Cis pospolity - uprawa, odmiany, rozmnażanie

Cis pospolity jest gatunkiem bardzo często spotykanym w ogrodach i parkach. Ceniony jest za bardzo elegancki wygląd, wyraziste ciemno-zielone zabarwienie igieł oraz powolny wzrost, sprawiający że łatwo tę roślinę okiełznać. Cis pospolity doskonale znosi cięcie, dzięki czemu nadaje się na żywopłoty i roślinne rzeźby. Zobacz jak wygląda uprawa cisa pospolitego w ogrodzie, wybierz najpiękniejsze ogrodowe odmiany cisa warte posadzenia oraz poznaj sposoby na rozmnażanie cisów, które już rosną w Twoim ogrodzie!

Cis pospolity
Cis pospolity - Taxus baccata

Cis pospolity (Taxus baccata) w formie drzewiastej dorasta do 15-20 m wysokości, a w formie krzewiastej do 4 m. Tłumaczenie jego nazwy z łaciny to "mający jagody". Ten gatunek wiecznie zielonego iglastego drzewa, zaliczanego do rodziny cisowatych, naturalnie występuje na terenie Europy, Azji Zachodniej oraz Afryki Północnej. Jest rośliną długowieczną, co wiąże się z jego powolnym wzrostem. W Polsce najstarszy cis rośnie w Henrykowie Lubańskim, w województwie dolnośląskim. Jego wiek szacuje się na ok. 1300 lat.

Kora cisu początkowo jest zielona, z czasem jednak staje się bardziej pomarańczowa, a potem brunatna. Długość igieł wynosi ok. 2,5 cm - są spłaszczone, z krótkim ogonkiem u nasady. Na pędzie mogą pozostać nawet 8 lat. Cis jest drzewem dwupiennym. Pąki kwiatowe męskie mają kolor żółty, a żeńskie są barwy zielonkawej. Nasiona przyjmują kształt jajowaty, barwę brązową lub oliwkową. Całość otoczona jest czerwoną osnówką.

Cis w ogrodach ma zastosowanie jako żywopłot, który stanowi idealną barierę chroniącą przed wiatrem. Można go także wykorzystać do tworzenia ogrodowych rzeźb.

Warto wiedzieć! Cisy są trujące. Związane jest to z obecnością w ich tkankach toksycznego alkaloidu - taksyny. Jedynie osnówka takich właściwości nie wykazuje. Taksyna, może poważnie zaszkodzić całemu organizmowi, a zatrucie nią może nawet prowadzić do śmierci. Dlatego wszelkie prace pielęgnacyjne przy cisach wykonujmy z należytą ostrożnością i unikajmy sadzenia tych roślin w ogrodach, z których korzystają małe dzieci.

Cis pospolity -uprawa

Cis pospolity jest dość łatwy w uprawie. Nie ma zbyt wysokich wymagań. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż dobrze rośnie również na glebach o odczynie zasadowym - jako jeden z nielicznych iglaków!

Wybór stanowiska i wymagania cisu pospolitego

Cis pospolity najlepiej rośnie na stanowiskach zacienionych. Wyjątek stanowią odmiany o złocistym zabarwieniu igieł, które potrzebują więcej słońca. Najlepszy wzrost osiąga na glebach żyznych, wilgotnych i przepuszczalnych. Nie preferuje stanowisk suchych, jałowych, mocno zakwaszonych oraz podmokłych. Dobrze radzi sobie na glebie lekko zasadowej, dlatego przed przystąpieniem do sadzenia dobrze jest w razie potrzeby zastosować wapnowanie. Jest gatunkiem tolerancyjnym na zanieczyszczenia środowiska, dlatego nadaje się również jako roślina aglomeracji miejskich. Cisom odpowiada wysoka wilgotność powietrza, dlatego też dobrze rosną w bezpośrednim sąsiedztwie oczka wodnego.

Jak sadzić cis pospolity?

Cisy sadzimy na taką głębokość, na jakiej rosły w doniczce lub wcześniej w szkółce. Rozstaw dobieramy w zależności od zakupionej przez nas odmiany. Rośliny uprawiane w doniczkach sadzimy przez cały sezon z wyjątkiem okresów, kiedy ziemia jest zamarznięta. Przy zakupie cisów, które mają stanowić żywopłot najlepiej wybrać odmiany kolumnowe, takie jak: Fastigiata, Overeynderi, Dovastoniana, które sadzimy w odstępach ok. 40 cm od siebie.

Cis pospolity
Cis pospolity - sadzenie na żywopłot

Cisy mają zwarty system korzeniowy, dzięki czemu przesadzać możemy nawet okazałe egzemplarze.

Jak podlewać cis pospolity?

Cis podlewamy na tyle obficie, aby zwilżyć ok. 30 centymetrową warstwę gleby. Rośliny podlewamy przede wszystkim w okresie suszy. Szczególną uwagę zwracamy na cisy nowo posadzone oraz młode egzemplarze.

Nawożenie cisa pospolitego

Roślin świeżo posadzonych nie nawozimy co najmniej przez dwa tygodnie. W przypadku cisów stosujemy nawozy wieloskładnikowe (makro i mikroelementy) w dawkach dzielonych (2-3 dawki) co 3-4 tygodnie od marca do czerwca. Pamiętajmy o nawożeniu zwłaszcza po wykonaniu cięcia cisów, ponieważ wtedy roślina potrzebuje najwięcej składników pokarmowych do prawidłowej regeneracji. Nie należy jednak stosować nawozów azotowych od końca lipca, ponieważ pobudzają one rośłiny do wzrostu przed nadejściem jesieni, a młode, nie do końca zdrewniałe pędy mogą przemarznąć w późniejszym okresie.

Nawóz do iglaków. Kiedy i czym nawozić iglaki?Nawóz do iglaków. Kiedy i czym nawozić iglaki?
Pięknie wybarwione iglaki to niezastąpiona ozdoba ogrodu przez cały rok. Aby jednak zachowały intensywny kolor i zdrowy wygląd ważne jest prawidłowe nawożenie iglaków, przeprowadzone w odpowiednim terminie. Nasza ekspertka wyjaśnia kiedy i czym nawozić ogrodowe iglaki aby zachwycały soczystą zielenią i zdrowym wyglądem przed długie lata! Więcej...

Pielęgnacja, cięcie i odchwaszczanie cisów

Zabiegi pielęgnacyjne dotyczące cisów są łatwe i nie wymagają dużych nakładów pracy. Ważne jest przede wszystkim ich regularne przycinanie, zwłaszcza jeśli chodzi o te rośliny, z których tworzymy żywopłot lub ciekawe figury ogrodnicze.

Zabieg cięcia cisów przeprowadzamy wczesną wiosną (marzec, kwiecień), zanim ruszy wegetacja. W razie potrzeby cięcie możemy przeprowadzić ponownie latem (lipiec, sierpień), aby zdążyły zregenerować się przed zimą. Cis bardzo dobrze znosi mocne i częste przycinanie. Jedną z zasad stosowanych przy wykonywaniu cięcia jest skracanie przyrostów zeszłorocznych o połowę, gdyż zbyt długie pędy nie będą się dobrze rozkrzewiały. Pędy stare, zeschnięte i zbrązowiałe usuwamy przy samym pniu. Cis ma silne właściwości regeneracyjne, dzięki czemu nowe pędy mogą wybijać z uśpionych pąków. Cięcie młodych roślin przeprowadzamy dwa razy w sezonie, natomiast cisy starsze przycinamy tylko raz.

Cięcie cisa pospolitego. Jak i kiedy przycinać cisy?Cięcie cisa pospolitego. Jak i kiedy przycinać cisy?
Cięcie cisa pospolitego powinno być prowadzone regularnie, aby roślina prawidłowo się zagęszczała i wyglądała okazale. Zobacz jak i kiedy przycinać cisy, aby wyglądały zdrowo i reprezentacyjnie! Więcej...

Jeśli tuż pod cisami (zwłaszcza jeśli chodzi o cisy młode i nowo posadzone) pojawią się wysokie chwasty, które zabierają im wodę - mogą spowodować zamieranie igieł. Dlatego bardzo ważne jest regularne usuwanie chwastów w bezpośrednim sąsiedztwie cisów.

Cis pospolity - odmiany

Odmiany cisa pospolitego pokroju kolumnowym:

Cis pospolity 'Overeynderi' - osiąga ok. 4 m wysokości. Odmiana doskonała do tworzenia żywopłotu lub do tzw. wykrzykników ogrodowych, stanowi dobry materiał na rzeźbę ogrodową. Posiada dużą mrozoodporność, igły są barwy czarnozielonej. Jest to odmiana męska, która nie zawiązuje owoców.

Cis pospolity 'David' - odmiana niska o wys. do 2,5 m, której gałęzie układają się pionowo, nie rośnie na boki. Dobrze znosi cięcie. Jest odmianą męską, nie zawiązuje czerwonych owoców.

Odmiany cisa pospolitego o pokroju płożącym:

Cis pospolity 'Repandens' - odmiana niska, do wys. ok. 0,5-1 m. Boczne pędy sztywne, lekko przygięte ku dołowi. Igły barwy ciemnozielonej wygięte do góry. Ma szczególne zastosowanie jako roślina okrywowa w miejsca zacienione. Możemy go wykorzystać do nasadzeń pojedynczo lub grupowo.

Odmiany cisu pospolitego o barwnych liściach:

Cis pospolity 'Fastigiata Aureomarginata' - odmiana dorastająca do wysokości 2 m, z charakterystycznymi igłami z żółtą obwódką, o głównych pędach ustawionych pionowo. Uprawia się ją w ogrodach przydomowych i skalnych.

Cis pospolity 'Summergold' - odmiana rośnie na wysokość 1 m. Posiada zwarty i rozłożysty pokrój. Na słonecznych stanowiskach igły mają w lecie jasnożółty kolor. Odmiana o dobrej mrozoodporności.

Cis pospolity - rozmnażanie

Cis pospolity jest rośliną dwupienną - kwiaty żeńskie i męskie rosną na oddzielnych roślinach. Tak więc, mając w ogrodzie dwa osobniki tej samej płci, nigdy nie będziemy mieli okazji zobaczyć pięknych owoców cisa.

Cisy można rozmnażać z nasion. Ten sposób rozmnażania jest jednak dość trudny, a wschody nieregularne. Tak rozmnożone rośliny nie zawsze powtarzają cechy rośliny matecznej. Sposobu tego nie poleca się szczególnie wtedy, gdy chcemy otrzymać odmiany barwne. Jeśli jednak zdecydujemy się na rozmnażanie cisa z nasion, jesienią zbieramy dojrzałe owoce, a następnie oczyszczamy je z osnówki. Tak oczyszczone nasiona przechowujemy przez ok. 3 miesiące w temp. 20°C, a na 4 miesiące przed siewem poddajemy je stratyfikacji w temp. 5°C. Nasiona siejemy jesienią lub wiosną przyszłego roku do podłoża z ziemią torfową odkwaszoną wymieszaną z piaskiem i przechowujemy w inspekcie.

Poszczególne odmiany cisów rozmnażamy z sadzonek. Jest to najpowszechniejsza i najprostsza metoda rozmnażania tego iglaka. Umożliwia zachowanie cech ozdobnych rośliny matecznej. Sadzonki pobieramy jesienią (lepiej przyjmują się sadzonki zdrewniałe). Pobrane fragmenty pędów oczyszczamy u podstawy z igieł, po czym umieszczamy w ukorzeniaczu. Sadzonki przechowujemy w inspekcie. Wiosną ukorzenione sadzonki umieszczamy w doniczkach, a późnym latem lub wiosną następnego roku sadzimy je na zewnątrz.

Te produkty pomogą Ci w pielęgnacji iglaków

Przeczytaj również:

Pielęgnacja iglaków wiosną. Jak zadbać o iglaki po zimie?Pielęgnacja iglaków wiosną. Jak zadbać o iglaki po zimie?
Iglaki po zimie często nie zachwycają swoim wyglądem. Gdy obejrzymy je dokładniej, okazuje się że pędy straciły swój soczyście zielony kolor, a niektóre gałązki całkowicie uschły. W takich sytuacjach konieczne jest właściwa pielęgnacja iglaków wiosną, która zabezpieczy je przed dalszymi zniszczeniami i przyspieszy regenerację roślin. Więcej...

iglaki szybkorosnące na żywopłotIglaki szybkorosnące na żywopłot
Iglaki to bardzo dobre rośliny do tworzenia żywopłotów. Są ozdobne cały rok i szybko rosną, dzięki czemu tworzą wysoki żywopłot w krótkim czasie. Mogą być przycinane lub rosnąć bez cięcia. Dowiedz się jakie są najlepsze iglaki szybkorosnące na żywopłot. W poniższym artykule wymieniono najlepsze odmiany iglaków szybkorosnących na żywopłoty, a także krótko opisano ich wymagania. Więcej...

Świerk pospolity - opis, odmiany, sadzenie, uprawaŚwierk pospolity - opis, odmiany, sadzenie, uprawa
Świerk pospolity to nasz rodzimy gatunek świerka, w warunkach naturalnych rosnący jako wysokie drzewo. W ogrodach zaś możemy sadzić rozmaite, ciekawe odmiany świerka pospolitego o ograniczonym wzroście, ciekawym pokroju czy bardziej odporne na niekorzystne warunki uprawy. Zobacz jakie odmiany świerka pospolitego warto wybrać do ogrodu oraz jak wygląda sadzenie i uprawa świerków w ogrodzie. Więcej...