Choroby i szkodniki roślin balkonowych i tarasowych

Pięknie przystrojone balkony oraz tarasy są wizytówką naszych domów i mieszkań. Zdrowe, okazałe rośliny cieszą nasze oczy oraz wzbudzają zachwyt i zazdrość wśród gości i sąsiadów. Czasem jednak zdarza się, że mimo właściwej pielęgnacji, na roślinach można dostrzec objawy występowania chorób lub ataku szkodników. Podpowiadamy jak poradzić sobie z tymi problemami na balkonach i tarasach.


Najczęściej spotykanymi szkodnikami roślin balkonowych i tarasowych są mszyce

Najczęściej spotykanymi szkodnikami roślin balkonowych i tarasowych są oczywiście mszyce. Są to drobne owady ssące, różniące się między sobą kolorem i wielkością. Osiągają rozmiar zazwyczaj od 2 do 5 milimetrów i przybierają barwy od żółtej przez czerń i róż do bieli a nawet brązu. Niektóre gatunki żerują na wszystkich roślinach, inne są bardziej wybredne i wybierają określone gatunki roślin. Mszyce powodują wielkie szkody na naszych roślinach. Wysysają soki z liści, powodując ich zwijanie i zasychanie. Zaatakowane rośliny zazwyczaj przestają rosnąć, a liście młodych pędów są zniekształcone. Owady wydzielają kleistą substancję (zwaną rosą miodową bądź spadzią), która jest idealną pożywką dla rozwoju infekcji grzybowych. Mszyce są także wektorami chorób wirusowych, które są dla roślin bardzo groźne i niejednokrotnie nieuleczalne.

Jak sobie więc radzić z tymi szkodnikami? Po pojawieniu się mszyc na naszych roślinach niezbędnym zabiegiem jest wykonanie oprysku. Najbezpieczniejsze są preparaty niechemiczne np. mydło potasowe o zapachu czosnku lub Agricolle, którego substancją aktywną jest wyciąg z glonów. Aby skutecznie zniszczyć mszyce, roślinę należy bardzo dokładnie pokryć cieczą roboczą. Bardzo dużą zaletą tego preparatu jest jego selektywność - niszczy tylko szkodniki, nie zabija biedronek, złotooków ani innych owadów pożytecznych.

Wśród środków chemicznych polecanych do ochrony roślin przed mszycami są: Decis 2.5 EC (5ml środka na 10 litrów wody), Karate Zeon 050 SC (stosowany w proporcji 2,5 - 5ml środka na 10 litrów wody) lub Confidor 200 SL (zalecana proporcja: 4ml preparatu na 10 litrów wody).

Kolejnymi szkodnikami, które mogą odwiedzić nasz ogród na balkonie, są przędziorki. Są to roztocza o maksymalnej długości 10 mm, barwy żółtawozielonej do pomarańczowoczerwonej. Potocznie mówi się na nie "czerwone pajączki". Rozwojowi owadów sprzyja wysoka temperatura i suche powietrze. Na balkonach i tarasach najczęściej spotykany jest przędziorek chmielowiec. Jest on barwy pomarańczowej i żeruje na spodniej stronie liści. Jak rozpoznać, że nasze rośliny zostały zaatakowane właśnie przez tego szkodnika? Oto podstawowe objawy:

  • na liściach pojawiają się żółtobiałe plamy, które z czasem obejmują coraz większą powierzchnię liścia doprowadzając do jego zasychania i opadania,
  • czasami liście osnute są cienką pajęczynka,
  • mniejsze kwitnienie, zahamowanie wzrostu rośliny.

Aby uniknąć zmniejszenia plonu kwiatów lub pogorszenia ich jakości w wyniku żerowania przędziorka, należy systematycznie zwalczać tego szkodnika. Regularne zraszanie roślin może zapobiegać pojawieniu się przędziorków. Po pojawieniu się szkodników należy wykonać dokładny oprysk, już wcześniej wymienionym, preparatem Agricolle lub mydłem potasowym o zapachu czosnku. Wśród środków chemicznych do ochrony roślin przed przędziorkiem polecane są takie preparaty jak: Karate Zeon 050 CS (5ml środka na 10 litrów wody), Talstar 100 EC (5ml środka na 10 litrów wody), Magus 200 SC (6ml środka na 10 litrów wody), Envidor 240 SC (2,5ml środka na 10 litrów wody).

Uszkodzenia liścia spowodowane przez przędziorki
Uszkodzenia liścia spowodowane przez przędziorki

Na kwiatach i liściach roślin balkonowych można także zaobserwować wciornastki. Jak rozpoznać ich bytowanie na naszych roślinach? Otóż wciornastki wysysają sok z komórek rośliny, powodując na powierzchni liści i płatków kwiatów nieregularne plamy, w obrębie których dodatkowo znajdują się czarne grudki, będące odchodami tych szkodników. Liście stopniowo obumierają i zasychają. W miejscach uszkodzeń mogą powstawać żółtobrunatne, skorkowaciałe powierzchnie. W przypadku, gdy nie jesteśmy pewni, czy to na pewno wciornastki niszczą naszą roślinę, warto wykonać test, do którego wystarczy nam zwykła, biała kartka papieru. Potrząsamy naszą rośliną nad białą kartką i przyglądamy się czy poruszają się po niej małe (1-2 mm) osobniki o kształcie przypominającym przecinek. Do zwalczania większości występujących u nas wciornastków poleca się środki chemiczne takie jak: Talstar 100 EC (5ml środka na 10 litrów wody), Confidor 200 SL (8-12,5ml preparatu na 10 litrów wody) czy Fastac 100 EC (2,5-5ml środka na 10 litrów wody).

Wciornastki - kłopotliwe szkodniki roślin doniczkowych
Wciornastki to owady z aparatem gębowym kłująco-ssącym, żywiące się głównie sokami i tkankami roślinnymi. Powodują przy tym rozmaite uszkodzenia na roślinach uprawnych. O ile w uprawie roślin doniczkowych w mieszkaniach i na balkonach z rozpoznaniem takich szkodników jak mączlik szklarniowy (popularnie nazywany „białą muszką”), mszyce i czerwce, zazwyczaj nie mamy problemu, o tyle rozpoznanie wciornastków jest dość kłopotliwe. Więcej...

Mączlik szklarniowy to kolejny szkodnik naszych roślin balkonowych. Mączliki to uskrzydlone owady, popularnie zwane "białymi muszkami". Możemy je zauważyć kiedy poruszymy naszą rośliną, fruwają wtedy jak szalone dookoła. Ich szkodliwość polega na wysysaniu soków z rośliny, doprowadzając stopniowo do jej obumierania. Początkowo na liściach pojawiają się małe plamki, które z czasem powiększają się, a w efekcie zasychają i opadają. Najbardziej podatne na atak mączlików są fuksje, pelargonie, pantofelniki, róże chińskie, niecierpki.

W celu wyeliminowania mączlika z naszych roślin warto zastosować naturalnego pochodzenia środek Agricolle lub mydło potasowe o zapachu czosnku. Można także sięgnąć po środki chemiczne takie jak: Talstar 100 EC, Karate Zeon 050 SC lub Confidor 200 SL. W walce z mączlikami warto także zastosować żółte tablice lepowe. Dzięki nim możemy wyłapać początkowe stadium czyli pierwsze obloty owadów dorosłych.

muszki w kwiatach doniczkowychMuszki w kwiatach doniczkowych - jak się ich pozbyć, zwalczanie
Podczas podlewania roślin zdarza Ci się dostrzec małe muszki w kwiatach doniczkowych? Drobne, latające owady w pobliżu doniczek to problem, z którym chyba każdy z nas się borykał. Mogą być to zarówno białe jak i czarne muszki w kwiatach doniczkowych. Zobacz skąd się biorą te muszki, czy szkodzą naszym roślinom i poznaj sposoby jak się pozbyć muszek w kwiatach doniczkowych. Więcej...

Groźne dla naszych roślin są także opuchlaki. Są to chrząszcze, żerujące głównie na cisach, żywotnikach, trzmielinach, różanecznikach czy winobluszczach. Owady te żerują nocą, dlatego ich obecność zauważamy dopiero po powstaniu szkód. Dorosłe chrząszcze żywią się liśćmi, wyżerając w nich charakterystyczne dziury, a także zjadają młode pędy. Do walki z tymi szkodnikami możemy wykorzystać preparaty biologiczne, zawierające nicienie: wczesną wiosną stosujemy Entonem, a gdy gleba ogrzeje się do 12°C stosujemy Larvanem. Owady można także zwalczać preparatami chemicznymi kontaktowymi np. Fastac 100 EC, Sumi-Alpha 050 EC czy Decis 2,5 EC. Oprysk należy wykonać późnym wieczorem lub nocą.

Uszkodzenia liścia spowodowane przez szarą pleśń
Uszkodzenia liścia spowodowane przez szarą pleśń

Rośliny balkonowe i tarasowe są także atakowane przez choroby grzybowe. Szara pleśń jest bardzo często spotykana na roślinach kwitnących w balkonowych donicach i skrzynkach, m.in. na pelargoniach, różach, cyklamenach czy goździkach. Patogen pojawia się głównie tam, gdzie rośliny rosną w niekorzystnych warunkach - zbyt niska temperatura powietrza lub gleby, przesuszenie lub przelanie podłoża. Uszkodzenia mechaniczne lub spowodowane przez szkodniki są także często miejscem infekcji choroby. Objawy szarej pleśni widoczne są na wszystkich nadziemnych organach rośliny. W wyniku infekcji, na brzegach liści pojawiają się plamy, zwężające się klinowato w kierunku środka blaszki liściowej w kształcie litery V. Bardzo często brzegi tych plam są otoczone żółtą obwódką. Na porażonych częściach rośliny pojawia się szary, pylisty nalot. W celu ochrony roślin przed szarą pleśnią należy wykonać oprysk jednym z biopreparatów: Bioczos BR, Biosept 33 SL, Grevit 200 SL, Polyversum WP lub mydłem potasowym o zapachu czosnku. Przeciwko szarej pleśni można zastosować także preparaty chemiczne: Rovlar Flo 255 SC (2ml środka na 1 litr wody), Sumilex 500 SC (1ml środka na 1 litr wody) lub Topsin M 500 SC (1-1,5ml preparatu na 1 litr wody).

Kolejną chorobą często pojawiającą się na naszych roślinach balkonowych jest mączniak prawdziwy. Choroba dotyka głownie takie rośliny jak: azalie, berberysy, floksy, klony, róże, różaneczniki oraz powojniki i wiele innych. Objawy tej choroby są dosyć charakterystyczne i łatwe do rozpoznania. Obecność mączniaka prawdziwego wiąże się z pojawieniem się na roślinach białego lub biało-szarego mączystego nalotu. Mączniak prawdziwy poraża pąki, pędy, liście, kwiaty i owoce. Z porażonych pąków wyrastają zdeformowane liście, pokryte obfitym białym nalotem, który z czasem ciemnieje. Na plamach pokrytych nalotem widoczne są czarne otocznie grzyba. Porażone pędy są skrócone, a kwiaty zdrobniałe. Porażone części rośliny należy wyciąć i spalić, a całą roślinę opryskać preparatem: Topsin M 500 SC (1-1,5ml preparatu na 1 litr wody), Dithane NeoTec 75 WG (20-30g preparatu na 10 litrów wody), Score 250 EC (5ml środka na 10 litrów wody) lub podlać preparatem biologicznym Polyversum (5g preparatu na 10 litrów wody).

Mączniak rzekomy jest także często spotykany na tarasach i balkonach. Na balkonach najczęściej spotykany jest na różach, ale może się także pojawić na innych roślinach. Ta groźna choroba zazwyczaj zaskakuje ze względu na szybki rozwój objawów. Pierwsze symptomy mączniaka rzekomego to jasne plamy między nerwami liści wierzchołkowych. W miejscu plam, ale po spodniej stronie liści, widoczny jest białawy lub szary nalot grzybni, który czasem może pojawić się także na pędach. Porażone liście opadają. Na kwiatach można zaobserwować delikatny, białawy nalot grzybni. Jak walczyć z tą chorobą? Porażone części rośliny należy wyciąć i spalić, a roślinę opryskać preparatem grzybobójczym np. Miedzian 50 WP, Dithane NeoTec 75 WG, Amistar 250 SC lub użyć biopreparatu Biosept 33 SL czy Polyversum. Do walki z obydwoma mączniakami możemy użyć też mydło potasowe o zapachu czosnku.

Rdza to następna choroba, która dotyka nasze rośliny na balkonach i tarasach. Jedną z najczęściej porażanych roślin jest pelargonia, ale rdze można spotkać także na takich roślinach jak: malwy, chryzantemy, róże, goździki, berberys, różaneczniki i mahonie. Na dolnej stronie liści możemy zauważyć wypukłe brązowe wzniesienia (grudki). W tych miejscach, ale na górnej stronie liści są jasnozielone lub żółtawe plamy. W celu ochrony przed rdzą, rośliny należy opryskać biopreparatem Biosept 33 SL, mydłem potasowym o zapachu czosnku lub chemicznymi środkami ochrony: Amistar 250 SC, Dithane NeoTec 75 WG.

Na liściach naszych roślin często pojawiają się różnego rodzaju plamy, a choroby je wywołujące nazywamy plamistościami i możemy je spotkać na wielu roślinach, m.in. na różach i pelargoniach. Na różach pojawia się czarna plamistość liści, która objawia się fioletowo-purpurowymi plamami o nieregularnych postrzępionych brzegach. Plamistości pokrywają znaczną powierzchnię blaszki liściowej. Gdy rośliny zostaną zaatakowane przez grzyby wywołujące plamistość, należy wykonać oprysk biopreparatem Bioczos BR, mydłem potasowym o zapachu czosnku lub preparatem chemicznym Dithane NeoTec 75 WG, Topsin M 500 SC lub Score 250 EC.

Nasze rośliny mogą być także porażane przez szereg chorób odglebowych, m.in. fytoftorozę, zgorzel siewek czy zgniliznę podstawy pędu. W przypadku tych chorób roślinę podlewamy preparatem Previcur Energy 840 SL.

Pamiętajmy jednak, że lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego stosujmy się do podstawowych zasad pielęgnacji roślin:

  • rośliny sadzimy w takiej odległości od siebie, aby między każdą rośliną był swobodny przepływ powietrza,
  • regularne podlewamy odstaną, chłodną (ale nie lodowatą) wodą, najlepiej wczesnym rankiem lub wieczorem. Staramy się nie polewać wodą liści,
  • usuwamy uschnięte kwiaty i liście,
  • regularnie dokarmiamy rośliny nawozami w zalecanych dla nich dawkach,
  • rośliny na balkon i taras dobieramy odpowiednio do panujących u nas warunków.

Jeżeli już musimy sięgnąć po preparaty do zwalczania chorób i szkodników roślin, wybierajmy te oparte na składnikach naturalnych, bezpieczne dla ludzi i otaczającego nas środowiska. Jest to szczególnie ważne właśnie na balkonach i tarasach, blisko mieszkań w których spędzamy większość dnia. Kto przeczytał powyższy tekst uważnie, zwrócił zapewne uwagę na bezpieczne w stosowaniu preparaty Agricolle, Polyversum i mydło potasowe. Przydają się one w zwalczaniu większości problemów występujących na roślinach balkonowych i tarasowych. Po chemiczne środki ochrony roślin sięgajmy tylko w ostateczności, pamiętając podczas wykonywania oprysków nie tylko o naszym własnym bezpieczeństwie ale też i o naszych sąsiadach, którzy mogą przebywać na balkonie tuż obok.

Aleksandra Dziugan-Smoleń

Przeczytaj również:

szkodniki roślin doniczkowychSzkodniki roślin doniczkowych
Szkodniki roślin doniczkowych mogą atakować wiele różnych kwiatów uprawianych w mieszkaniach. Często szkodniki pojawiają się mimo starannej pielęgnacji roślin i zapewnienia kwiatom idealnych warunków do wzrostu. Skąd się biorą i jaki zniszczeń mogą dokonać? Oto najczęściej występujące szkodniki roślin doniczkowych oraz sprawdzone metody ich zwalczania. Więcej...

Domowe sposoby na mszyceDomowe sposoby na mszyce
Naturalne domowe sposoby na mszyce to rozwiązanie dla wszystkich tych osób, które unikają stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Mszyce to uciążliwe i bardzo powszechne szkodniki. Występują w ogrodach ozdobnych, na warzywach, a nawet na kwiatach domowych. Mszyce wysysają soki z roślin, zanieczyszczają je spadzią i przenoszą groźne wirusy. Dlatego ważna jest szybka reakcja i zwalczenie mszyc, gdy tylko się pojawią. Więcej...

choroby roślin doniczkowychChoroby roślin doniczkowych
Choroby roślin doniczkowych przyczyniają się do utraty ładnego wyglądu i osłabienia wzrostu naszych kwiatów. Często spotykanie objawy chorób roślin doniczkowych to przebarwienia lub plamy na liściach, opadanie kwiatów czy więdnięcie. Ich pojawienie się najczęściej jest efektem niewłaściwej pielęgnacji roślin doniczkowych. Oto jak rozpoznawać najczęściej występujące choroby kwiatów doniczkowych i jak pomóc niedomagającym roślinom. Więcej...