Pomidory - wysiew, sadzenie, uprawa, odmiany

Pomidory to warzywa bardzo lubiane i często pojawiające się na naszych stołach. Jednak w pomidorach jakie dziś kupujemy w sklepach ciężko jest odnaleźć wspaniały smak pomidorów, znany większości z nas z dzieciństwa. Dlatego warto zająć się samodzielną uprawą pomidorów we własnym ogrodzie. Oto podstawowe wymagania uprawowe pomidorów oraz odmiany najlepsze do uprawy amatorskiej.

pomidory
Pomidory to warzywa bardzo chętnie uprawiane w ogrodach przydomowych
i działkowych. Cenione są za wyborny smak i wartości odżywcze.

Uprawa pomidorów

Pomidory można uprawiać w gruncie, szklarni oraz w tunelach foliowych. Do uprawy w gruncie powinniśmy wybrać miejsce osłonięte i dobrze nasłonecznione. Uprawa pomidorów najlepiej udaje się na glebach przepuszczalnych, ciepłych i zasobnych w próchnicę. Glebę pod uprawę pomidorów należy głęboko przekopać i wzbogacić dobrze rozłożonym obornikiem lub kompostem. Regularne podlewanie i dokarmienie nawozami organicznymi jest konieczne szczególnie w okresie zawiązywania owoców.

Uwaga! Podczas pielęgnacji pomidorów należy być ostrożnym, gdyż nadmierne podlewanie lub przenawożenie niekorzystnie wpływa na smak owoców. Rośliny należy podlewać przy korzeniu, czyli bezpośrednio do ziemi, unikając moczenia liści.

Wysiew nasion i rozsada pomidorów

Nasiona pomidorów do uprawy w ogrodzie przydomowym czy na działce kupimy w każdym sklepie ogrodniczym. Przed zakupem nasion warto sprawdzić datę przydatności do siewu, a także wybrać interesującą nas odmianę. Jeżeli chcemy aby wysiew pomidorów zakończył się sukcesem, nasiona kupujmy tylko w sklepach i centrach ogrodniczych, do których mamy zaufanie. Nasiona sprzedawane na straganach mogły być źle przechowywane i utracić swą zdolność do kiełkowania.

Pomidory uprawia się z rozsady, której produkcję najlepiej rozpocząć od lutego lub marca w kiełkowniku, a po około 4 tygodniach przesadzić do doniczek. Jeżeli nie posiadamy szklarni, doniczki z pomidorami można z powodzeniem ustawić na parapecie widnego okna aby zapewnić roślinom jak najwięcej słońca.

Wysiew nasion
Nasiona pomidorów należy wysiać do odpowiednio przygotowanego podłoża. Może być to specjalna ziemia do siewu, kupiona w sklepie ogrodniczym lub podłoże przygotowane samodzielnie na bazie ziemi kompostowej lub podłoża torfowo-kompostowego. Dla poprawy warunków powietrznych do takiego podłoża warto dodać materiał porowaty, np. kompost z kory, perlit lub wermikulit.

Nasiona pomidorów należy wysiać równomiernie, przykrywając ok 0,5 do 1 cm warstwą ziemi. Na koniec podłoże z wysianymi pomidorami delikatnie zwilżamy i do czasu ukazania się pierwszych wschodów trzymamy w temp. 22-25°C. Dla utrzymania wysokiej wilgotności i temperatury, skrzyneczki z wysianymi nasionami warto przykryć folią. Należy jednak wówczas pamiętać o codziennym odkrywaniu folii i wietrzeniu.

Po wschodach folię usuwamy, a temperaturę obniżamy do 16-20°C, pamiętając cały czas o regularnym nawilżaniu ziemi. Gdy siewki rozłożą liścienie i ukażą się pierwsze liście, przeprowadza się pikowanie. Pikowanie pomidorów to po prostu przesadzenie siewek rosnących w skrzyneczce do oddzielnych doniczek, w których rośliny będą mogły dalej się rozwijać. Do przesadzenia należy wybrać siewki najzdrowsze, których nie uszkodziły choroby pomidorów. Tak przygotowana rozsada pomidorów będzie zdrowa i gotowa do dalszej uprawy.

Nawóz z pokrzyw do pomidorów. Jak zrobić i stosować aby pomidory rosły jak szalone?Nawóz z pokrzyw do pomidorów. Jak zrobić i stosować aby pomidory rosły jak szalone?
Pokrzywa i pomidor to duet niepozorny, a jednak stosując nawóz z pokrzyw do pomidorów osiągniemy niesamowite efekty! Zobacz jak zrobić i stosować nawóz z pokrzyw, aby pomidory rosły jak szalone! Poznaj sprawdzony ekologiczny sposób na zdrowe i dorodne pomidory :-) Więcej...

Sadzenie pomidorów do gruntu

Po ostatnich przymrozkach, czyli od drugiej połowy maja, rośliny możemy przenieść do gruntu. Przesadzenie trzeba jednak poprzedzić hartowaniem młodych roślin. Ma ono na celu przystosowanie roślin do gorszych warunków klimatycznych. Przeprowadzamy je około 7 dni przed wysadzeniem poprzez ograniczenie podlewania, obniżenie temperatury powietrza poniżej 10°C oraz stopniowym zwiększaniu intensywności wietrzenia. Po tym zabiegu rozsada pomidorów będzie już gotowa do sadzenia do gruntu.

pomidory
Pomidory najlepiej jeść na surowo. Można z nich
także przygotowywać przetwory oraz przecier pomidorowy.

W uprawie na niewielkich powierzchniach, duże zbiory można otrzymać z odmian pomidorów wysokorosnących, które prowadzimy przy palikach "na jeden pęd" (regularnie usuwamy wyrastające pędy boczne, aby skoncentrować energię rośliny na rozwoju owoców) w rozstawie 40 do 50 cm. Z kolei odmiany krzaczaste, ścielące się po ziemi, sadzi się w rozstawie 30 do 90 cm w zależności od odmiany.

Zbiór i zastosowanie pomidorów

Przy opisanym wyżej sposobie uprawy pomidorów, zbiór owoców będzie możliwy od przełomu lipca i sierpnia, aż do pierwszych przymrozków. Dojrzałe owoce, w zależności od gatunku, przybierają barwę od czerwonej do żółtej. Do bezpośredniego spożycia pomidory zbieramy w stanie pełnej dojrzałości, gdyż takie są najsmaczniejsze i najbardziej wartościowe. Pomidory najlepiej zbierać w dni pogodne, gdy owoce są suche. Zbieramy je bez szypułek i układamy w ażurowych koszyczkach lub skrzyneczkach. Wszystko wykonujemy ostrożnie aby nie uszkodzić skórki i nie pognieść owoców.

Zebrane pomidory można spożyć na surowo, użyć jako dodatku do sałatek lub wykorzystać do przygotowania sosów, zup, soków, przecierów czy koncentratów. W każdej postaci są bardzo zdrowe!

przetwory z pomidorów na zimęPrzetwory z pomidorów na zimę - przepisy
Przetwory z pomidorów na zimę to doskonały sposób na zatrzymanie smaków lata. Warto je jednak przygotować nie tylko dla smaku ale również cennych właściwości odżywczych i zdrowotnych, jakie posiadają pomidory. Zimą, gdy brakuje nam świeżych warzyw i owoców, przetwory z pomidorów doskonale uzupełnią naszą dietę. Poznaj najlepsze przepisy na przetwory z pomidorów na zimę i ciesz się ich smakiem! Więcej...

zielone pomidoryZielone pomidory smażone, kiszone, marynowane. Przepisy na przetwory z zielonych pomidorów
Jesienią zielone pomidory, które nie zdążyły dojrzeć na krzaczkach, nie muszą się marnować. Otóż jak się okazuje, zielone pomidory są doskonałym składnikiem na przetwory. Bardzo cenione są smażone zielone pomidory, a także zielone pomidory kiszone lub marynowane. Oto najlepsze przepisy na przetwory z zielonych pomidorów, które warto wykorzystać we wrześniu i październiku! Więcej...

Pomidory do uprawy doniczkowej

Do uprawy w dużych donicach lub pojemnikach na balkonach świetnie nadają się pomidory drobnoowocowe, których niewątpliwą zaletą jest wysoka wartość odżywcza (zawierają dużo cukrów i witaminy C). Gatunki drobnoowocowe mogą tworzyć długie grona składające się z kilkunastu do kilkudziesięciu owoców o średnicy 2 do 3 cm, pełniąc jednocześnie rolę dekoracyjną.

Pomidory drobnoowocowe - odmiany, uprawa
Pomidory drobnoowocowe stają się coraz popularniejsze w uprawach amatorskich. W porównaniu z odmianami średnio- i wielkoowocowymi, zawierają więcej suchej masy, cukrów, witaminy C, a także charakteryzują się bardziej wyrazistym smakiem i intensywniejszym aromatem. Przede wszystkim jednak o ich popularności decyduje dostępność odmian, nadających się zarówno do uprawy w ogrodzie, jak i w pojemnikach na balkonach i tarasach. Więcej...

Odmiany pomidorów do uprawy gruntowej

Pomidor drobnoowocowy "Koralik"
Odmiana silnie rosnąca i krzewiąca się, wiotkołodygowa, średnio-wczesna, plenna, odporna na zarazę ziemniaczaną. Świetnie sprawdza się w uprawie amatorskiej, może pełnić również rolę ozdobną na balkonach i tarasach. Owoce są drobne, kuliste, twarde, barwy czerwonej, o wysokiej wartości odżywczej, zebrane po 30 do 40 sztuk w gronie. Zbiór owoców sierpień do wrzesień, dobrze przechowują się po zbiorze. Koralik jest doskonały do uprawy gruntowej. Siejemy w marcu w kiełkowniku, przenosimy do gruntu od połowy maja, uprawa w rozstawie 40 do 60 cm.

pomidory
Pomidory są dostępne w wielu ciekawych odmianach.
Ich owoce mogą się różnić wielkością, kształtem i kolorem.

Pomidor drobnoowocowy "Ola"
Odmiana wczesna o średniej sile wzrostu, plenna, tolerancyjna na niesprzyjające warunki w okresie kwitnienia i nawiązywania owoców. Owoce drobne, kuliste, barwy żółtej, twarde bez skłonności do pękania, piętka zanika w trakcie dojrzewania, dobrze przechowują się po zbiorze. Ta odmiana pomidora bardzo dobrze nadaje się do uprawy w gruncie, może rosnąć w większym zagęszczeniu.

Pomidor gruntowy "Bawole serce"
Atrakcyjna odmiana do uprawy amatorskiej, roślina wysoka, dorastająca do 2 m, wiotkołodygowa. Owoce duże (o masie 200 do 600g) kształtu sercowatego, mięsiste, miąższ różowoczerwony, słodki i smaczny. Zbiór od sierpnia do października. Rozsadę możemy przygotować w kiełkowniku od połowy marca, wysadzanie do gruntu w drugiej połowie maja, rozstawa 50 cm w rzędach i około 70 do 80 cm między rzędami. Wymaga palikowania, cięcia i prowadzenia na 2-3 pędy.

Pomidor gruntowy "Jawor"
Odmiana sztywnołodygowa, samokończąca. Owoce duże, kuliste, bez piętki, mięsiste i smaczne, nadają się do bezpośredniego spożycia lub przetwórstwa. Uprawa gruntowa, wysiew do kiełkownika na przełomie marca i kwietnia, wysadzanie do gruntu od połowy maja do połowy czerwca, rozstawa 40 do 60 cm między rzędami i 30 do 40 w rzędach

Pomidor gruntowy "Krakus"
Odmiana średniopóźna, wysokorosnąca. Owoce duże, mięsiste, barwy ciemnoczerwonej smaczne. Zbiór sierpień do wrzesień, świetnie nadają się na domowe przetwory i do sałatek. Zaleca się uprawę pod osłonami lub w polu, prowadzenie na jeden lub dwa pędy przy wysokich palikach.

Pomidor Malinowy "Olbrzym"
Odmiana średnio-późna, bardzo dobra do uprawy amatorskiej. Owoce duże lub bardzo duże (waga ponad 200g), lekko spłaszczone, o powierzchni żebrowanej, mięsiste, bardzo smaczne. Uprawa gruntowa, przy palikach w rozstawie 100x50 cm, prowadzenie na 1 lub 2 pędy.

Pomidor Malinowy "Retro"
Odmiana pomidora wczesna, wysoka, bardzo plenna, z rośliny można uzyskać do 8 kg owoców. Owoce osiągają rozmiary średnie do dużych, kształt kulisto-sercowaty, bez piętki i skłonności do pękania, miąższ soczysty i smaczny. Nadaje się do uprawy w wysokich tunelach nieogrzewanych i w gruncie, ze względu na osiągany wzrost, wymaga palikowania.

Odmiany szklarniowe

Pomidor szklarniowy "Bekas" F1
Odmiana do uprawy pod szkłem, w tunelach foliowych lub w polu przy palikach. Owoce barwy jasno-czerwonej, gładkie, kuliste, 3 - 4 komorowe, dobrze znoszą transport.

Pomidor szklarniowy "Słonka" F1
Polecany do późniejszej uprawy w szklarniach, tunelach lub w gruncie przy palikach. Owoce lekko spłaszczone, barwy intensywnie czerwonej, dobrze znoszą transport.

Przeczytaj również:

pomidory na balkoniePomidory na balkonie - odmiany, uprawa, jak dbać
Coraz modniejsza staje się uprawa pomidorów na balkonie. Modzie tej sprzyja dostępność ciekawych odmian pomidorów, nadających się do uprawy w donicach. Poza walorami smakowymi, pomidory na balkonie mogą też pełnić funkcje ozdobne. Ciekawość wzbudzają pomidory o różnych kolorach - czerwone, pomarańczowe, żółte, czy też w kształcie gruszek. Zobacz jakie odmiany pomidorów wybrać do uprawy na balkonie oraz jak o nie dbać. Więcej...

Warzywa na balkonieWarzywa na balkonie - uprawa krok po kroku
Uprawa warzyw na balkonie to doskonałe rozwiązanie dla mieszkańców miast, którzy nie posiadają własnego ogrodu. Uprawiając warzywa na balkonie mamy pod ręką nieco świeżej i ekologicznej żywności, o znanym pochodzeniu. Coraz popularniejsze stają się także mniej znane, ciekawe warzywa, mogące na balkonach pełnić funkcje ozdobne. Zobacz jakie warzywa na balkon wybrać oraz jak przebiega uprawa warzyw na balkonie krok po kroku. Więcej...

Dobre sąsiedztwo roślin i warzywDobre sąsiedztwo roślin i warzyw
Dobre sąsiedztwo roślin i warzyw ma bardzo pozytywny wpływ na ich wzrost i uprawę. Obecnie bardzo modne jest ekologiczne ogrodnictwo, w którym dobór odpowiedniego sąsiedztwa roślin jest szczególnie istotny. Warto dowiedzieć się więcej o tym, które rośliny oddziałują na siebie pozytywnie, a które przeszkadzają sobie. Wszystko to ma ogromne znaczenie jeżeli chce się mieć piękny i zdrowy ogród. Więcej...

Opracowano na podstawie : C. Brickell Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 337 - 338, Mój Ogród - Poradnik Ogrodnika Amatora, Delta, Warszawa 1993, s. 402 - 403, R. Dobromilska Pomidory drobno owocowe, Dzialkowiec, nr 12/2003, s. 40, oraz B. Kamińska-Frąszczak, Nowe odmiany dla amatorów, Dzialkowiec, nr 11/2003, s 46 - 47, a także materiały reklamowe producentów.