Zobacz!

Choroby winorośli i ich zwalczanie

Choroby winorośli stanowią duże zagrożenie dla upraw, za względu na małą ilość zarejestrowanych środków ochrony do oprysku winorośli. Użycie niewłaściwego preparatu ochronnego może spowodować skażenie owoców. Z tego powodu zwalczanie chorób winorośli polega przede wszystkim na profilaktyce. Systematyczne zabiegi ochronne (cięcie sanitarne, opryski) pozwalają skutecznie zahamować rozwój chorób jeszcze przed pojawieniem się owoców. Oto najważniejsze choroby winorośli i ich zwalczanie w uprawach amatorskich.

choroby winorośli - mączniak rzekomy
Choroby winorośli - mączniak rzekomy

Choroby jabłoni - parch

Mączniak rzekomy jest najgroźniejszą i najczęściej występującą chorobą winorośli, wywoływaną przez grzyb Plasmopara viticola. Rozwojowi choroby sprzyja ciepła (20°C) i wilgotna pogoda. Ta choroba winorośli największe zagrożenie stanowi podczas deszczowej pogody, na przełomie czerwca i lipca.

Mączniak rzekomy winorośli atakuje przede wszystkim liście. Rzadziej rozwija się na latoroślach, kwiatach i owocach.

Objawy tej choroby winorośli to młode liście pokryte okrągłymi, oliwkowo-brązowymi, prześwitującymi, tłustymi plamami. Po kilku tygodniach plamy zmieniają kolor na brunatnoczerwony. Na dolnej stronie liścia, na plamach, widoczny jest biało-fioletowy nalot. Na starszych liściak plamy układają się w obraz mozaiki. Porażone kwiaty żółkną i zasychają, a jagody brązowiej i opadają. Choroba osłabia całe krzewy, które nie są w stanie utrzymać owoców i staja się mniej odporne na mróz.

Mączniaka rzekomego winorośli zwalczamy przy pomocy preparatu Dithane NeoTec 75 WG lub Ridomil Gold MZ Pepite 67,8 WG.

Opryski środkiem Dithane NeoTec 75 WG (20g w 8 l wody/100m²) wykonuje się zapobiegawczo - pierwszy zabieg przed kwitnieniem. W przypadku hodowli wrażliwych odmian winorośli, szczególnie w deszczowe lata, zabiegi należy powtarzać 4 razy (w odstępach 7-10 dniowych).

Preparat Ridomil Gold MZ Pepite 67,8 WG (7,5 g w 7 l wody/100m²) stosujemy także zapobiegawczo lub gdy zaobserwujemy pierwsze objawy. Opryski wykonujemy od pojawienia się pierwszych kwiatostanów do końca kwitnienia. Zabiegi powtarzamy 3-krotnie co 10-14 dni.

choroby winorośli - mączniak prawdziwy
Choroby winorośli - mączniak prawdziwy

2. Mączniak prawdziwy winorośli

Mączniak prawdziwy winorośli, wywoływany przez grzyba Oidium tuckeri jest szczególnie niebezpieczny dla winorośli uprawianej pod osłonami. Jednak ocieplenie klimatu sprawia, że staje się on coraz większym zagrożeniem również dla winorośli uprawianej w polu.

Objawy mączniaka prawdziwego winorośli obserwujemy kwiatostanach, niezdrewniałych pędach oraz owocach. Na porażonych częściach rośliny pojawia się mączysty nalot. Pędy i kwiaty ciemnieją i zamierają. Na najmłodszych liście, na silnie porażonych latoroślach, są lekko kędzierzawe, a ich brzegi podwijają się do góry. Na górnej stronie blaszki liściowej pojawiają się żółtozielone plamy, które pokrywają się mączystym nalotem. Na starszych liściach, na całej ich powierzchni, widoczny jest srebrnoszary nalot.

Najgroźniejsze w przypadku tej choroby winorośli jest jednak porażenie młodych owoców. Na ich skórce widoczne są drobne, ciemne plamki i pajęczynowate przebarwienia. Skórka zasycha i przestaje rosnąć, natomiast miąższ rozrasta się nadal. W efekcie owoce pękają i gniją. Pęknięcia owoców są bardzo głębokie, sięgające aż do nasion. Porażone liście i grona wydzielają charakterystyczny zapach grzyba.

Jako zwalczanie mączniaka prawdziwego winorośli zaleca się profilaktycznie opryskiwanie krzewów preparatami siarkowymi, np. Siarkol 800 SC (27,4-40 ml w 10 l/100m²). Opryski wykonujemy w maju, przed kwitnieniem winorośli i powtarzamy je co 7 dni przez cały okres wegetacyjny.

mączniak prawdziwy i rzekomyMączniak prawdziwy i rzekomy - zwalczanie
Wśród chorób, jakie zagrażają roślinom w naszych ogrodach i domach, są takie, które atakują tylko wybraną grupę roślin, ale też i takie, które są bardzo uniwersalne - atakują rośliny wszelkiego rodzaju, bez względu na to, czy rosną w sadzie, warzywniaku, ogrodzie ozdobnym czy na tarasie lub w mieszkaniu. Do tej drugiej grupy chorób niewątpliwie można zaliczyć mączniaka. Oto jak go rozpoznać i skutecznie zwalczać. Więcej...

3. Biała zgnilizna winogron

Biała zgnilizna winogron, której sprawcą jest grzyb Metasphaeria diplodiella, występuje zwykle w rejonach, w których istnieje zagrożenie gradu. Choroba rozwija się podczas wilgotnej pogody przy temperaturze 20-30°C, na uszkodzonych przez grad owocach.

Ta choroba winorośli poraża głównie jagody uszkodzone przez gradobicia, ptaki czy osy. Owoce przebarwiają się na jasnobrązowy kolor, marszczą i zasychają. Porażone latorośle pokrywają się małymi, brązowymi plamkami, które rozprzestrzeniają się na całą jej powierzchnię. Chore pędy zasychają i pokrywają się brązowym nalotem.

Zwalczanie białej zgnilizny winogron polega na ochronie dojrzewających owoców przed uszkodzeniami mechanicznymi (np. powodowanymi przez grad, ptaki, osy). Duże znaczenie ma również prawidłowa agrotechnika, tzn. regularne usuwanie wszystkich uszkodzonych mechanicznie części rośliny. Gdy pojawią się pierwsze objawy tej choroby winorośli, wykorzystujemy preparaty polecane do walki z mączniakiem rzekomym.

choroby winorośli - szara pleśń
Choroby winorośli - szara pleśń

4. Szara pleśń winorośli

Objawy szarej pleśni na winorośli najczęściej występują na dojrzewających owocach, na których choroba wyrządza największe szkody. Jagody przebarwiają się na brązowy kolor i gniją. Skórka pokrywa się, charakterystycznym dla szarej pleśni, siwym pylącym nalotem. W bardzo korzystnych dla grzyba warunkach (tj. wysoka wilgotność powietrza) objawy tej choroby winorośli mogą wystąpić również na liściach. Na powierzchni blaszki liściowej pojawiają się duże plamy otoczone żółtozieloną obwódką. Tkanka na plamach wysycha i brunatnieje, a na jej powierzchni pojawia się pylący nalot pleśni.

Zwalczanie szarej pleśni na winorośli jest trudne. Podstawą ochrony jest utrzymywanie niskiej wilgotności powietrza między krzewami winorośli, poprzez prawidłowe formowanie krzewów.

W rejonach o wysokiej sumie opadów (np. Małopolska) zaleca się dobór odmian winorośli o niskiej wrażliwości na tę chorobę. Do oprysku zapobiegawczego, jak i interwencyjnego (po zauważeniu objawów porażenia szarą pleśnią), użytkownicy nieprofesjonalni mogą stosować środek Switch 62,5 WG. Zalecana dawka to 12g na 100m² (taką ilość środka należy rozpuścić w 4-10 litrach wody). Można wykonać maksymalnie dwa opryski w sezonie, w odstępie co najmniej 21 dni.

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

Szara pleśń - objawy, zwalczanie naturalne, opryskiSzara pleśń - objawy, zwalczanie naturalne, opryski
Szara pleśń to jedna z najczęściej występujących chorób grzybowych roślin. W ogrodzie szara pleśń bardzo szybko się rozprzestrzenia. Dlatego warto wiedzieć jak wygląda zwalczanie szarej pleśni i co robić gdy zobaczymy pierwsze objawy szarej pleśni na naszych roślinach. Poznaj najlepsze naturalne metody zapobiegania tej chorobie roślin oraz dowiedz się jakie opryski przeciw szarej pleśni są najskuteczniejsze. Więcej...

Uprawa winorośli na działce - odmiany i sadzenieUprawa winorośli na działce - odmiany i sadzenie
Uprawa winorośli na działkach i w ogrodach przydomowych jest prowadzona ze względu na wspaniałe owoce wykorzystywane do wyrobu win i do bezpośredniego spożycia, jak i ze względu na walory ozdobne tego pnącza. Zobacz jak wygląda amatorska uprawa winorośli, czym się kierować przy zakupie sadzonek oraz jakie odmiany winorośli najlepiej sprawdzają się w naszym klimacie. Kiedy i jak sadzić winorośl? Więcej...

Mikoryza do winorośliMikoryza do winorośli
Winorośl, jako roślina silnie rosnąca, bardzo dobrze reaguje na podaną jej szczepionkę mikoryzową. W minionym sezonie wykonane zostały ścisłe doświadczenia z kilkoma izo-latami uzyskanymi z winorośli. Oto, co możesz zyskać mikoryzując winorośl rosnącą na Twojej działce. Więcej...

Opracowano na podstawie: J. Lisek, Mączniaki winorośli, Działkowiec Nr 5 (693), str. 66-67; R. Myśliwiec, Uprawa winorośli, PWRiL, Warszawa 2013, str. 130-141. Fot. Folini (mączniak rzekomy winorośli), zdjęcie na licencji CC BY 2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.5/), Maccheek (mączniak prawdziwy winorośli) oraz Tom Maack (szara pleśń winorośli). zdjęcia na licencji CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/), źródło: Wikimedia Commons.