Zobacz!

Mniszek lekarski - opis, zastosowanie, właściwości, przepisy

Mniszek lekarski to roślina przez wielu uważana za chwast. Tymczasem ma on wiele pożytecznych właściwości, które możemy wykorzystać w domu i w ogrodzie. Od lat mniszek lekarski ma szerokie zastosowanie w medycynie i ziołolecznictwie, a ogrodnicy na jego bazie przygotowują preparaty pomocne w ochronie roślin przed szkodnikami. Poznaj sekret jak wykorzystać tę roślinę, która tylko z pozoru jest chwastem!

mniszek lekarski
Mniszek lekarski, mlecz (Taraxacum officinale)

Mniszek lekarski - opis

Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) to gatunek należący do rodziny astrowatych (Asteraceae), podobnie jak cenione na rabatach kwiatowych astry - marcinki. Mniszek jest bardzo popularną rośliną w Europie Środkowej, tworzy liczne podgatunki. Bardzo pospolity w zbiorowiskach trawiastych od niżu po piętro alpejskie. W Polsce występuje pospolicie na terenie całego kraju, a jako chwast - niemal w każdym ogrodzie.

Mniszek lekarski posiada rozetę liści, rozłożonych przy ziemi. Wytwarza długą łodygę, pustą w środku, na szczycie której znajduje się pojedynczy koszyczek kwiatowy. Gdy złamiemy łodygę zaczyna się z niej sączyć biały płyn przypominający mleko, czyli tzw. sok mleczny. Od niego pochodzi potoczna nazwa mniszka lekarskiego - mlecz. Sok mleczny jest trujący.

Kwiatostan złożony jest z licznych żółtych kwiatów języczkowatych. Jednym z charakterystycznych elementów mniszka lekarskiego jest jego owocostan, potocznie nazywany dmuchawcem. Owocostan rozpada się pod wpływem podmuchu, na pojedyncze owoce - niełupki.

Mniszek lekarski wytwarza także charakterystyczny korzeń. Gatunek ten tworzy klasyczny model palowego systemu korzeniowego. Dlatego też miedzy innymi tak trudno jest wyrwać mniszka lekarskiego z korzeniami. Tym bardziej trudno go wyplewić, gdyż jeżeli zostawimy choć centymetr korzenia w ziemi w przyszłym roku wyrośnie z niego nowa roślina.

Usuwanie chwastów
Chwasty pojawiają się w niemal każdym ogrodzie. Uporczywie wyrastają na rabatach pomiędzy roślinami ozdobnymi, na grządkach z warzywami oraz na trawnikach. Potrafią zagłuszyć uprawiane przez nas rośliny, osłabiać je, ograniczać ich wzrost i utrudniać im dostęp do substancji odżywczych. Dlatego musimy je regularnie usuwać. Oto najlepsze sposoby na usuwanie chwastów. Więcej...

Mniszek lekarski - właściwości, zastosowanie w medycynie

Zastosowanie mniszka lekarskiego w dawnych czasach było bardzo szerokie, stąd też jego drugi człon nazwy "lekarski". Obecnie zastosowanie mniszka lekarskiego znacznie zmalało na popularności. Jednak mimo to warto jest poznać kilka ważniejszych właściwości mniszka lekarskiego.

Ze wszystkich części mniszka lekarskiego największe zastosowanie mają jego kwiaty, liście oraz korzeń, który zbierać należy na jesieni. Mniszek lekarski ma przede wszystkim właściwości moczopędne. Dlatego używany jest w walce z obniżeniem ciśnienia krwi poprzez zmniejszanie ilości płynów w organizmie. Warto nadmienić, że preparaty moczopędne z mniszka, w przeciwieństwie do innych, nie wypłukują potasu z krwi, wręcz wzbogacają ją o potas. Pobudza także pracę nerek zmuszając je poprzez wzmożone działanie do wydalania toksyn. Korzeń mniszka lekarskiego niezwykle skutecznie oczyszcza wątrobę oraz woreczek żółciowy. Przyspiesza również przemianę materii. Również liście wspomagają pracę woreczka żółciowego. Uważa się nawet, iż częste przyjmowanie liści mniszka lekarskiego sprzyja rozpuszczaniu kamieni w woreczku żółciowym.

Mniszek lekarski - zastosowanie w ochronie roślin

Ponadto warto dodać, że mniszek lekarski jest nie tylko sprzymierzeńcem dla człowieka w wymiarze medycznym ale również i w kwestii ochrony roślin. Zastosowanie mniszka lekarskiego w ochronie roślin to przede wszystkim zwalczanie chorób i szkodników, a także stymulacja i przyspieszanie wzrostu roślin. Preparat na bazie mniszka lekarskiego można przygotować z suszonej lub świeżej rośliny.

Wyciąg z mniszka lekarskiego jest niezwykle skuteczny w walce z mszycami, przędziorkami czy miodunkami. Jak go zrobić?

Oto przepis na wyciąg z mniszka lekarskiego: 150 g świeżego mniszka lekarskiego (cała roślina) zalewamy 5 litrami wody i odstawiamy na 3 godziny. Można też użyć 125 g zmielonych korzeni lub 200 g świeżych liści. Po upływie 3 godzin możemy spryskać szkodniki powstałym roztworem.

mniszek lekarski
Mniszek lekarski - owocostan, potocznie nazywany dmuchawcem

Wyciąg z mniszka lekarskiego można też wykorzystać do przyspieszenia wzrostu roślin roślin lub rozkładu substancji organicznej w kompoście W tym celu potrzebujemy ok. 200 g suszonego mniszka lekarskiego i ok. 2 kg świeżego mniszka w stanie kwitnienia z korzeniem. To wszystko mieszamy i zalewamy ok. 10 litrami wody. Zostawiamy na 24 godziny, a potem możemy spryskiwać rośliny w okresie letnim lub podlewać rośliny i polewać kompost w okresie jesiennym. W ten sposób za pomocą mniszka lekarskiego możemy również pozbyć się gąsienic motyli bielinków z roślin kapustnych.

Jeżeli chcemy przygotować gnojówkę z mniszka lekarskiego aby przyspieszyć wzrost i dojrzewanie owoców, musimy wziąć: 0,5 kg całych roślin mniszka (kwiaty, liście, łodygi, korzenie) zalać to 5 litrami wody i odstawić na 7 dni aby mieszanka sfermentowała.

Pokrzywa - właściwości, zastosowanie w nawożeniu i ochronie roślin
Pokrzywa zazwyczaj jest kojarzona jako uciążliwy i nieprzyjemnie parzący chwast, którego trzeba się bezwzględnie pozbyć z ogrodu. Tymczasem zamiast ją wyrzucać, można przyrządzić z niej wartościową gnojówkę, wyciąg lub wywar i wykorzystać do nawożenia i ochrony roślin. Co ciekawe, pokrzywa ma też zastosowanie w zielarstwie, kuchni i kosmetyce. Więcej...

Mniszek lekarski - przepisy kulinarne

Może to niektórych zdziwi, ale na tym zastosowanie mniszka lekarskiego się nie kończy. Człowiek bowiem stworzył także liczne przepisy z mniszka lekarskiego o charakterze kulinarno-leczniczym.

Dobrym przykładem jest przepis na syrop z kwiatów mniszka lekarskiego. Należy zebrać ok. 1 litr kwiatów mniszka, zalać je 1 litrem wody i gotować na małym ogniu przez ok. 15 minut. Po tym czasie odstawiamy garnek z ognia, i pozostawiamy na 24 godziny. Następnie przecedzamy wywar i dodajemy do niego sok z 2 cytryn oraz 1 kg cukru. Całość ponownie wstawiamy na mały ogień i gotujemy ok. 2 godzin, aż konsystencja nie zacznie przypominać miodu. Syrop z mniszka lekarskiego można stosować na podrażnienie górnych dróg oddechowych lub łagodzenie kaszlu.

Przepisów z mniszka lekarskiego jest jeszcze znacznie więcej, można z niego zrobić np. wino, napar, nalewki, sałatkę z liści, a nawet zupę. Na naszym forum podany jest przepis na doskonały miód z kwiatów mleczu, czyli właśnie mniszka lekarskiego. Zachęcam do poszukiwania i wykorzystania przepisów z mniszka lekarskiego. Dzięki temu wyrwane z ogrodu chwasty się nie zmarnują, a może nawet je polubimy!

Katarzyna Matuszak

Przeczytaj również:

rumianek pospolityRumianek pospolity - uprawa, zastosowanie, właściwości lecznicze
Rumianek pospolity to niezwykle pożyteczna roślina, kwitnąca na biało od wiosny do końca lata. Może rosnąć jako chwast lub roślina uprawna. Rumianek jest łatwy w uprawie i często wykorzystywany w zielarstwie. Posiada bardzo szerokie zastosowanie i ceniony jest za swoje właściwości lecznicze. Poznaj zalety rumianku i dowiedz się jak uprawiać go w ogrodzie. Więcej...

chwasty i mech na trawnikuChwasty i mech na trawniku
Mimo właściwej pielęgnacji, efekt pięknego trawnika może zostać zniwelowany przez pojawiające się chwasty. Dlatego też walkę z chwastami powinniśmy rozpocząć jeszcze zanim założymy trawnik, a potem regularnie ją kontynuować. Niemniej kłopotu może sprawić mech pokrywający spore powierzchnie darni. Zobacz jak zwalczać chwasty i mech na trawniku. Więcej...

Jak zwalczać choroby grzybowe roślin bez stosowania chemii w ogrodzie?
Szara pleśń na owocach i kwiatach, mączniaki, plamistości liści, zamieranie trawników, fytoftoroza powodująca zamieranie różaneczników i iglaków - to tylko niektóre spośród chorób roślin, spędzających nam sen z oczu. Na szczęście dziś przeciw tym problemom nie musimy wytaczać całej artylerii chemicznych środków ochrony roślin. Właśnie przekonałem się jak skuteczny może być nowy, w pełni naturalny sposób na ochronę roślin przed chorobami grzybowymi. Więcej...