Kwiaty i rośliny na cmentarz

Dobór odpowiednich roślin na cmentarz, do nasadzeń wokół grobów, może sprawić wiele trudności. Szczególnie osobom, które na co dzień nie są zapalonymi ogrodnikami i nie mają doświadczenia w uprawie roślin. Jednak w życiu każdego z nas, wcześniej czy później, przychodzi moment, w którym musimy zająć się udekorowaniem mogiły bliskiej nam osoby. Zobacz jak dobrać odpowiednie rośliny na cmentarz - nie tylko sezonowe kwiaty na cmentarz ale również trwałe, rośliny wieloletnie i zimozielone krzewy.

kwiaty na cmentarz
Kupić kwiaty na cmentarz, które postoją parę dni, to nie problem.
Ale jak dobrać do nasadzeń przy grobie rośliny trwałe, wieloletnie?

Oczywiście zakup kilku doniczek chryzantem tuż przed dniem Wszystkich Świętych, które mają postać na grobie kilka dni, aż zwiędną lub zetnie je przymrozek, nie jest żadnym problemem. Tego typu kwiaty na cmentarz są powszechnie dostępne na stoiskach pod cmentarzami i przycmentarnych kwiaciarniach. Jednak dobór roślin trwałych, które będą stanowiły miłą dla oka kompozycję o różnych porach roku, jest już znacznie bardziej skomplikowany. A grób powinien być przecież zadbany przez cały rok, a nie tylko od święta.

Jeżeli stoimy właśnie przed problemem jak dobrać odpowiednie rośliny na cmentarz, warto przeczytać ten tekst. Poza względami praktycznymi, takimi jak np. dobór roślin odpowiednich do warunków siedliskowych panujących na cmentarzu, nie zagrażających szybkim wzrostem konstrukcjom nagrobków i nie wymagających zbyt częstej pielęgnacji, podpowiadamy też jaka jest symbolika poszczególnych gatunków i jak można ją wykorzystać aby wyrazić swoje uczucia względem osoby pochowanej w dekorowanym grobie.

Rośliny na cmentarz na wiecznie zielone obwódki

Jednym ze sposobów na podkreślenie wieczności duszy zmarłej osoby jest zastosowanie w kompozycji roślin zdobiących nagrobek, gatunków zimozielonych. Zieleń tych roślin nie przemija i stanowią zielony akcent o każdej porze roku, również zimą. Dlatego dość popularne stało się tworzenie zielonych obwódek i szpalerów wzdłuż nagrobka, co pozwala złagodzić mocny, sztywny kształt prostokątnej nagrobkowej płyty, a często też stworzyć miniaturowe ogrodzenie, wydzielające teren przynależny do danego grobu.

Jako roślina na cmentarz do tworzenia zielonych obwódek często stosowany jest bukszpan wiecznie zielony. Jest to długowieczny krzew o powolnym wzroście, pozwalający się w łatwy sposób formować. Ogromną jego zaletą bukszpanu jest przydatność do uprawy w dość zróżnicowanych warunkach - stanowisko może być zarówno słoneczne jak i lekko zacienione. Wymagania glebowe także ma niewielkie, byle by tylko gleba nie była zbyt kwaśna. Choć bukszpan najlepiej czuje się na stanowiskach zacisznych i wilgotnych, to jednak potrafi znieść krótkotrwałą suszę.

rośliny na cmentarz
Zielona obwódka z bukszpanu, otaczająca grób.
Z tyłu grób porośnięty zimozielonym bluszczem.

Do tworzenia niskich obwódek wokół nagrobków często bywa też wykorzystywany barwinek pospolity. Barwinek to zimozielona krzewinka wytwarzająca dużo pokładających się po ziemi pędów. Dodatkową ozdobą takiej obwódki od wiosny do lata będą drobne niebieskie kwiatki. Tradycja stosowania barwinka w nasadzeniach przy grobach sięga średniowiecza, kiedy to roślina ta była uważana za symbol raju, wieczności i nieśmiertelności.

Rośliny iglaste na cmentarz

Zimozielone szpalery mogą też tworzyć miniaturowe formy krzewów iglastych. Iglaki mogą też stanowić doskonałe tło dla innych roślin na cmentarzu. Co ciekawe - iglaki same w sobie mogą stworzyć wielobarwną kompozycję. Oto przykłady miniaturowych form roślin iglastych o różnym zabarwieniu igieł:

Iglaki - odmiany jasnozielone
Iglaki - odmiany niebieskie
Iglaki - odmiany złocistożółte

Na szczególną uwagę zasługują krzewy iglaste o szczególnie małych wymaganiach glebowych, które bardzo dobrze radzą sobie na glebach piaszczystych i dobrze znoszą suszę. Przykładami takich roślin są: sosna górska (kosodrzewina) i świerk kłujący odm. Glauca Globosa

rośliny na cmentarz
Na cmentarzu zazwyczaj dobrze się sprawdzają rozmaite formy zimozielonych iglaków

Krzewy płożące i okrywowe na cmentarz

W wielu nagrobkowych kompozycjach doskonale sprawdzają się krzewy płożące się. Mogą to być zarówno krzewy iglaste, takie jak jałowiec płożący 'Glauca', którego zielono-niebieskie, wiotkie gałęzie mogą pokładać się na nagrobkowej płycie, jak też krzewy liściaste, np. irga pozioma, której dodatkową ozdobą w okresie jesienno-zimowym będą drobne jaskrawoczerwone owoce.

W roli rośliny okrywowej może występować też zimozielony bluszcz pospolity. Jego pędy będą nie tylko pokrywać płytę nagrobka ale także mogą wspinać się np. po konstrukcji krzyża. Bluszcz, oplatający inne rośliny lub rzeźby, może symbolizować trwałą, wierną pamięć o zmarłych. Roślina ta ma niewielkie wymagania świetlne i doskonale sprawdzi się na grobach leżących w cieniu wyższych drzew.

Rośliny okrywowe zamiast trawnikaRośliny okrywowe zamiast trawnika
W każdym ogrodzie znajdą się miejsca, gdzie utrzymanie soczyście zielonej powierzchni trawnika może okazać się bardzo trudne. Zwykle w miejscach bardzo nasłonecznionych i suchych, obrzeżach rabat oraz partiach działki pod okapem drzew oraz dużych krzewów trawa rośnie dość słabo i nie stanowi właściwego elementu dekoracyjnego. W takiej sytuacji przychodzą z pomocą rośliny okrywowe. Więcej...

Drzewka o pokroju płaczącym

Mogiły naszych bliskich to przede wszystkim miejsce wspomnień, zadumy i smutku. Nastrój ten podkreślają formy zwisające drzew, tzw. "płaczące". Oczywiście posadzić możemy tylko formy karłowe, które nigdy nie wyrosną na duże drzewa. Wspaniale będzie prezentować się min. szczepiona na pniu wierzba płacząca Iwa. Roślina ta, obsypana wiosną srebrzystymi kotkami, będzie też stanowiła szczególną ozdobę grobu w okresie Świąt Wielkanocnych.

Drzewo jak parasol
Ogrodowy parasol może z powodzeniem zostać zastąpiony przez drzewo o parasolowatej koronie. Wypoczynek pod drzewem pozwoli w pełni poczuć bliskość natury. Aby uzyskać formę drzewa - parasola, roślinę ozdobną, która utworzy parasolowatą koronę, szczepi się na pniu, będącym podkładką. Tego typu okazy są coraz częściej spotykane w ogrodach prywatnych i zieleni miejskiej. Więcej...

Róże - klasyka wśród roślin na cmentarz

Już w okresie średniowiecza róże zrobiły oszałamiającą karierę jako rośliny na cmentarz i do przyozdabiania miejsc pamięci o zmarłych. Już sam fakt przywiezienia ich z Ziemi Świętej przez krzyżowców był wystarczającą rekomendacją w tamtych czasach. Ponadto w kulturze chrześcijańskiej przypisuje się różom wiele religijnych znaczeń: białe róże symbolizują miłość Matki Boskiej do Syna oraz zmartwychwstanie; czerwone róże - Mękę Pańską; kolce róż - cierpienie, grzech, koronę cierniową. Więdnące białe kwiaty róż, tak jak chyba żadne inne, zwrócą naszą uwagę na kruchość życia i przemijanie. Do nasadzeń wśród nagrobków szczególnie przydadzą się osiągające niewielkie rozmiary róże miniaturowe

Kwiaty na cmentarz

Wśród krzewów możemy na cmentarzu posadzić kwitnące byliny i rośliny jednoroczne. Szczególnie popularne stały się astry jesienne i chryzantemy, które kwitną jesienią i mogą zdobić groby w okresie dnia Wszystkich Świętych. To bez wątpienia najpopularniejsze kwiaty na cmentarz. Najczęściej kupujemy chryzantemy doniczkowe, które mają postać na grobie tylko kilka dni. Jeżeli jednak chcemy aby chryzantemy zdobiły grób przez wiele lat, warto wybrać odmiany mrozoodporne. Najczęściej będą to chryzantemy drobnokwiatowe, uprawiane w gruncie. Jeżeli pod koniec października kupujemy chryzantemy w doniczkach z upraw szklarniowych, to na grobie powinny stać tylko do pierwszych przymrozków, gdyż nie są przygotowane do pozostania na zewnątrz. Potem zimujemy je w pomieszczeniu zabezpieczonym przed mrozem aby na wiosnę już na stałe posadzić je przy grobie.

chryzantemy zimujące w gruncieChryzantemy zimujące w gruncie - uprawa, odmiany
Chryzantemy zimujące w gruncie to mrozoodporne odmiany chryzantem, nadające się do uprawy na ogrodowych rabatach. Niestety większość sprzedawanych jesienią chryzantem, szczególnie tych na cmentarzach, nie nadaje się do uprawy gruntowej. Jak zatem wybrać do ogrodu odpowiednie odmiany chryzantem, które z nich najlepiej sprawdzą się na rabacie i jak wygląda uprawa chryzantem zimujących w gruncie? Więcej...

Warto tutaj zwrócić uwagę, że wielka wielobarwność kwiatów tych roślin została uzyskana dzięki zabiegom hodowców, a rośliny które wyhodujemy z własnej uprawy będą znacznie skromniejsze. Pierwotnie występujące astry o białej lub fioletowej barwie kwiatów symbolizowały niegdyś troski i pogrzeb. Wśród astrów i chryzantem można znaleźć zarówno byliny jak i rośliny jednoroczne.

Jesienną ozdobą grobu może być także kwitnący o tej porze wrzos pospolity. Zazwyczaj doniczki z wrzosami, podobnie jak z chryzantemami, ustawia się na kilka do kilkunastu dni. Rośliny te nie przezimują na cmentarzu w doniczce, gdyż ich korzenie przemarzną. Jeżeli jednak wrzosy posadzimy do gleby tuż obok grobu, będą tam rosły przez wiele lat.

kwiaty na cmentarz
Wrzosy to popularne kwiaty na cmentarz. Mogą zdobić grób przez wiele lat
jeśli posadzimy je do głębokiej mrozoodpornej donicy lub do ziemi przy grobie.

Od wiosny teren wokół nagrobka może być zdobiony przez konwalie, które doskonale radzą sobie rosną w cieniu tworzonym przez krzewy i drzewa. Historia konwalii jako roślin stosowanych w nasadzeniach na cmentarzach jest już długa. W średniowieczu konwalia była traktowana jako symbol zbawienia.

Do kompozycji zdobiących groby można także włączyć rośliny cebulowe, takie jak kalle oraz lilie. W średniowieczu lilia stanowiła symbol światłości wiekuistej i odpuszczenia win.

Jeszcze wcześniej, bo już w czasach starożytnej Grecji i Rzymu, w nasadzeniach zdobiących groby znalazły zastosowanie hiacynty, krokusy i narcyzy. Symbolika tych roślin była powiązana z pewnymi wydarzeniami z mitologii (np. hiacynty i narcyzy wg mitologii zdobiły podziemny świat Hadesa). Dziś są to dla nas przede wszystkim rośliny, które rozweselą otoczenie grobu i wpłyną na pogodny nastrój wraz z nadejściem wiosny.

Mówiąc o kwiatach na cmentarz nie sposób nie wspomnieć także o bratkach (niegdyś symbolizowały pamięć o zmarłych), fiołkach (symbole śmierci i pokuty), niezapominajkach (szczególnie silny akcent pamięci, ale także ze względu na błękitne zabarwienie kwiatów - mogą symbolizować sen wiekuisty), oraz o suchołuskach, zwanych także nieśmiertelnikami.

Przeczytaj również:

Wiązanki z chryzantem na Wszystkich ŚwiętychWiązanki z chryzantem na Wszystkich Świętych
Wiązanki z chryzantem na Wszystkich Świętych to jedne z najbardziej popularnych elementów zdobiących groby na 1 listopada. O tej porze roku dostępność różnokolorowych chryzantem jest bardzo duża. Zobacz na co zwrócić uwagę przy wyborze chryzantem, jakie dodatki można stosować do wiązanek z chryzantemami oraz na co warto zwrócić uwagę, gdy chcemy kupić gotową wiązankę z chryzantem na Wszystkich Świętych. Więcej...

Kompozycje kwiatowe na cmentarzKompozycje kwiatowe na cmentarz
W naszym społeczeństwie dużą wagę poświęcamy dbaniu o groby naszych zmarłych. Nie tylko staramy się aby były czyste i zadbane ale również pilnujemy aby były ładnie udekorowane. Do dekoracji służą znicze, sadzone przy grobach rośliny i układane na nagrobkach kompozycje kwiatowe. Zobacz jak tworzyć estetycznie i trwałe kompozycje kwiatowe na cmentarz, co jest teraz modne i jakie kwiaty najlepiej prezentują się na grobach. Więcej...

Dekoracje grobów na Wszystkich ŚwiętychDekoracje grobów na Wszystkich Świętych
Zbliża się 1 listopada - Dzień Wszystkich Świętych. Pora zatem wysprzątać i udekorować groby naszych bliskich. Jakie dekoracje grobów na Wszystkich Świętych wyglądają najlepiej, co jest teraz modne i co sprawdza się podczas jesiennej aury? Jak do dekorowania grobów wykorzystać znicze, kwiaty i zielone gałązki iglaste? Zobacz jak przygotować dekoracje grobów na Wszystkich Świętych. Więcej...

Opracowano na podstawie: Pamięci najbliższych, Ogrody, Nr 11/98, s. 58-59 oraz J. Zieliński, Symbolika roślin na cmentarzach, www.cpt.org.pl; Fot. Katarzyna Matuszak oraz freeimages.com