Szczepienie róż. Jak i kiedy szczepić róże?

Szczepienie róż wykonuje się aby uzyskać rośliny pięknie kwitnące, a zarazem odporne na choroby i niekorzystne warunki uprawy. W tym celu pięknie kwitnącą odmianę szlachetną szczepi się na odpornej i niezawodnej podkładce. Zobacz jak i kiedy szczepić róże aby rośliny się przyjęły i pięknie zakwitły. Poznaj mój sposób na udane szczepienie róż przez okulizację. Oto instrukcja szczepienia róż krok po kroku!

szczepienie róż
Szczepienie róż pozwala uzyskać rośliny pięknie kwitnące i zarazem niezawodne

Powodem, dla którego wykonuje się szczepienie róż, jest fakt, iż dekoracyjne szlachetne odmiany róż ogrodowych z reguły nie są dostatecznie wytrzymałe na mróz w naszych warunkach klimatycznych, mają zbyt duże wymagania glebowe i bywają często atakowane przez choroby i szkodniki. Dlatego aby uzyskać różę piękną i jednocześnie niezawodną, w warunkach amatroskiej uprawy w ogrodzie, warto wykonać szczepienie róż przez okulizację, które polega na założeniu oczka (pąka) odmiany szlachetnej (wybranej ze względów dekoracyjnych) na podkładce (z reguły siewce dzikiego gatunku róży - wybranej ze względu na żywotność i mrozoodporność). W efekcie tego zabiegu otrzymujemy roślinę łączącą dobre cechy obu róż.

Zobacz jak szczepić róże krok po kroku. Zaczynamy od wyboru właściwej podkładki.

Jak wybrać podkładkę do szczepienia róż?

W naszych warunkach na podkładki dla szczepionych róż ozdobnych stosuje się najczęściej różę dziką (rosa canina) lub różę wielokwiatową (rosa multiflora). Róża dzika zapewnia wyprodukowanie roślin mrozoodpornych i z tego względu jest bardziej popularna w naszym klimacie - jest podkładką uniwersalną, nadającą się dla wielu odmian. Jej wadą jest jednak tworzenie dużej liczby odrostów. Praktykuje się również uzyskiwanie podkładek z dzikich róż żywopłotowych - niestety jakość tych podkładek często bywa zawodna.

Z reguły podkładek do szczepienia róż nie można kupić w sklepach ogrodniczych. Szybciej uda się je uzyskać bezpośrednio od szkółkarza.

szczepienie róż
Jako podkłądkę do szczepienia róż można zastosować różę dziką (Rosa canina)

Na podkładki wybierz rośliny dobrze wyrośnięte, o prostym i odpowiednio grubym pędzie przewodnim, oraz silnym systemie korzeniowym. Podkładki posadź jesienią lub wiosną w taki sposób, aby szyjka korzeniowa znalazła się nieco ponad powierzchnią ziemi, a następnie okopczykuj w celu przykrycia szyjki (dzięki temu kora na szyjce będzie wilgotna i miękka). Aby ułatwić wykonanie szczepienia róż przez okulizację, podkładkę możesz posadzić pod kątem 45°.

Kiedy szczepić róże?

Właściwym terminem szczepienia róż przez okulizację jest okres od połowy lipca do końca sierpnia. Termin przeprowadzenia tego zabiegu zależy przede wszystkim od stanu podkładki i dojrzałości pędów przeznaczonych na zrazy, z których pobiera się oczka. Ważne jest aby tkanki podkładki były w pełni aktywne i kora łatwo odchodziła od drewna (dlatego wcześniej zaleciłem Ci okopczykowanie podkładki). U zrazów powinno natomiast być zakończone formowanie pąków.

Uwaga! Szczepienie róż przez okulizację najlepiej przeprowadź w chłodne dni z przelotnymi opadami. Jeżeli okres poprzedzający okulizację jest bardzo suchy, podkładki koniecznie regularnie i obficie nawadniaj.

Jak szczepić róże krok po kroku?

Przed rozpoczęciem szczepienia róż przygotuj sobie czysty, dobrze naostrzony nóż ze spiczastym końcem (najlepiej specjalny nóż do tego celu, tzw. okulizak). Przydadzą się również paski folii do obwiązania miejsca okulizacji oraz kawałek szmatki.

Na zrazy z odmiany szlachetnej róży pobierz zdrowe, zdrewniałe, kwitnące pędy długości około 30 cm z czterema pąkami w kątach liści. Usuń z nich kolce i liście, pozostawiając jedynie ogonki liściowe, które trzeba skrócić do 2-3 cm. Ułatwi to wsunięcie tarczki okulizacyjnej na korę podkładki bez dotykania rany palcami. Ścięte pędy zawiń w mokrą ściereczkę aby zabezpieczyć je przed wyschnięciem.

Następnie kopczyk usypany wokół podkładki odgarnij i wytrzyj szyjkę korzeniową szmatką. Po oczyszczeniu szyjki, wykonaj w niej nacięcie w kształcie litery "T" (cięcie poziome około pół cm i cięcie pionowe długości około 2 cm - fot. 1). Uważaj aby rozciąć jedynie korę i nie uszkodzić tkanki drewna.

Do okulizacji róż pobierz pąki ze środkowej części pędu, które wcześniej dojrzewają. W czasie zdejmowania tarczki okulizacyjnej (czyli fragmentu kory z oczkiem) trzymaj zraz skierowany wierzchołkiem ku sobie i wytnij pąk z kawałkiem kory i cienką warstwą drewna. Pęd natnij pod nasadą pąka, prowadząc nóż płytko pod tarczką (tarczka powinna mieć około 4 cm długości - fot. 2).

Kolejna czynność to odchylenie tępą stroną noża brzegów naciętej w literę "T" kory podkładki (fot. 3). W nacięcie wsuń ostrożnie tarczkę, w taki sposób, aby pąk był skierowany ku górze (fot. 4). Tarczkę lekko dociśnij, odetnij od niej fragment wystający poza nacięcie (fot. 5) i obwiąż miejsce okulizacji paskiem folii (fot. 7).

szczepienie róż
Szczepienie róż przez okulizację

Szczepienie róż krok po kroku:

  1. Na korze podkładki wykonaj nacięcie w kaształcie litery "T" a następnie wsuń ostrze noża pod brzeg nacięcia i odchyl je na zewnątrz
  2. Trzymając zraz skierowany wierzchołkiem ku sobie, wbij nóż pół cm za pąkiem i wytnij pąk z 2,5 cm tarczką
  3. Oczko gotowe do założenia na podkładkę
  4. Trzymając oczko za ogonek liściowy, wsuń je pod rozchylone brzegi kory podkładki
  5. Ostrożnie odetnij wystający fragment tarczki
  6. Tak powinno wyglądać miejsce okulizacji po odcięciu wystającej części tarczki
  7. Obwiąż miejsce okulizacji folią
  8. Tak powinno wyglądać miejsce okulizacji po obwiązaniu folią
  9. Wszystko się udało, a w nastęnym roku roślina zakwitła!

Jak pielęgnować zaszczepione róże?

Już po około dwóch do trzech tygodniach od zaszczepienia róż możesz sprawdzić czy oczko się przyjęło. Jeżeli zabiegł udał się - ogonek liściowy odpadnie przy dotknięciu, a tarczka będzie zielona. W takim przypadku pąk szybko nabrzmieje i następnej wiosny wybije z niego pęd. Gdy pęd wyrośnie, odcina się podkładkę ponad zrazem. Może się zdarzyć, że pęd będzie wymagał podpory - przywiąż go wtedy do palika. Z reguły jednak nie jest to konieczne.

Jeżeli okaże się, że szczepienie róż nie zakończyło się powodzeniem, nie powinieneś się zrażać. Jest to zabieg dość trudny i wymaga nabrania wprawy. Gdy się uda, bęziesz mógł uważać się za "zaawansowanego" ogrodnika. Życzę powodzenia!

Przeczytaj również:

róże ogrodoweRóże ogrodowe - odmiany i uprawa
Róże są jednymi z najbardziej popularnych krzewów ogrodowych. Na świecie występuje ponad 200 dzikich gatunków róż oraz blisko 20 tys. odmian szlachetnych. Co sprawia, że jedne róże wspaniale kwitną i bujnie rosną, a inne niedomagają i łatwo zapadają na choroby? Poznaj sekrety uprawy róż oraz odmiany najlepsze do uprawy w ogrodzie. Więcej...

sadzenie różSadzenie róż
Zalecaną porą sadzenia krzewów róż jest jesień. Krzewy sadzone o tej porze roku łatwiej się ukorzeniają i łatwiej będzie nam je przyciąć. Wiosną zaleca się jedynie sadzenie róż piennych, gdyż sadzone jesienią wymagają dosyć kłopotliwych zabiegów związanych z zabezpieczeniem ich przed mrozami. Zobacz jak wykonać sadzenie róż w ogrodzie. Więcej...

jak ciąć różeJak ciąć róże?
Jednym z podstawowych zabiegów, który jest niezbędny przy uprawie większości odmian, jest prawidłowe cięcie. Chodzi tutaj nie tylko o odpowiednie skrócenie pędów tuż po posadzeniu rośliny na miejsce stałe, ale także późniejsze ukształtowanie struktury krzewu, dzięki czemu róże będą rokrocznie niezawodnie kwitły. Zobacz jak prawidłowo ciąć róże ogrodowe. Więcej...

Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, MUZA SA, Warszawa 1994, s. 131 - 133, oraz M. Latkowska, Szczepimy Róże, Działkowiec, Nr 7/96, s. 26 - 27.