Ochrona warzyw przed chorobami i szkodnikami

Warzywa pochodzące z samodzielnej uprawy na działkach, zazwyczaj smakują lepiej od tych ze sklepowych półek i nie są skażone pestycydami. Jednak nawet w najbardziej zadbanej uprawie nie jesteśmy w stanie uniknąć chorób i szkodników. Zobacz jak powinna wyglądać ochrona warzyw przed chorobami i szkodnikami aby nie tracić walorów smakowych i zdrowotnych otrzymywanej żywności i jednocześnie nie dopuścić do zniszczenia upraw przez patogeny.

ochrona warzyw przed chorobami i szkodnikami
Ochronę warzyw na działce warto prowadzić metodami naturalnymi aby nasze warzywa nie były skażone chemią

Ekologiczna ochrona warzyw na działkach

Działkowiczom zdecydowanie polecamy stosowanie ekologicznych metod ochrony warzyw i unikanie sięgania po preparaty chemiczne, które często nie są obojętne dla naszego zdrowia. Jeżeli już zdecydujemy się na chemiczną ochronę warzyw, musimy przestrzegać wszelkich zasad ostrożności, stosować się do zaleceń producenta podanych na opakowaniu środka i etykiecie, a przede wszystkim przestrzegać okresów karencji.

Podstawowe metody ekologicznej ochrony warzyw na działkach:

  • uprawa odmian warzyw odpornych i mało podatnych na choroby to pierwszy krok jaki powinniśmy podjąć już podczas robienia zakupów w sklepie ogrodniczym, ograniczymy w ten sposób koszty związane z koniecznością stosowania pozostałych metod ochrony,
  • odpowiednie nawożenie organiczne, pamiętając przy tym, że nie wszystkie warzywa mogą być obficie nawożone, szczególnie obornikiem. Obfite nawożenie jest zalecane w przypadku uprawy warzyw kapustnych, ogórków i pomidorów, powinniśmy natomiast go unikać w uprawach większości warzyw korzeniowych i cebulowych,
  • zmianowanie, czyli unikanie uprawy tych samych warzyw na tych samych miejscach w kolejnych latach, dzięki czemu unikniemy atakowania roślin przez szkodliwe organizmy przeżywające w glebie, już roczna przerwa w uprawie tego samego warzywa na danym miejscu może przynieść zauważalne efekty i zwiększenie plonu,

przykład płodozmianu 3-letniego

  • wzbogacenie płodozmianu warzyw o rośliny uprawiane na zielony nawóz,
  • uprawa współrzędna, czyli uprawianie w sąsiedztwie gatunków warzyw, które wzajemnie wpływają na siebie pozytywnie i unikanie sąsiedztwa warzyw, które mają na siebie wpływ negatywny, np. dla selera korzystne jest sąsiedztwo ogórków lub kapusty, unikać natomiast należy sąsiadowania ogórków z pomidorami, czy marchwi z warzywami kapustnymi.

Jakie warzywa sadzić obok siebie - tabelaJakie warzywa sadzić obok siebie - tabela
To, jakie warzywa sadzimy obok siebie, nie pozostaje bez wpływu na ich wzrost i jakość plonu. Poszczególne warzywa sadzone obok siebie mogą wzajemnie oddziaływać pozytywnie lub negatywnie. Zobacz jakie warzywa sadzić obok siebie, aby uzyskać zdrowy i wysoki plon. Oto kilka przydatnych wskazówek oraz tabela z zestawieniem warzyw, które warto sadzić obok siebie. Więcej...

  • unikanie nadmiernego zagęszczenia uprawianych warzyw, gdyż rośliny uprawiane na stanowiskach przewiewnych są rzadziej porażane przez patogeny, większe odstępy między roślinami utrudniają rozprzestrzenianie się infekcji,
  • usuwanie roślin zaatakowanych przez choroby i szkodniki oraz wyłapywanie szkodników (np. do pułapek), dzięki czemu zapobiegamy ich dalszemu rozprzestrzenianiu się,
  • stosowanie preparatów naturalnych wzmagających naturalną odporność roślin, takich jak np. wywar ze skrzypu polnego, który jest pomocny w walce z mączniakiem, czy też wyciąg z czosnku, działający zapobiegawczo przeciwko chorobom grzybowym,
  • jeżeli decydujemy się na bezpośrednie zwalczanie infekcji za pomocą określonych preparatów, zamiast środków chemicznych, wybierzmy biopreparaty, takie jak np. Bioczos czy Biosept Active.

Gnojówka, wywar, napar - ekologiczne środki ochrony roślinGnojówka, wywar, napar - ekologiczne środki ochrony roślin
Wiele roślin na działkach, w tym również powszechnie występujące chwasty, takie jak pokrzywa, mniszek lekarski czy skrzyp polny, możemy wykorzystać do samodzielnego przygotowania gnojówek i wywarów roślinnych, przydatnych do nawożenia i ochrony roślin. Dobre przykłady to wywar ze skrzypu na mączniaka czy gnojówka z pokrzyw na mszyce. Poznaj najlepsze przepisy na ekologiczne środki ochrony roślin i nawozy naturalne oraz dowiedz się jak je stosować. Więcej...

Ochrona warzyw przed chorobami

ChorobaAtakowane roślinyOpis i metody zwalczania
zgorzel siewekmłode siewki różnych gatunków
(często sałata i kapustne)
zobacz szczegóły
kiła kapustykapusta, kalafior, brukselka,
rzepa, brukiew oraz rzodkiewka
zobacz szczegóły
bakteriozy kapustnychwarzywa kapustnezobacz szczegóły
czerń krzyżowychwarzywa kapustne,zobacz szczegóły
parch zwykłyrzodkiewka, ziemniaki, inne warzywa korzeniowe i okopowe, warzywa kapustnezobacz szczegóły
alternarioza naci marchwi
i czarna zgnilizna korzeni
marchew, seler,
pietruszka, szpinak,
zobacz szczegóły
mączniak prawdziwy
baldaszkowatych
marchew, pietruszkazobacz szczegóły
septorioza seleraselerzobacz szczegóły
zaraza ziemniakaziemniaki, pomidoryzobacz szczegóły
alternariozacebula, por, pomidor,
ziemniak, papryka, oberżyna,
zobacz szczegóły
bakteryjna kanciasta
plamistość ogórka
ogórki i inne
warzywa dyniowate
zobacz szczegóły
mączniak rzekomy dyniowatychogórki, melonyzobacz szczegóły
mączniak prawdziwy ogórka,
parch dyniowatych,
antraknoza dyniowatych
ogórki i inne
warzywa dyniowate
zobacz szczegóły
czekoladowa plamistość bobu
askochytoza bobu
bóbzobacz szczegóły
antraknoza fasoli
bakterioza obwódkowa fasoli
fasolazobacz szczegóły
mączniak rzekomy cebulicebulazobacz szczegóły
fuzaryjna zgnilizna cebuli,
zgnilizna szyjki,
biała zgnilizna,
cebula, czosnek,zobacz szczegóły

Ochrona warzyw przed szkodnikami

SzkodnikAtakowane roślinyOpis i metody zwalczania
śmietka cebulankagłównie cebula,
czasem czosnek i por
zobacz szczegóły
poskrzypka cebulowacebulazobacz szczegóły
wciornastkicebula, por, groch,zobacz szczegóły
poskrzypka szparagowaszparagizobacz szczegóły
połyśnica marchwiankamarchew, pietruszka,zobacz szczegóły
bawełnica topolowo
-marchwiana
marchewzobacz szczegóły
rolnicewarzywa korzeniowe i kapustne,
cebule, pomidory, sałaty i inne
zobacz szczegóły
gąsienice bielinków
i tantnisia krzyżowiaczka
warzywa kapustnezobacz szczegóły
śmietka kapuściana
i pchełki ziemne
warzywa kapustne i rzodkiewkizobacz szczegóły
śmietka ćwiklanaburak ćwikłowyzobacz szczegóły
wciorniastek grochowiec,
pachówka strąkóweczka
grochzobacz szczegóły
mszyceróżne warzywazobacz szczegóły

Przeczytaj również:

Dobre sąsiedztwo roślin i warzywDobre sąsiedztwo roślin i warzyw
Dobre sąsiedztwo roślin i warzyw ma bardzo pozytywny wpływ na ich wzrost i uprawę. Obecnie bardzo modne jest ekologiczne ogrodnictwo, w którym dobór odpowiedniego sąsiedztwa roślin jest szczególnie istotny. Warto dowiedzieć się więcej o tym, które rośliny oddziałują na siebie pozytywnie, a które przeszkadzają sobie. Wszystko to ma ogromne znaczenie jeżeli chce się mieć piękny i zdrowy ogród. Więcej...

ekologia w ogrodzieEkologia w ogrodzie
Metody powszechnie stosowane przez rolnictwo towarowe działają na niekorzyść natury. Stosowanie substancji chemicznych, np. pestycydów i nawozów sztucznych, powoduje niepożądane skutki, takie jak obniżenie jakości lub zniszczenie warstwy humusu, zubożenie gleby oraz uodparnianie się szkodników. Uprawiając rośliny we własnym ogrodzie warto postępować inaczej. Więcej...

Jak zwalczać choroby grzybowe roślin bez stosowania chemii w ogrodzie?
Szara pleśń na owocach i kwiatach, mączniaki, plamistości liści, zamieranie trawników, fytoftoroza powodująca zamieranie różaneczników i iglaków - to tylko niektóre spośród chorób roślin, spędzających nam sen z oczu. Na szczęście dziś przeciw tym problemom nie musimy wytaczać całej artylerii chemicznych środków ochrony roślin. Właśnie przekonałem się jak skuteczny może być nowy, w pełni naturalny sposób na ochronę roślin przed chorobami grzybowymi. Więcej...

Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 546 - 577; Program ochrony warzyw na lata 2004 - 2005, Hasło Ogrodnicze nr 1/2004; K. Wiech, Ekologiczna ochrona roślin cz. 2, Działkowiec, nr 4/2004, s. 63 - 64; S. Mazur, Ekologiczna ochrona warzyw przed chorobami, Działkowiec, nr 4/2004, s. 65 - 67; J. Rabacewicz, Choroby warzyw w 2003 roku - cz. 1, Hasło Ogrodnicze, nr 11/2003; J. Rabacewicz, Choroby warzyw w 2003 roku - cz. 2, Hasło Ogrodnicze, nr 12/2003; K. Wiech, Zalecenia ochrony roślin na działkach, Działkowiec, nr 2/98, s. 24 - 29; J. Robak, Choroby rzodkiewki i możliwości ochrony, Hasło Ogrodnicze, nr 12/2002.