Śmietka cebulanka - zwalczanie chemiczne i ekologiczne

Śmietka cebulanka to szkodnik uszkadzający głównie cebulę, a także czosnek i por. Powoduje osłabienie wzrostu roślin, zaś w cebulach możemy znaleźć wydrążone przez larwy śmietki korytarze. Zobacz jak wygląda śmietka cebulanka. W identyfikacji tego szkodnika pomoże Ci opis i zdjęcia larw śmietki. Poznaj ekologiczne sposoby zwalczania śmietki cebulanki, a jeśli one nie pomogą, również chemiczne opryski przeciwko śmietce. Oto sposoby na zdrową cebulę, bez uszkodzeń i dziur!

śmietka cebulanka w cebuli
Śmietka cebulanka - larwy śmietki w cebuli

Jak wygląda śmietka cebulanka?

Dorosły owad śmietki cebulanki to oliwkowo-szara muchówka, o długości ciała 6-7 mm. Największe straty w uprawach wyrządzają jednak beznożne, kremowe lub żółtawe larwy śmietki cebulanki, osiągające do 7 mm długości. Larwy uszkadzają podziemne części roślin i drążą korytarze w cebuli.

W ciągu roku pojawiają się dwa pokolenia śmietki. Muchy pierwszego pokolenia wylatują pod koniec kwietnia i składają jaja u nasady roślin lub w ziemi. Z jaj wylęgają się larwy pierwszego pokolenia śmietki cebulanki, żerujące od maja do początku lipca. Muchy drugiego pokolenia pojawiają się w połowie lipca, zaś larwy żerują od końca lipca, aż do zbiorów. Mogą być przenoszone także do pomieszczeń przechowalniczych wraz z porażonymi warzywami.

Objawy żerowania śmietki cebulanki

Śmietka cebulanka (łac. Delia antiqua) uszkadza głównie cebulę z siewu i dymkę, a także czosnek, cebulę szalotkę, szczypiorek i por.

Największe straty śmietka powoduje, gdy rośliny z siewu znajdują się w fazie 2 - 6 liści. U uszkodzonych roślin nie wykształcają się korzenie, a tkanka gnije od dołu. Szczypior więdnie, żółknie i zasycha.

Larwy drugiego pokolenia śmietki cebulanki pojawiają się w okresie zasychania szczypioru (od końca lipca do zbioru cebuli). W tym czasie uszkadzają piętkę i wchodzą pomiędzy mięsiste łuski cebuli, drążąc w nich korytarze. Uszkodzone rośliny zaczynają gnić i nie nadają się do przechowywania.

śmietka cebulanka w porze
Śmietka cebulanka w porze

Ekologiczne zwalczanie śmietki cebulanki

Śmietka cebulanka zimuje w glebie w postaci bobówki. Aby szkodnik nie przenosił się na uprawę w następnym roku, zaleca się zmianę stanowiska uprawy warzyw atakowanych przez śmietkę. Najlepiej nie uprawiać warzyw cebulowych na tej samej grządce przez kolejne 4 lata, stosując płodozmian warzyw, a nowo zakładaną grządkę z cebulą zlokalizować jak najdalej od tej poprzedniej.

Warto także uprawiać cebulę w rzędach na przemian z marchwią, co przynosi korzyści dla obu warzyw. Znacznie różniące się aromaty tych warzyw dezorientują szkodniki i utrudniają im odnalezienie ulubionego warzywa. I tak obecność marchwi ogranicza liczebność śmietki cebulanki, zaś zapach cebuli odstrasza połyśnicę marchwiankę, która jest szkodnikiem marchwi.

Jakie warzywa sadzić obok siebie - tabelaJakie warzywa sadzić obok siebie - tabela
To, jakie warzywa sadzimy obok siebie, nie pozostaje bez wpływu na ich wzrost i jakość plonu. Poszczególne warzywa sadzone obok siebie mogą wzajemnie oddziaływać pozytywnie lub negatywnie. Zobacz jakie warzywa sadzić obok siebie, aby uzyskać zdrowy i wysoki plon. Oto kilka przydatnych wskazówek oraz tabela z zestawieniem warzyw, które warto sadzić obok siebie. Więcej...

Możemy także wykonywać opryski preparatami roślinnymi, przygotowywanymi samodzielnie na bazie chwastów i ziół. Należy jednak pamiętać, że takie naturalne środki ochrony roślin są skuteczne o ile będziemy stosować je regularnie i już zapobiegawczo, a nie dopiero po pojawieniu się szkodnika. Odstraszająco na śmietkę cebulankę działa wyciąg z wrotyczu i napar z bylicy piołun.

Aby przygotować wyciąg z wrotyczu pospolitego 300g świeżego ziela lub 30g suszu z wrotyczu zalewamy 10 litrami zimnej wody i pozostawiamy na 24 godziny (wytworzy się lekka piana). Następnie przecedzamy i rozcieńczamy z wodą w stosunku 1:2. Niestety wyciąg trzeba zużyć od razu po jego przygotowaniu, co jest nieco kłopotliwe, gdyż opryski przeciwko śmietce trzeba powtarzać, najlepiej co tydzień.

Dlatego bardziej praktyczne w zwalczaniu śmietki cebulanki okazuje się przygotowanie naparu z bylicy piołun. W tym celu 300g świeżego ziela lub 30g suszu zalewamy 10 litrami wody i gotujemy przez 30 minut. Gorący zamykamy w słoiku i wówczas możemy go przechować na kilka oprysków.

Warto wiedzieć! Napar z bylicy piołun odstrasza też połyśnicę marchwiankę, szkodnika marchwi. Jeżeli zatem zdecydowaliśmy się na sadzenie rzędów cebuli na przemian z marchewką, to napar z bylicy będzie korzystny dla obu warzyw.

Muchy śmietki cebulanki możemy też odławiać na żółte tablice lepowe. Samo stosowanie tablic nie przynosi zauważalnych rezultatów (wykorzystuje je się głównie do sygnalizacji lotu muchówek) ale pomaga w połączeniu z innymi ekologicznymi metodami zwalczania śmietki cebulanki.

Po zakończeniu zbiorów glebę należy głęboko przekopać. Wówczas część larw śmietki zostanie wydobyta na powierzchnię ziemi i ulegnie zniszczeniu przez niskie temperatury lub zostanie zjedzona przez ptaki odwiedzające ogród.

Chemiczne zwalczanie śmietki cebulanki

Do chemicznego zwalczania śmietki cebulanki w ogrodach działkowych i przydomowych możemy stosować dwa preparaty owadobójcze. Są to Karate Zeon 050 CS i Mospilan 20 SP. To oczywiście ostateczność, która jednak może być konieczna jeżeli nie zastosowaliśmy w/w ekologicznych sposobów zapobiegania pojawieniu się śmietki cebulanki, a chcemy jeszcze nasze warzywa uratować.

W przypadku stosowania Karate Zeon 050 CS oprysk należy wykonać w okresie nalotu muchówek pierwszego pokolenia, tj. w okresie kwitnienia bzu lilaka. Po 10-14 dniach oprysk powtórzyć. Maksymalnie można wykonać dwa opryski w sezonie wegetacyjnym. Karate Zeon 050 CS przeciwko śmietce cebulance stosujemy w ilości 1,2 ml środka rozpuszczone w 4-5 litrach wody. Taka ilość wystarczy do opryskania 100m² uprawy.

W przypadku stosowania środka Mospilan 20 SP na cebuli i czosnku, oprysk należy wykonać w momencie pojawienia się szkodnika od fazy wyraźnie rozwiniętego pierwszego liścia do momentu tworzenia się części jadalnych roślin. Po 10 dniach oprysk powtarzamy. Aby przygotować ciecz do oprysku przeciwko śmietce, należy rozpuścić 2g środka w 2-5 litrach wody,co wystarczy na opryskanie 100m² grządek.

Z kolei por można opryskiwać środkiem Mospilan 20 SP w momencie pojawienia się śmietki cebulanki, od fazy 1 liścia właściwego, nie później niż do momentu osiągnięcia połowy docelowej masy warzyw. Oprysk należy powtórzyć po 7 dniach, a w sezonie wykonać nie więcej jak 2 opryski.

Oba w/w środki ochrony przeciwko śmietce cebulance można zamówić w naszym sklepie. Gwarantujemy wysoką jakość produktów, niskie ceny i szybką dostawę. Aby zobaczyć ofertę, naciśnij przycisk poniżej.

Przeczytaj również:

Cebula zwyczajna - uprawa na działce
Cebula zwyczajna (Allium cepa) jest rośliną dwuletnią, przeważnie jednak uprawianą jako jednoroczna. Jest jedną z najstarszych znanych ludzkości roślin uprawnych, uprawianą i spożywaną od ponad 5 tys. lat. Obecnie jest powszechnie znana i ceniona na całym świecie. Swoją popularność zawdzięcza wysokim walorom smakowym i dietetycznym oraz właściwościom leczniczym. Zobacz jak wyglą uprwa cebuli na działce. Więcej...

Czosnek - sadzenie, uprawa na działce, choroby
Czosnek to jedno z popularniejszych warzyw cebulowych, cenione za swój smak i wartości odżywcze, a także właściwości lecznicze. Ogrodnikowi przydaje się też do przygotowywania naturalnych preparatów przeciw chorobom i szkodnikom roślin. Nic dziwnego więc, że tak wiele osób chce uprawiać czosnek na działce. Zobacz jak wygląda sadzenie i uprawa czosnku na działce oraz jakie choroby czosnku mogą zagrażać Twoim uprawom. Więcej...

Ochrona warzyw na działceOchrona warzyw na działce
Mimo właściwej pielęgnacji, co roku uprawy warzyw na naszych działkach mogą być atakowane przez liczne choroby i szkodniki, obniżające wielkość i jakość plonu. Zobacz jak powinna wyglądać ochrona warzyw na działce i które metody zwalczania chorób i szkodników warzyw sprawdzają się najlepiej. Więcej...

Fot. Rasbak, zdjęcia na licencjii CC BY-SA 3.0, źródło: Wikimedia Commons.