Co to są pestycydy?

Pestycydy to substancje syntetyczne lub naturalne, służące do zwalczania organizmów szkodliwych. Są powszechnie stosowane w ogrodnictwie i rolnictwie, jako środki ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami. Zobacz dokładniej co to są pestycydy, czym różnią się poszczególne rodzaje pestycydów i co warto wiedzieć zanim zdecydujemy się na zastosowanie pestycydów w naszym ogrodzie.

pestycydy
Pestycydy stosowane w ogrodach

Pestycydy - co to jest?

Choć w uprawach amatorskich, na działkach i w ogrodach przydomowych, powinno się korzystać głównie z naturalnych metod ochrony roślin, to jednak często sięga się również po chemiczne środki ochrony roślin, czyli pestycydy. Czasem wynika to z niewiedzy, braku umiejętności stosowania metod naturalnych w ochronie roślin, a czasem po prostu inwazja choroby lub szkodnika jest tak silna, że inaczej sobie z tym problemem nie poradzimy. Jeżeli decydujemy się na zastosowanie pestycydów to warto mieć podstawową wiedzę, aby wybrać właściwy środek do zwalczanie danej choroby roślin czy szkodnika.

W gąszczu wielu pojęć jakimi operują handlowcy i producenci środków można się zgubić, a wtedy o pomyłkę bardzo łatwo. Dlatego dziś przedstawiamy najczęściej spotykane pojęcia, z jakimi możemy się spotkać w nazewnictwie środków ochrony roślin.

Najbardziej ogólnym pojęciem, jakie na pewno słyszała większość z nas, to właśnie pestycydy. Słowo pestycyd pochodzi od połączenia dwóch łacińskich słów: pestis, czyli zaraza, oraz caedo, oznaczającego zabijać. Określenie pestycydy odnosi się nie tylko do środków stosowanych w ochronie roślin uprawnych przed szkodnikami oraz patogenami chorobotwórczymi ale także opisuje wiele innych substancji chemicznych, powszechnie wykorzystywanych do zwalczania niepożądanych gatunków w budynkach inwentarskich, magazynach, szpitalach, szkołach itp. Określenie pestycydy dotyczy zatem dużej grupy związków chemicznych, wykorzystywanych do zwalczania organizmów szkodliwych, także poza ogrodnictwem i rolnictwem.

Pestycydy - rodzaje i zastosowanie

Wśród pestycydów wydzielono odrębne działy dla środków stosowanych w walce z poszczególnymi organizmami. Oto określenia najczęściej stosowane dla pestycydów stosowanych w ogrodnictwie, czyli co do czego służy:

Fungicydy (z łaciny, fungus oznacza grzyb, caedo zabijać) to środki zawierające różne substancje chemiczne, przeznaczone do walki z grzybowymi sprawcami chorób roślin uprawnych. Ich działanie opiera się głównie na zaburzeniu wzrostu i rozwoju poszczególnych komórek tworzących grzybnie i w efekcie szybkie zamieranie całego organizmu grzybowego. Pewna grupa fungicydów może także pozytywnie wpływać na zwiększenie odporności roślin, które stają się mniej podatne na porażenie przez te patogeny. W uproszczeniu amatorzy ogrodnictwa nazywają fungicydy po prostu środkami grzybobójczymi.

pestycydy - opryski drzew owocowych
Podczas stosowania pestycydów należy zachować wszelkie środki ostrożności

Insektycydy (z łaciny: insecta - owad, caedo - zabijać) to środki stosowane do walki z gatunkami owadów, uważanymi za szkodniki w uprawach ogrodniczych, rolnych, leśnych, w przechowalniach warzyw i owoców, a także w mieszkaniach. Insektycydy obecnie stosowane łatwo ulegają biodegradacji, czyli rozpadowi na substancje składowe nietoksyczne dla środowiska naturalnego.

Moluskocydy (z łaciny: molluscus - miękki, caedo - zabijać) to preparaty zwierające substancje chemiczne pochodzenia naturalnego lub uzyskane na drodze syntezy laboratoryjnej, o działaniu żołądkowym lub kontaktowym, przeznaczone do zwalczania mięczaków, w tym ślimaków nagich, stanowiących poważny problem na działkach i w ogrodach na terenie całego kraju.

Herbicydy (z łaciny: herbus - zioło, caedo - zabijać) służą do selektywnego lub totalnego zwalczania roślin przed siewem lub w istniejących już uprawach. Wnikają bezpośrednio po aplikacji przez zielone części roślin lub są pobierane z gleby przez system korzeniowy i rozprowadzane po całej roślinie, zaburzając procesy rozwojowe. Osobną grupę herbicydów stanowią środki oparte o glifosat, które niszczą wszystkie rośliny na obszarze poddanym opryskowi. Jest to często wykorzystywane przez rolników podczas przygotowania stanowiska pod nową uprawę. W ogrodach przydomowych herbicydy stosuje się najczęściej do zniszczenia chwastów w miejscu, gdzie ma zostać założony trawnik.

Tabela mieszania środków ochrony roślin dla działkowcówTabela mieszania środków ochrony roślin dla działkowców
Mieszanie środków ochrony roślin wiąże się z ekonomicznymi zaletami, poszerzając zakres działania jednego zabiegu. Dzięki mieszaniu oszczędzamy czas i wykonujemy mniejszą liczbę oprysków. Nie można jednak robić tego w sposób dowolny! Poznaj podstawowe zasady mieszania środków ochrony roślin oraz pobierz tabelę mieszania środków ochrony roślin, która podpowie Ci, jakie opryski można ze sobą bezpiecznie mieszać. Więcej...

Repelenty (z łaciny: repellere - odstraszać) to związki chemiczne, zazwyczaj nietoksyczne, mające za zadanie odstraszanie niepożądanych gatunków zwierząt. Do repelentów zaliczyć można także urządzenia dźwiękowe oraz wytwarzające światło, które są używane w celu zniechęcenia niektórych szkodników do odwiedzania ogrodów, magazynów oraz spiżarni. W uprawach na działce z repelentami spotkamy się najczęściej poszukując środków odstraszających krety i gryzonie polne.

Atraktanty to grupa pestycydów, która wykorzystywana jest do przywabienia szkodników do pułapek, zachęcenia organizmów zwalczanych do wizyty na terenie, gdzie przeprowadzane jest ich zwalczanie insektycydami, oraz do przyciągnięcia organizmów pożytecznych na plantacje roślin uprawnych. Szczególną grupę atraktantów stanowią feromony płciowe, wydzielane przez wiele owadów w celu przywabienia partnera. Ogrodnicy używają ich do dezorientacji samców w sadach owocowych, jak też w różnego rodzaju pułapkach klejowych, do zwiększenia ilości odławianych szkodników. Dobrym przykładem jest tu wszystkim dobrze znany lep na muchy.

Przeczytaj również:

Jak bezpiecznie stosować środki ochrony roślinŚrodki ochrony roślin - zasady stosowania, przechowywanie
Wiosną wiele osób uzupełnia braki oraz kupuje nowe produkty przeznaczone do chemicznej ochrony roślin przed szkodnikami oraz organizmami chorobotwórczymi. Jednak podczas zakupów należy przestrzegać kilku prostych zasad, by nie paść ofiarą oszustwa lub by nie wydawać pieniędzy na specyfik, który będzie nieprzydatny przy ochronie roślin w naszym ogrodzie. Więcej...

Środki ochrony roślin - zasady stosowania, przechowywanieUtylizacja opakowań po środkach ochrony roślin
Utylizacja opakowań po zużytych środkach ochrony roślin sprawia wielu ogrodnikom nieco kłopotu. Zobacz co robić z opakowaniami po środkach ochrony roślin, gdzie oddawać puste opakowania, gdzie są punkty odbioru opakowań po opryskach i czy ktoś ma prawo za odbiór opakowań pobierać od nas opłaty. Więcej...

Gnojówka, wywar, napar - ekologiczne środki ochrony roślinGnojówka, wywar, napar - ekologiczne środki ochrony roślin
Wiele roślin na działkach, w tym również powszechnie występujące chwasty, takie jak pokrzywa, mniszek lekarski czy skrzyp polny, możemy wykorzystać do samodzielnego przygotowania gnojówek i wywarów roślinnych, przydatnych do nawożenia i ochrony roślin. Dobre przykłady to wywar ze skrzypu na mączniaka czy gnojówka z pokrzyw na mszyce. Poznaj najlepsze przepisy na ekologiczne środki ochrony roślin i nawozy naturalne oraz dowiedz się jak je stosować. Więcej...