Inspekty ogrodowe, tunele i szklarnie

Inspekty ogrodowe, tunele foliowe i szklarnie przydadzą się w niemal każdym ogrodzie. Pozwalają chronić nasze rośliny przed przymrozkami, wiatrami, deszczem i gradem. To wydłuża możliwy okres uprawy od wczesnej wiosny do późnej jesieni. W ogrzewanych szklarniach uprawę możemy kontynuować nawet zimą. Pod osłonami szybciej nagrzewa się gleba i powietrze. Dzięki temu, bez konieczności dodatkowego ogrzewania, możemy uprawiać rośliny ciepłolubne, czy też przyspieszyć kiełkowanie nasion i wzrost roślin. Zobacz jak wykorzystać inspekty ogrodowe, tunele i szklarnie!

inspekty ogrodowe
Inspekty ogrodowe drewniane pomogą przy produkcji rozsady

Każda z wymienionych trzech rodzajów osłon ma nieco inne zastosowanie i najlepiej było by mieć w ogrodzie wszystkie trzy. Z reguły jednak nie możemy na to sobie pozwolić ze względu na brak miejsca i ograniczone środki finansowe. W jakich sytuacjach zatem najbardziej przydatny dla nas będzie inspekt ogrodowy, kiedy zaś tunel foliowy, a kiedy szklarnia ogrodowa?

Inspekty ogrodowe

Niski inspekt ogrodowy ustawiamy na równym terenie. Warto wybrać takie miejsce, w którym nie będzie przeszkadzał w wykonywaniu innych czynności w ogrodzie. Powinien stać z dala od drzew, by korony nie rzucały na niego cienia.

Inspekty ogrodowe są też niedrogie i dość łatwe do samodzielnego wykonania. Dzięki inspektom możliwa jest uprawa roślin przez cały rok. Są one przydatne głównie wczesną wiosną do hartowania roślin przenoszonych ze szklarni do gruntu, do produkcji rozsady roślin charakteryzujących się długim okresem wegetacji (np. pomidorów) czy też aby przyspieszyć plonowanie (np. u kalafiorów czy ogórków).

Jak wygląda inspekt? Jest to coś w rodzaju "miniaturowej szklarni". Przeważnie jest to drewniana skrzynia, choć czasem może być z betonu lub tworzyw sztucznych, nakryta oknami inspektowymi. Inspekt może być na stałe przytwierdzony do podłoża lub przenośny.

Drewniany inspekt ogrodowy jest łatwy do samodzielnego wykonania. Drewno ma tą zaletę, że dobrze trzyma ciepło. Jest też materiałem pochodzenia naturalnego i dzięki temu dobrze pasującym do innych elementów ogrodu. Aby inspekt był trwalszy, drewno trzeba zakonserwować impregnatem i pomalować. Od góry inspekt ogrodowy przykryty jest oknem ze szklaną szybą, choć można go też nakryć folią. Okna, oprócz całkowitego otwierania, muszą mieć też możliwość lekkiego uchylania, aby było możliwe wietrzenie gdy jest zbyt ciepło, oraz gdy hartowane rośliny stopniowo przyzwyczajamy do warunków panujących na zewnątrz. Wówczas okna uchylamy w ciepłe, słoneczne dni, a na noc, gdy robi się chłodniej, zamykamy. Okna inspektu mogą opadać na jedną stronę, wówczas powinna być to strona południowa. Czasem można też spotkać inspekty ogrodowe dwuspadowe, tzw. belgijki.

inspekty ogrodowe
Inspekt szklany dwuspadowy

Aby inspekt był przydatny w ogrodzie, powinien mieć wymiary nie mniejsze niż 0,6 x 1,2 m. Nie bez znaczenia jest też wysokość inspektu, szczególnie jeśli chcemy w nim uprawiać rośliny w doniczkach czy wyższe warzywa.

Najwięcej zastosowań mają tzw. inspekty ogrodowe zimne, czyli nieogrzewane. Ale inspekty można też ogrzewać, i to bez użycia jakichkolwiek urządzeń grzewczych. Wystarczy jako najniższą warstwę podłoża zastosować obornik koński, który rozkładając się wytworzy sporo ciepła i ogrzeje glebę podczas kiełkowania nasion. Na warstwie obornika układamy suche liście lub sieczkę słomianą. Całość dobrze ubijamy, a na wierzch sypiemy warstwę żyznej ziemi, do której wysiewamy nasiona. Ta metoda podgrzewania bardzo przydaje się podczas wiosennej produkcji rozsady warzyw lub kwiatów jednorocznych. Innym sposobem ogrzewania inspektu może być np. instalacja z ciepłą wodą.

Jak zrobić inspekt ogrodowyJak zrobić inspekt ogrodowy
Inspekt ogrodowy to w dużym uproszczeniu skrzynia bez dna z oknem inspektowym umożliwiającym otwarcie lub rozszczelnienie. Inspekty stosuje się do przygotowania rozsad warzyw i kwiatów, szczególnie tych o długim okresie wegetacji i wymagających więcej ciepła. Zobacz jak zrobić inspekt ogrodowy na warzywa i kwiaty - prosty i szybki sposób krok po kroku! Więcej...

Jak wspomniałem na początku artykułu, ze względu na niewielkie rozmiary inspektów można dla nich łatwo znaleźć miejsce na działce i można je przestawiać. Ale niewielkie rozmiary niosą ze sobą też ograniczenia. W inspekcie nie zmieści nam się zbyt wiele roślin, a gdy wyrosną one wyższe, trzeba będzie sadzonki wreszcie przesadzić do gruntu. Jeżeli potrzebujemy więcej miejsca pod osłonami, aby np. uprawiać pod nimi rośliny przez cały sezon, przyda się tunel lub szklarnia.

Tunele ogrodowe

Na działkach bardzo często spotykane są tunele foliowe. Jak sądzę, decydują o tym przede wszystkim niższe koszty budowy tunelu niż szklarni i dość prosta konstrukcja. Niewielki tunel niski możemy wykonać sami. Dostępne są też w sprzedaży różnej wielkości gotowe tunele foliowe. Ich cena uzależniona jest od rozmiarów - długości, szerokości i wysokości. Dostępna jest gama rozmaitych rozmiarów i kształtów tuneli, każdy więc znajdzie coś odpowiedniego do swojego ogrodu.

tunel ogrodniczy foliowyJaki tunel ogrodniczy foliowy kupić na działkę?
Tunel foliowy wydłuża sezon uprawy warzyw od przedwiośnia do późnej jesieni. Daje doskonałe efekty w uprawie warzyw ciepłolubnych, takich jak pomidory. Wybór odpowiedniego tunelu na działkę to jednak ważna decyzja, gdyż jest to wydatek najczęściej kilkuset złotych, a tunel będzie nam służył przez wiele lat. Jak się jednak okazuje, jest kilka prostych zasad, którymi warto się kierować. Dzięki nim wybór tunelu na działkę okaże się zaskakująco łatwy! Więcej...

Tunele ogrodowe są konstrukcjami znacznie lżejszymi od szklarni, głównie ze względu na pokrycie ich powierzchni folią polietylenową. Pozwala to na łatwy ich demontaż i przenoszenie tunelu w inne miejsce. Jest to ogromna zaleta tuneli. Otóż pod osłonami, wydłużając okres uprawy, znacznie intensywniej eksploatujemy glebę. Powoduje to, iż glebę trzeba dość często wymieniać. Możemy tego uniknąć, przestawiając tunel w inne miejsce, gdzie gleba jest w lepszym stanie.

Uwaga! Wybierając lokalizację dla tunelu lub szklarni, pamiętajmy, iż zgodnie z regulaminem ROD - "szklarnia i tunel foliowy powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 1 m od granic działek sąsiednich, granicy ogrodu i dróg komunikacyjnych w ogrodzie".

Tunele ogrodowe można też wietrzyć, otwierając ich drzwiczki i odwijając folię pokrywającą ich powierzchnię. Szklarnie oczywiście też posiadają drzwi i uchylne okna, jednak z reguły daje to mniejsze możliwości wietrzenia, niż w przypadku tunelu. Gdy zrobi się dostatecznie ciepło, tunel można zdemontować całkowicie, pozostawiając rośliny bez osłony. Dzięki temu możemy używać tanich tuneli niskich, które są usuwane, gdy rośliny podrosną. To bardzo ogranicza koszt uprawy.

szklarnie ogrodowe
Szklarnia ogrodowa

Szklarnie ogrodowe

Szklarnie ogrodowe są natomiast konstrukcjami stałymi, których nie można przestawiać (jeśli już - to jest to dosyć trudne). Budowa szklarni wymaga więcej wysiłku i środków finansowych. Z drugiej strony są jednak bardziej wytrzymałe od tuneli, co pozwala montować w nich różne urządzenia, takie jak stoły do produkcji rozsad, półki, pojemniki podwieszane, czy instalację zraszającą. W bardziej solidnych tunelach można wprawdzie też montować podobne urządzenia, konstrukcje te mają jednak charakter raczej tymczasowy.

Kolejną cechą różniącą szklarnie ogrodowe od tuneli jest możliwość uzyskania wysokich temperatur pod tymi osłonami. Temperatura w tunelu raczej nigdy nie przekracza 40°C, gdyż dalszy wzrost temperatury hamowany jest przez wzrost wilgotności powietrza. W ciągu nocy tunel też znacznie bardziej się wychładza.

Jak widać, to czy wybrać tunel czy szklarnię, zależy przede wszystkim od naszych potrzeb i wymogów roślin, które decydujemy się uprawiać, a także od możliwości finansowych. Choć szklarnie są droższe, nie zawsze okazują się lepsze. W wielu przypadkach bardziej praktyczny może okazać się tani, niski tunel foliowy.

Przeczytaj również:

Jak zbudować tunel foliowy - konstrukcja krok po kroku!Jak zbudować tunel foliowy - konstrukcja krok po kroku!
Tunele foliowe są często wykorzystywane w ogrodach działkowych. Niewielki tunel foliowy do uprawy warzyw czy rozsady kwiatów możemy zbudować samodzielnie. Prosta konstrukcja tunelu foliowego, wykonana samodzielnie, pozwoli niewielkim kosztem wydłużyć sezon uprawy warzyw i osiągnąć dobre rezultaty w uprawie warzyw ciepłolubnych. Zobacz jak zbudować tunel foliowy na działce krok po kroku. Oto nasz szybki i tani sposób! Więcej...

uprawa warzyw pod osłonamiUprawa warzyw pod osłonami - folie i tunele foliowe
Uprawa warzyw pod osłonami, takimi jak folie, tunele foliowe i szklarnie, pozwala przyspieszać termin zbiorów, a także uzyskiwać obfitszy i lepszy jakościowo plon. Warzywa pod osłonami są chronione przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi, przez co stają się bardziej niezawodne w uprawie. Jednak aby taka uprawa się udała, warto bliżej zapoznać się z zasadami uprawy warzyw pod osłonami. Więcej...

Jak zaplanować ogród warzywnyJak zaplanować ogród warzywny
Prawidłowe zaplanowanie ogrodu warzywnego ma wpływ na jakość i wielkość plonów oraz możliwości pielęgnacji takiego warzywnika. Każdy ogród warzywny musi być dokładnie zaplanowany pod względem stanowiska, mikroklimatu panującego w danym regionie, ilości i wielkości zagonów czy oddalenia od ulicy. Zobacz jak zaplanować ogród warzywny aby warzywa rosły smaczne i zdrowe, a ich uprawa nie sprawiała problemów. Więcej...

Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 474-490; M. Bosiacki, Szkło czy folia?, Działkowiec, Nr 1/2010, s. 64-65; K Grudzień, ABC uprawy pod osłonami, Działkowiec, nr 2/98, s. 43; A. Zaniewicz-Bajkowska, Tunele foliowe dla działkowców, Dzialkowiec, nr 2/98, s. 42.