odmianą leszczyny pospolitej, gatunku powszechnie występującego na terenie naszego kraju. W ogrodach leszczynę uprawia się głównie dla jej smacznych i zdrowych owoców - orzechów laskowych. Ostatnio jednak coraz większą popularność zdobywają odmiany ozdobne leszczyny, takie jak właśnie 'Contorta' o bajecznie powykręcanych pędach i wspaniałych, zwisających kwiatostanach. Więcej...

Opracowano na podstawie: Z. Machowicz-Stefaniak, E. Zalewska, Choroby leszczyny i ich zwalczanie, Hasło Ogrodnicze, Nr 12/2002; G. Łabanowski, L. Orlikowski, G. Soika, A. Wojdyła, Pielęgnacja roślin ogrodowych - choroby i szkodniki, Multico, Warszawa 2011, s. 91-93. Fot. Przemysław Jahr (wiewiórka), zdjęcie dostępne jako własność publiczna, Hedwig Storch (słonkowiec orzechowiec), Nono64 (dziury w orzechach), Rosser1954 (pąki uszkodzone przez wielkopąkowca), zdjęcie publikowane na licencji CC-BY-SA-3.0, źródło: Wikimedia Commons.