Warzywa kapustne - uprawa na działce

Warzywa kapustne są bardzo cenną grupą warzyw. W naszej diecie są źródłem wielu cennych składników odżywczych, pozostając jednocześnie niskokalorycznymi. Do warzyw kapustnych możemy zaliczyć m. in. kalafiory, brokuły, rzepę, brukiew oraz różne rodzaje kapust. W naturze są to rośliny dwuletnie, ale dla liści i korzeni uprawiamy je jako jednoroczne. Zobacz jak wygląda uprawa warzyw kapustnych oraz jakie odmiany brokułów, kalafiorów i kapust warto wybrać na działkę.

warzywa kapustne
Warzywa kapustne - uprawa kapusty na działce

Uprawa warzyw kapustnych

Na działkach i w ogrodach przydomowych najczęściej uprawiane warzywa kapustne to kapusta głowiasta i kalafior. W przydomowym ogrodzie warzywnym nie powinno zabraknąć także brokułów, słynących ze swych właściwości antynowotworowych.

Pod uprawę warzyw kapustnych należy wybrać miejsce słoneczne, z żyzną, łatwo nagrzewającą się glebą. Zazwyczaj warzywa kapustne potrzebują dużo azotu, ale nie należy ich sadzić do gleby świeżo nawożonej obornikiem, gdyż powoduje to nadmierny wzrost, w wyniku którego rośliny są delikatniejsze i bardzie podatne na choroby.

W większości przypadków warzywa kapustne wysiewa się do kielkowników lub pod osłony wczesną wiosną, a później przenosi na zagony. W uprawie amatorskiej działkowcy często kiełkują rośliny w domach na parapetach okiennych.

Warzywa kapustne możemy sadzić do gleby zwartej, nie przekopywanej po poprzednich uprawach. Ze względu na ryzyko przenoszenia chorób i szkodników, nie wolno ich jednak sadzić bezpośrednio po wcześniej uprawianych warzywach kapustnych i rzepowatych (przerwa pomiędzy uprawami warzyw kapustnych na tej samej grządce powinna wynosić co najmniej 4 lata). Po posadzeniu rośliny ściółkujemy. Wymagają regularnego podlewania, szczególnie podczas suchej pogody. W czasie wzrostu możemy zasilać nawozami azotowymi.

Poniżej przedstawiamy najbardziej lubiane warzywa kapustne, nadające się do uprawy amatorskiej na działkach.

uprawa warzyw z rozsadyUprawa warzyw z rozsady
Uprawa warzyw z rozsady, choć bardziej pracochłonna, ma wiele zalet w porównaniu do siewu warzyw wprost do gruntu. W przypadku niektórych gatunków uprawa warzyw z rozsady jest wręcz konieczna, jeżeli chcemy uzyskać zdrowe, smaczne i w pełni dojrzałe warzywa. Zobacz jakie gatunki warzyw warto uprawiać z rozsady i jak wyglądają poszczególne etapy pielęgnacji rozsady warzyw Więcej...

Warzywa kapustne - Brokuł

Brokuł jest warzywem kapustnym obfitym w witaminy (witamina C, A, witaminy z grupy B, PP), oraz sole mineralne (wapń, fosfor i żelazo). Dzięki zawartości sulforaphanu posiada właściwości antynowotworowe. Uprawa brokułów najlepiej udaje się na glebach średnio-ciężkich, uprzednio obficie doprawionych kompostem. Lubi wilgoć i dużo słońca.

To warzywo kapustne uprawiamy wyłącznie z roszady wyprodukowanej w kiełkowniku. Rozsadę możemy sadzić od początku kwietnia.

warzywa kapustne - brokuł
Warzywa kapustne - brokuł

Do uprawy wiosennej doskonała jest odmiana brokułu "Sebastian". Odmiana ta wiąże róże po 30 do 40 dniach od posadzenia rozsady. Róże są wypukłe, barwy ciemnozielonej, o gładkiej i ścisłej powierzchni. Zalecana rozstawa wynosi 30 x 30 cm.

Pod koniec czerwca możemy przygotować rozsadę odmiany brokułu "Cezar". Na zagon sadzimy ją pod koniec lipca. Zalecana rozstawa wynosi 50 x 50 cm. Zbiory będą możliwe od września do października. Odmiana ta tworzy duże, ścisłe róże koloru zielonego z odcieniem fioletowym. Nie ma tendencji do szybkiego rozwijania pędów kwiatowych.

Warzywa kapustne - Kalafior

Kalafiory są dość blisko spokrewnione z brokułami. Wymagają gleb żyznych i próchniczych, bogatych w składniki odżywcze. Nasiona wysiewamy pod osłonami wczesną wiosną. Można je zasilać nawozem azotowym lub płynnym nawozem organicznym. Kalafiory w okresie wzrostu wymagają ciągłego zaopatrzenia w wodę.

warzywa kapustne - kalafior
Warzywa kapustne - kalafior

Wśród wczesnych odmian kalafiora warto zwrócić uwagę na odmianę "Pionier", która charakteryzuje się wytrzymałością na suszę i niskie temperatury. Tworzy róże wypukłe, zwięzłe, barwy białej, dobrze okryte liśćmi. Wysiewamy pod osłony od lutego do marca. Na miejsce stałe przenosimy w kwietniu. Zalecana rozstawa wynosi 50 x 50 cm. Zbiory będą możliwe od czerwca do lipca.

Nieco później (do kwietnia) możemy wysiewać pod osłony odmianę kalafiora "Rober", bardzo plenną i dobrą jakościowo. Na zagon przenosimy od kwietnia do sierpnia. Zalecana rozstawa wynosi 50 x 50 cm. W zależności od pory sadzenia, zbiory będą możliwe nawet do końca października.

warzywa kapustne - kalafior
Warzywa kapustne - kolorowe odmiany kalafiorów

Osobom znudzonym uprawą zwykłego kalafiora polecamy mniej znane odmiany kolorowe, wyhodowane przez zagranicznych hodowców. Poza ciekawym wyglądem, rośliny te mają też atrakcyjny smak i są bogate w składniki odżywcze. Przykładem takiej oryginalnej odmiany jest zielony kalafior "Romanesco". Jest to odmiana średniowczesna do uprawy w gruncie, szczególnie przydatna na zbiór jesienny. Tworzy stożkowate róże barwy żółtozielonej z różyczkami w kształcie wieżyczek. Nasiona wysiewamy wiosną pod osłony (w kwietniu lub maju). Do gruntu sadzonki wysadzamy w czerwcu, ewentualnie na początku lipca w rozstawie 40x50 cm. Wymaga gleby żyznej i wilgotnej.

Warzywa kapustne - Kapusta

W uprawach amatorskich najczęściej można spotkać kapustę białą lub czerwoną. Obie odmiany wymagają gleb niezbyt ciężkich i dobrze nawiezionych, oraz obfitego zaopatrzenia w wodę. Z reguły kapustę wysiewa się w szklarni lub inspekcie na początku marca. Na zagony rozsadę przenosimy po około 6-ciu tygodniach. Najlepiej rośnie na zagonach, które w poprzednim roku były obsadzone fasolą lub grochem.

Jedną z najwcześniejszych odmian kapusty białej jest kapusta "Ditmarska Najwcześniejsza GOF". Możemy ją wysiewać pod osłonami już w lutym, a wysadzać na zagony w pierwszej połowie kwietnia. Zalecana rozstawa wynosi 50 x 40 cm. Od wysadzenia do zbioru upływa zaledwie 65 do 75 dni. Tworzy główki średniej wielkości, zwięzłe, na niskim głąbie. Uchodzi za bardzo smaczną. Niestety wczesne odmiany kapusty nie dają się przechowywać zbyt długo (do 6-ciu tygodni).

warzywa kapustne - kapusta głowiasta
Warzywa kapustne - kapusta głowiasta

Wśród odmian późniejszych, które wysiewamy w kwietniu, a na zagony przenosimy od maja do czerwca, warto zwrócić uwagę na odmianę kapusty "Amager POL". Okres wegetacji tej odmiany wynosi do 145 dni. Zbiory są możliwe od października do listopada. Tworzy duże, zwięzłe, kuliste główki, doskonale nadaje się do kwaszenia i przechowywania przez zimę.

Inną późną odmianą kapusty jest "Kamienna Głowa ZIF", której okres wegetacji wynosi aż 150 do 160 dni. Jest bardzo plenna, trwała w przechowywaniu i również doskonale nadaje się do kwaszenia.

Na działkach z powodzeniem mogą być też uprawiane odmiany kapusty czerwonej. I tak np. kapusta czerwona "Koda" to odmiana wczesna, uprawiana na zbiór letni. Wysiewamy ją od marca do kwietnia, na zagony pikujemy od maja do czerwca w rozstawie 50 x 50 cm. Zbiory będą możliwe po 3 miesiącach (od sierpnia do października). Tworzy główki kuliste, średniej wielkości, ciemno-czerwone, osadzone na niskim głąbie. Przeznaczona jest do bezpośredniego spożycia.

To oczywiście tylko niektóre, najpopularniejsze warzywa kapustne uprawiane na działkach. Jeżeli ich smak nam się znudzi, warto sięgnąć po inne kapustne, np. kapustę brukselską, jarmuż czy kalarepkę.

Przeczytaj również:

Jak zaplanować ogród warzywnyJak zaplanować ogród warzywny
Prawidłowe zaplanowanie ogrodu warzywnego ma wpływ na jakość i wielkość plonów oraz możliwości pielęgnacji takiego warzywnika. Każdy ogród warzywny musi być dokładnie zaplanowany pod względem stanowiska, mikroklimatu panującego w danym regionie, ilości i wielkości zagonów czy oddalenia od ulicy. Zobacz jak zaplanować ogród warzywny aby warzywa rosły smaczne i zdrowe, a ich uprawa nie sprawiała problemów. Więcej...

Cykoria sałatowa - uprawa, pędzenie, potrawy z cykorii
Cykoria sałatowa, podobnie jak sałata, jest warzywem liściastym. Od bardziej popularnej sałaty, cykoria jest jednak znacznie bogatsza w substancje odżywcze, a jej korzenie nadają się do pędzenia zimą. Dzięki temu cykoria stanowi doskonałe uzupełnienie diety w okresie, kiedy brakuje nam witamin ze świeżych warzyw. Zobacz jak wygląda uprawa cykorii, pędzenie cykorii zimą oraz sprawdź jak smakuje sałatka i inne potrawy z cykorii! Więcej...

Jakie warzywa sadzić obok siebie - tabelaJakie warzywa sadzić obok siebie - tabela
To, jakie warzywa sadzimy obok siebie, nie pozostaje bez wpływu na ich wzrost i jakość plonu. Poszczególne warzywa sadzone obok siebie mogą wzajemnie oddziaływać pozytywnie lub negatywnie. Zobacz jakie warzywa sadzić obok siebie, aby uzyskać zdrowy i wysoki plon. Oto kilka przydatnych wskazówek oraz tabela z zestawieniem warzyw, które warto sadzić obok siebie. Więcej...

Opracowano na podstawie : Mój Ogród, Delta, Warszawa 1993, s. 380 - 385; B. Frąszczak, Warzywa na nowalijki, Działkowiec, nr 2/2004, s. 50 - 51. Fot. pixabay.com